Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Koepoortstraat 48
Doesburg, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1860 - 1870
- Address
- Koepoortstraat 48, Locatie: Centrum, 6981 AT Doesburg (and others)
- Place
- Doesburg
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.01679, 6.13277
- Monument number
- 513141
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1843 map "03. Doesburg (1843)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
DUBBEL HERENHUIS gebouwd tussen ca. 1860 en 1870 met een traditionele aan het neoclassicisme ontleende opbouw.
In de tweede helft van de 19de eeuw kwam Doesburg vanwege het levendige culturele klimaat veroorzaakt door de aanwezigheid van het garnizoen, het goedkope leven en de gezonde lucht in zwang als vestigingsplaats voor gepensioneerden, renteniers en oud-militairen. Zij lieten in de Koepoortstraat en omgeving herenhuizen in neoclassicistische trant bouwen of verbouwen. De Koepoortstraat kreeg mede hierdoor een statig en voornaam karakter. De nieuwe huizen kwamen in de plaats van oudere panden. Delen van de oudere panden zoals kelders en muren werden soms gehandhaafd. Ook Koepoortstraat 48-50 heeft kelders die gedeeltelijk uit de Middeleeuwen dateren. De twee middeleeuwse voorgangers van Koepoortstraat 48-50 hadden onderkelderde achterhuizen en stonden op ongelijke percelen, waarbij het linker veel smaller was. De oude perceelsgrens loopt midden door de rechter kelder van Koepoortstraat 50. Deze kelder ligt tussen twee middeleeuwse kelders en dateert dan ook uit de bouwtijd van de erboven gelegen herenhuizen, evenals overigens de gewelven van de beide oudere kelders. Het pand is gelegen in de aaneengesloten oostelijke gevelwand van de Koepoortstraat. Voor het pand ligt een klinkerstoep begrensd door een hardstenen band. Voor de deur bevindt zich een (vernieuwde) hardstenen plaat.
Omschrijving
DUBBEL HERENHUIS op een rechthoekig grondplan. De herenhuizen bevatten een kelder, twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een plat dak met omlopende dakschilden, gedekt met gesmoorde opnieuw verbeterde Hollandse pannen. In het voor- en achterschild bevinden zich resp. twee en vier later aangebrachte dakvensters.
Het pand is opgetrokken in roodbruine baksteen, gemetseld in kruisverband. Het pand heeft een met hardstenen platen beklede plint en een houten hoofdgestel, bestaande uit een gekorniste architraaflijst en een gekornist fries, dat wordt afgesloten met een kroonlijst.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL telt vijf vensterassen en heeft een licht terugspringende middenpartij van één vensteras, waarin zich de ingangspartij met balkon erboven bevindt. De ingangspartij bestaat uit twee paneeldeuren gescheiden door een geprofileerde middenstijl op een hardstenen neut. De deuren bezitten samen één licht getoogd bovenlicht met glas-in-lood en zijn gevat in een geprofileerde omlijsting op hardstenen neuten. Boven de deur bevindt zich een balkon op geornamenteerde terracotta consoles voorzien van een houten balustrade met gietijzeren hekjes. De linker van de twee 6-ruits balkondeuren is vernieuwd. Ook de balkondeuren zijn gevat in één geprofileerde omlijsting.
Aan weerszijden van de middenpartij bevinden zich in de eerste en tweede bouwlaag twee licht getoogde, met strekken afgesloten vensters met resp. 8- en 6-ruits schuiframen. De kozijnen zijn voorzien van hardstenen onderdorpels en persiënnes met uitklapbaar onderdeel.
De symmetrisch ingedeelde ACHTERGEVEL wordt afgesloten met een houten hoofdgestel en heeft in het midden een rechthoekige éénlaags uitbouw. De uitbouw is in oorspronkelijke stijl vernieuwd, waarbij gebruik is gemaakt van de oude kozijnen. In de uitbouw bevinden zich twee dubbele paneeldeuren met ruiten en licht getoogd gedeeld bovenlicht, dat bij nr. 48 is voorzien van een vulruit. In de zijgevels van de uitbouw bevinden zich twee vensters. Links en rechts van de uitbouw bevinden zich dubbele 6-ruits tuindeuren met 3-ruits zijlichten en driedelig licht getoogd bovenlicht, waarvan het middendeel een 2-ruits raam met vulruit heeft. De tuindeur van nr. 48 is licht gewijzigd. Het is de bedoeling deze weer in oorspronkelijke staat terug te brengen.
Boven de uitbouw in het midden bevinden zich twee meerruits dubbele deuren met licht getoogd, gedeeld bovenlicht. Aan weerszijden van de deuren bevinden zich twee licht getoogde vensters met 6-ruits schuiframen.
Het INTERIEUR van beide panden bevat nog de oorspronkelijke indeling en heeft nog vele oorspronkelijke elementen zoals de gang met geornamenteerd stucplafond, marmeren vloer en plinten en een met een accolade-boog afgesloten marmeren leunplaat. Achter in de gang bevinden zich de wenteltrappen met binnenboom, voorzien van een houten leuning bestaande uit een gedraaide trappaal en spijlen met een geprofileerde handlijst. Nr. 48 heeft in het achterste deel van de gang een betegelde lambrizering afgesloten met een profiellijst. Onder de trappen bevinden zich de toegangen naar de gedeeltelijk uit de Middeleeuwen daterende kelders, waarvan de vlakke gewelven echter pas in de bouwtijd van de herenhuizen zijn geslagen. In de westelijke muur van de linker kelder van nr. 50 bevindt zich een kaarsnis. De kamers en suite bezitten rijk geornamenteerde stucplafonds, enkele marmeren schouwen, schuifdeuren, brede houten vloerplanken, vensterbanken en vouwblinden.
Waardering
DUBBEL HERENHUIS uit 1860-1870 met gedeeltelijk middeleeuwse kelders.
- van architectuurhistorische waarde als een goed en gaaf voorbeeld van een dubbel herenhuis met een traditionele, aan het neoclassicisme ontleende opbouw met gedeeltelijk middeleeuwse kelders.
- van stedenbouwkundige waarde vanwege de prominente ligging in de oostelijke gevelwand van de Koepoortstraat, gelegen in het beschermde stadsgezicht Doesburg.
- van cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een bijzondere ontwikkeling nl. het ca. 1850 in zwang komen van Doesburg als vestigingsplaats voor renteniers, gepensioneerden en oud-militairen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
DOUBLE MANSION built between c. 1860 and 1870 with a traditional structure derived from neoclassicism.
In the second half of the 19th century, Doesburg became popular as a place of residence for retirees, rentiers and former military men due to the lively cultural climate caused by the presence of the garrison, the cheap cost of living and the healthy air. They had mansions built or remodelled in neoclassicist style in Koepoortstraat and the surrounding area. Koepoortstraat thereby acquired a dignified and distinguished character. The new houses replaced older buildings. Parts of the older buildings such as cellars and walls were sometimes retained. Koepoortstraat 48-50 also has cellars which partly date from the Middle Ages. The two medieval predecessors of Koepoortstraat 48-50 had cellared rear buildings and stood on unequal plots, with the left one being much narrower. The old plot boundary runs through the middle of the right cellar of Koepoortstraat 50. This cellar lies between two medieval cellars and thus also dates from the construction period of the mansions above, as does moreover the vaulting of both older cellars. The building is located in the continuous eastern facade wall of Koepoortstraat. In front of the building lies a clinker pavement bounded by a sandstone band. In front of the door there is a (renewed) sandstone slab.
Description
DOUBLE MANSION on a rectangular ground plan. The mansions contain a cellar, two storeys and a loft storey under a flat roof with surrounding hipped roof edges, covered with newly improved Dutch tiles laid in a particular manner. In the front and rear roof slopes there are respectively two and four subsequently inserted roof windows.
The building is constructed in reddish-brown brickwork, laid in Flemish bond. The building has a plinth clad with sandstone slabs and a wooden main cornice, consisting of a corniced architrave and a corniced frieze, which is terminated with a cornice.
The symmetrically arranged FRONT FACADE has five window bays and has a slightly recessed central section of one window bay, in which the entrance section with balcony above is located. The entrance section consists of two panel doors separated by a profiled centre stile on a sandstone base. The doors together have one slightly arched fanlight with glass-in-lead and are set in a profiled surround on sandstone bases. Above the door there is a balcony on ornamented terracotta consoles fitted with a wooden balustrade with cast-iron railings. The left of the two 6-pane balcony doors has been renewed. The balcony doors are likewise set in one profiled surround.
On either side of the central section there are in the first and second storeys two slightly arched windows, closed off with stretch marks, with respectively 8- and 6-pane sash windows. The frames are fitted with sandstone sills and blinds with folding lower section.
The symmetrically arranged REAR FACADE is terminated with a wooden main cornice and has in the middle a rectangular single-storey extension. The extension has been renewed in original style, using the old frames. In the extension there are two double panel doors with panes and slightly arched divided fanlight, which at no. 48 is fitted with a reinforced pane. In the side facades of the extension there are two windows. To the left and right of the extension there are double 6-pane garden doors with 3-pane side lights and three-part slightly arched fanlight, the middle part of which has a 2-pane window with reinforced pane. The garden door of no. 48 has been slightly altered. It is intended to return this to its original state.
Above the extension in the middle there are two multi-pane double doors with slightly arched, divided fanlight. On either side of the doors there are two slightly arched windows with 6-pane sash windows.
The INTERIOR of both buildings still contains the original layout and retains many original elements such as the corridor with ornamented stucco ceiling, marble floor and skirting boards and a marble handrail closed off with an accolade arch. At the back of the corridor there are the spiral staircases with inner column, fitted with a wooden handrail consisting of a turned stair post and spindles with a profiled handrail. No. 48 has in the rear part of the corridor tiled wainscoting terminated with a profile moulding. Under the stairs there are the entrances to the cellars which partly date from the Middle Ages, although their flat vaults were only constructed in the building period of the mansions. In the western wall of the left cellar of no. 50 there is a candle niche. The rooms en suite possess richly ornamented stucco ceilings, some marble fireplaces, sliding doors, broad wooden floor boards, window seats and fold blinds.
Valuation
DOUBLE MANSION from 1860-1870 with partially medieval cellars.
- of architectural-historical value as a good and intact example of a double mansion with a traditional structure derived from neoclassicism with partially medieval cellars.
- of urban planning value due to its prominent location in the eastern facade wall of Koepoortstraat, situated in the protected townscape of Doesburg.
- of cultural-historical value as an expression of a special development, namely the popularity that Doesburg acquired from c. 1850 as a place of residence for rentiers, retirees and former military men.
Nearby in the register
- Woonhuis, Koepoortstraat 46Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Koepoortstraat 44Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Koepoortstraat 37Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Koepoortstraat 35Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.