Rijksmonumentenregister · Netherlands
Tjaardastate
Rinsumageast, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1870 - 1880
- Address
- Van Aylvawei 32, 9105 KT Rinsumageast (Dantumadiel 21)
- Place
- Rinsumageast
- Municipality
- Dantumadiel
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.29536, 5.95115
- Part of complex
- 512846
- Monument number
- 512847
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De grote kop-hals-romp BOERDERIJ staat aan de rand van de dorpsbebouwing ten zuiden van het dorp. De boerderij is gebouwd omstreeks het derde kwart van de 19de eeuw in Ambachtelijk-traditionele bouwtrant en staat ter plaatse van een voormalige pachtboerderij van Tjaardastate, waarnaar het complex is vernoemd.
De oprit naar de enigszins verhoogd liggende boerderij is aan beide zijden beplant met onder meer meidoornhaag. Voor het woonhuis is leilinde en hulst aangeplant.
De boerderij ligt met het woonhuis (de 'kop') georiënteerd naar het noorden en bestaat uit drie onderdelen: het woonhuis, het tussenlid (de 'hals') en de schuur (de 'romp'); alle min of meer rechthoekige bouwvolumes. De kop en de hals liggen oostelijk van de middenas van de schuur. Verrijking door detaillering van de boerderij is vooral uitgevoerd aan de noord- en oostgevels die in het zicht lagen; de westgevel is opmerkelijk eenvoudiger. De achterzijde van de schuur heeft de karakteristiek van een in hoofdzaak veeteeltbedrijf. De indeling van de boerderij is omstreeks 1951 gedeeltelijk gewijzigd; de wijzigingen zijn van ondergeschikt belang (ramen). De indertijd aangebouwde bijschuur valt buiten de bescherming van rijkswege wegens te geringe architectonische waarde.
Omschrijving
Het woonhuis van de boerderij is opgetrokken in bruine bakstenen op een bruin bakstenen trasraam met subtiele tectonische detaillering van de noord- en oostgevels door kopse lagen, rollagen en muizetand-lijsten in een afwijkende kleur; de westgevel is nagenoeg ongeleed. Het woonhuis heeft een kelderverdieping, een woonkamer op de bel-etage en een zolder in de kap; een zadeldak tussen topgevels met schoorstenen en dekborden. De dakschilden zijn gedekt met zwart geglazuurde gegolfde Friese pannen. Aan drie zijden van het woonhuis zijn kaaskelder- ramen met buitenluiken en diefijzers in een zandlopermotief geschilderd. De kelderramen zijn getoogd met een anderhalfsteens streklaag in reliëf en hebben een afsluitende rollaag. In de oostgevel twee kelderramen en op de bel-etage een klein venster en twee T-vensters. De noordgevel is het meest levendig gedetailleerd; de verticale geleding wordt naast de subtiele kleuraccenten versterkt door een muizentand-lijst en door een strekkenlaag in afwijkende kleur ter hoogte van de rozetankers, welke de bouwlagen markeren. In de noordgevel twee kelderramen, twee T-vensters en in de geveltop twee kleine T-vensters als zolderramen. De uitkragende waterlijst rust op uitkragende aanzetstenen. In de westgevel onder meer twee kelderramen.
Het tussenlid, de "hals", heeft aan de westzijde een deur met een bovenlicht en een zesruitsvenster; beide onder een getoogde streklaag met een uitkragende koppenlaag. Op het zadeldak zwart geglazuurde gegolfde Friese pannen en een vierpans, ijzeren daklicht. In de oostgevel van het tussenlid van links naar rechts: een H-venster, een provisiekelderraam met diefijzers en twee getoogde H-vensters; alle getoogd en voorzien van een strekkenlaag met een uitkragende koppenlaag.
De schuur is opgetrokken in bruine bakstenen op een trasraam; het metselwerk heeft een knipvoeg aan de oostgevel en is platvol en gedagd aan de westgevel. Aan de noordzijde een woongedeelte met onder meer een deur en twee H-vensters onder een getoogde strek met uitgemetselde kopse laag. De dakschilden zijn hoofdzakelijk belegd met riet en aan de voorzijde en aan de onderzijde van de zijschilden zes regels dakpannen, respectievelijk zwart geglazuurde gegolfde Friese pannen en opnieuw verbeterde Hollandse pannen. De dakgoot aan de oostgevel rust op gemetselde gootklossen; op de nokhoeken twee uileborden met windwijzers in de vorm van een pijl. In de oostgevel zestien ijzeren stalramen met een gefacetteerde roedeverdeling met deels oorspronkelijk blauw glas als muggenwering. In de westgevel onder meer vijf ijzeren negenruits schuurramen. Het INTERIEUR van de boerderij is gedeeltelijk gewijzigd door veranderend gebruik van de ruimten. Tot de waardevolle INTERIEURONDERDELEN behoren onder meer de betegeling van de verschillende vertrekken met witjes en in de kamer van de hals met lineaire patronen en een meander-bies aan boven- en onderzijde. De melkkelder heeft trog-gewelfjes en een rood gepigmenteerde betonvloer; de binnenluiken van de kelder zijn eveneens rood.
In de schuur vijf gebinten op bakstenen poeren met in de veestalling houten koeschotten. Op de schuurzolder een gemetseld spekhok in gele Friese bakstenen.
Waardering
De kop-hals-romp boerderij uit het derde kwart van de 19de eeuw is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van het ontwerp;
- vanwege het bijzondere materiaalgebruik en ornamentiek, in het bijzonder van de blauwe stalramen en de betegeling in de hals;
- als hoofdonderdeel van een complex met een herinneringswaarde aan de voormalige bezittingen van de belangrijkste state ter plaatse, waarnaar het complex is vernoemd;
- vanwege de bijzondere betekenis van de boerderij aan de rand van de dorpsbebouwing in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de dorpse en landschappelijke omgeving;
- vanwege de redelijke tot hoge mate van architectonische gaafheid van het exterieur;
- vanwege de redelijke mate van oorspronkelijkheid van interieuronderdelen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The large head-neck-body FARMHOUSE stands at the edge of the village settlement to the south of the village. The farmhouse was built around the third quarter of the 19th century in a Traditional-craftsman building style and stands on the site of a former tenant farmhouse of Tjaardastate, after which the complex is named.
The driveway to the somewhat elevated farmhouse is planted on both sides with, among other things, hawthorn hedge. In front of the dwelling house linden and holly have been planted.
The farmhouse is oriented with the dwelling house (the 'head') facing north and consists of three components: the dwelling house, the connecting section (the 'neck') and the barn (the 'body'); all roughly rectangular building volumes. The head and neck lie to the east of the central axis of the barn. Enrichment through detailing of the farmhouse is mainly executed on the north and east facades which were visible; the west facade is remarkably simpler. The rear of the barn has the character of a livestock breeding enterprise. The layout of the farmhouse was partly altered around 1951; the alterations are of minor importance (windows). The attached storage barn built at that time falls outside national monument protection due to insufficient architectural value.
Description
The dwelling house of the farmhouse is built of brown bricks on a brown brick ashlar frame with subtle tectonic detailing of the north and east facades through headers, roll mouldings and mouse-tooth mouldings in a contrasting colour; the west facade is almost without articulation. The dwelling house has a basement storey, a living room on the piano nobile and an attic under the roof; a gabled roof between gable ends with chimneys and soffit boards. The roof slopes are covered with black glazed corrugated Frisian tiles. On three sides of the dwelling house are cheese-cellar windows with exterior shutters and anti-theft bars in a sand-glass motif painted. The cellar windows are arched with a one-and-a-half brick course in relief and have a closing roll moulding. In the east facade two cellar windows and on the piano nobile a small window and two T-windows. The north facade is the most vividly detailed; the vertical articulation is strengthened beside the subtle colour accents by a mouse-tooth moulding and by a course in contrasting colour at the height of the ornamental wall anchors, which mark the storeys. In the north facade two cellar windows, two T-windows and in the gable top two small T-windows as attic windows. The projecting drip moulding rests on projecting corner stones. In the west facade among others two cellar windows.
The connecting section, the "neck", has on the west side a door with a fanlight and a six-pane window; both under an arched course with a projecting header course. On the gabled roof black glazed corrugated Frisian tiles and a four-pane, iron roof light. In the east facade of the connecting section from left to right: an H-window, a provisions cellar window with anti-theft bars and two arched H-windows; all arched and provided with a course with a projecting header course.
The barn is built of brown bricks on an ashlar frame; the brickwork has a decorative joint on the east facade and is flush-jointed and toothed on the west facade. On the north side a residential section with among others a door and two H-windows under an arched course with a projecting header course. The roof slopes are mainly laid with thatch and on the front and on the underside of the roof slopes six courses of roof tiles, respectively black glazed corrugated Frisian tiles and again improved Dutch tiles. The roof gutter on the east facade rests on mortared gutter blocks; on the roof ridge corners two owl boards with weathervanes in the form of an arrow. In the east facade sixteen iron stable windows with faceted glazing bars with partly original blue glass as fly-screening. In the west facade among others five iron nine-pane barn windows. The INTERIOR of the farmhouse is partly altered by changing use of the spaces. Among the valuable INTERIOR COMPONENTS are among others the tiling of the various rooms with small white tiles and in the room of the neck with linear patterns and a meander border at top and bottom. The milk cellar has trough vaults and a red-pigmented concrete floor; the interior shutters of the cellar are likewise red.
In the barn five timber frames on brick piers with in the cattle stalling wooden cow partitions. On the barn attic a mortared bacon loft in yellow Frisian bricks.
Valuation
The head-neck-body farmhouse from the third quarter of the 19th century is of general cultural-historical and architectural-historical importance:
- because of the high-quality aesthetic quality of the design;
- because of the special use of materials and ornamentation, in particular of the blue stable windows and the tiling in the neck;
- as a main component of a complex with commemorative value of the former possessions of the most important estate on the site, after which the complex is named;
- because of the special significance of the farmhouse at the edge of the village settlement in relation to the structural and visual integrity of the village and landscape surroundings;
- because of the reasonable to high degree of architectural integrity of the exterior;
- because of the reasonable degree of originality of interior components.
Nearby in the register
- TjaardastateDierenverblijfunder 1 mi
- Rechthuis, Rjochthússtrjitte 1Gerechtsgebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Thomas Sjolles Siniawei 9Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Thomas Sjolles Siniawei 11Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.