Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fa.J.Schijns-Hermens Granen en Meel
Hoensbroek, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Maalderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1890
- Address
- Akerstraat-Noord 310, 6431 HW Hoensbroek (Heerlen 31) (and others)
- Place
- Hoensbroek
- Municipality
- Heerlen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.92565, 5.94279
- Monument number
- 512813
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1898 map "Composite: 428. Aachen." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
MOLENAARSWONING en GRAANMAALDERIJ gebouwd omstreeks 1890. De toegepaste bouwstijl is traditionalistisch. Aan de achtergevel van de maalderij een aanbouw uit omstreeks 1920 bedoeld voor de opslag van granen. De maalderij is in bedrijf geweest van 1910 tot 1978 en heeft qua interieur en exterieur nauwelijks veranderingen ondergaan.
Omschrijving
Molenaarswoning en graanmaalderij. Het pand telt twee bouwlagen en wordt afgedekt met een mansardedak met plat gedekt met Tuiles du Nord. Vier dakkapellen. Dakgoot op houten consoles. Gecementeerde plint; optrek in baksteen; metselwerk in kruisverband. Segmentboogvormige vensters, deuren en poorten. Vensters graanmaalderij met kleine roedeverdeling. Woonhuisvensters met bovenlicht met roedeverdeling. Hardstenen dorpels, aanzet- en sluitstenen.
MOLENAARSWONING, huisnummer 310: symmetrische indeling FRONTGEVEL. Hoeklisenen. Rechthoekige houten deur met segmentboogvormig bovenlicht met kleine roedeverdeling. Aan weerszijden van de deur drie hoge vensters waarvan het middelste met dubbele breedte. Vensterdorpels op kleine decoratieve consoles. Aan de bovenzijde van de vensters en deur segmentbogen in licht-rode baksteen. In de tweede bouwlaag drie vensters met bovenlichten met kleine roedeverdeling. Dorpelstenen op kleine consoles. Geboogde strek in licht-rode baksteen. Middendeel frontgevel uitlopend in een topgevelachtig geveldeel met aan weerszijden lisene-achtig metselwerk rustend op een hardstenen console en verbonden door een bakstenen boog in lichtrode baksteen. In het midden van deze boog een kleine uitgemetselde liseen. Bloktandmetselwerk onder de dakrand. Twee rondboogvormige dakkapellen.
ACHTERGEVEL met twee bouwlagen en souterrainverdieping. Souterrain met deur met aan de linkerzijde een venster met roedeverdeling. In de eerste bouwlaag een veranda met dak van omstreeks 1980. In de tweede bouwlaag een venster met segmentboogvormig bovenlicht. In het achtergeveldakvlak een dakkapel. Aan het linkerdeel ACHTERGEVEL een uitbouw in twee bouwlagen met een plat dak. Aan deze uitbouw een aanbouw in een bouwlaag met plat dak.
INTERIEURINDELING grotendeels in tact. Beschermenswaardig is het trappenhuis met trap met houten hoofdbaluster, leuning en spijlen en doorlopend tot de zolderverdieping. Boven het trappenhuis een rechthoekig glas-in-lood dakvenster. In het trappenhuis een garderobe-nis met segmentboog op twee consoles.
Voormalige GRAANMAALDERIJ, huisnummer 312.
Asymmetrische indeling FRONTGEVEL. In de plint drie kleine keldervensters. Aan bovenzijde plint een horizontale band hardsteen. In linkerdeel frontgevel in eerste bouwlaag een grote houten segmentboogvormige poort. In het rechtergeveldeel een segmenboogvormige dubbele deur met aan weerszijden een segmentboogvormig venster. Tussen de eerste en tweede bouwlaag een rechthoekige horizontale gestucte band met de naamaanduiding. In de tweede bouwlaag vijf segmentboogvormige vensters. Middendeel frontgevel uitlopend in een topgevelachtig geveldeel met aan weerszijden lisene-achtig metselwerk rustend op een hardstenen console en verbonden door een bakstenen boog in lichtrode baksteen. In het midden van deze boog een kleine uitgemetselde liseen. Bloktandmetselwerk onder de dakrand. Twee rondboogvormige dakkapellen. Vensters, deur en poort met geboogde strek in lichtrode baksteen en hardstenen aanzet- en sluitstenen. Aan de ACHTERGEVEL een aanbouw in drie bouwlagen onder een plat dak. In de achtergevel van de aanbouw in elke bouwlaag een reeks kleine rechthoekige vensters. In de linkerzijgevel van de aanbouw in de eerste bouwlaag een deur en drie vensters, en in de tweede en derde bouwlaag een horizontale reeks kleine vensters.
Van het INTERIEUR is onder meer het volgende van belang. Het interieur bevindt zich in een vrijwel authentieke staat met diverse opslagzolders en houten trappen.
In de maalderij staan twee met de assen gekoppelde maalstoelen van de firma (voorheen) Koppen en Frings te Maastricht. Daarop liggen nog de originele maalstenen met een middellijn van 1.40 meter, die eveneens door deze firma werden geleverd. De dubbele maalstoel betreft een combinatie die in Limburg en Noord-Brabant niet meer voor komt. Ook elders in Nederland niet meer, mag worden aangenomen. Zeldzaam zijn ook de twee koppels oorspronkelijke maalstenen. De aandrijving vond plaats door middel van een elektromotor en een riem, waarvan de grote schijf zich nog op de maalstoelas bevindt. De voet waarop de elektromotor heeft gestaan is nog aanwezig. In de maalderij zijn aanwezig een zware zakkenhijsinrichting (luiwerk), een zakkenreparatiemachine en losse houten delen van de transportinrichting voor graan en meel, zoals kokers en kasten, en een korte machine-aandrijfas gehangen onder de zolderbalken.
Waardering
De voormalge graanmaalderij met molenaarswoning bezit cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een technische en typologische ontwikkeling. Het object is een monument van de geschiedenis van bedrijf en techniek, uitgerust met oorspronkelijke machines en toebehoren waardoor duidelijk inzicht in deze historische bedrijfstak wordt verkregen. Architectuurhistorische waarden ontleent het pand aan het bijzondere belang voor de bovenregionale geschiedenis van de architectuur, de ornamentiek en de bijzondere samenhang tussen exterieur en delen van het interieur. Graanmaalderij met molenaarswoning zijn tenslotte van algemeen belang wegens de architectonische gaafheid van het exterieur en delen van het interieur; de architectuurhistorische, typologische en functionele zeldzaamheid, dit laatste ook voor de historische twee-eenheid van wonen en werken.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MILLER'S HOUSE and GRAIN MILL built around 1890. The building style applied is traditionalist. At the rear facade of the mill an extension dating from around 1920 intended for the storage of grain. The mill was in operation from 1910 to 1978 and has undergone scarcely any changes in terms of interior and exterior.
Description
Miller's house and grain mill. The building comprises two storeys and is covered with a mansard roof with a flat section covered with Tuiles du Nord. Four roof dormers. Roof gutter on wooden consoles. Cemented plinth; brickwork in English bond; masonry in Flemish bond. Segmental arch windows, doors and gates. Mill windows with small glazing bars. Residential windows with fanlights with glazing bars. Hardstone thresholds, springing stones and closing stones.
MILLER'S HOUSE, house number 310: symmetrical arrangement FRONT FACADE. Corner pilasters. Rectangular wooden door with segmental arch fanlight with small glazing bars. On either side of the door three tall windows, the middle one of which has double width. Window thresholds on small decorative consoles. Above the windows and door segmental arches in light-red brick. In the second storey three windows with fanlights with small glazing bars. Threshold stones on small consoles. Arched band in light-red brick. Central part of front facade terminating in a gable-like facade section with pilaster-like masonry on either side resting on a hardstone console and connected by a brick arch in light-red brick. In the middle of this arch a small built-up pilaster. Block dentil masonry under the roof edge. Two round-arch roof dormers.
REAR FACADE with two storeys and basement storey. Basement with door with a window with glazing bars on the left side. In the first storey a veranda with roof dating from around 1980. In the second storey a window with segmental arch fanlight. In the rear facade roof section a roof dormer. On the left part of the REAR FACADE an outbuilding in two storeys with a flat roof. On this outbuilding an extension in one storey with flat roof.
INTERIOR ARRANGEMENT largely intact. Of conservation value is the stairwell with staircase with wooden main baluster, rail and balusters and continuing to the attic storey. Above the stairwell a rectangular leaded light roof window. In the stairwell a coat cupboard niche with segmental arch on two consoles.
Former GRAIN MILL, house number 312.
Asymmetrical arrangement FRONT FACADE. In the plinth three small basement windows. Above the plinth a horizontal band of hardstone. In the left part of the front facade in the first storey a large wooden segmental arch gate. In the right facade part a segmental arch double door with a segmental arch window on either side. Between the first and second storey a rectangular horizontal stucco band with the name designation. In the second storey five segmental arch windows. Central part of front facade terminating in a gable-like facade section with pilaster-like masonry on either side resting on a hardstone console and connected by a brick arch in light-red brick. In the middle of this arch a small built-up pilaster. Block dentil masonry under the roof edge. Two round-arch roof dormers. Windows, door and gate with arched band in light-red brick and hardstone springing stones and closing stones. At the REAR FACADE an extension in three storeys under a flat roof. In the rear facade of the extension in each storey a row of small rectangular windows. In the left side facade of the extension in the first storey a door and three windows, and in the second and third storey a horizontal row of small windows.
Of the INTERIOR the following is of particular note. The interior is in a virtually authentic state with various storage lofts and wooden staircases.
In the mill stand two millstones coupled to the shafts from the firm (formerly) Koppen and Frings of Maastricht. On them still lie the original millstones with a diameter of 1.40 metres, which were likewise supplied by this firm. The double millstone concerns a combination which no longer occurs in Limburg and North Brabant. Nor elsewhere in the Netherlands, it may be assumed. Also rare are the two pairs of original millstones. The drive took place by means of an electric motor and a belt, of which the large pulley is still on the millstone shaft. The base on which the electric motor stood is still present. In the mill are present a heavy sack-lifting apparatus (tackle), a sack-repair machine and loose wooden parts of the transport apparatus for grain and flour, such as tubes and boxes, and a short machine drive shaft hung under the floor joists.
Valuation
The former grain mill with miller's house possesses cultural-historical value as a particular expression of technical and typological development. The object is a monument to the history of industry and technology, equipped with original machinery and accessories through which clear insight into this historical trade is obtained. Architectural-historical values derive from the particular significance for supra-regional history of architecture, ornamentation and the particular relationship between exterior and parts of the interior. Grain mill with miller's house are finally of general significance owing to the architectural integrity of the exterior and parts of the interior; the architectural-historical, typological and functional rarity, the latter also for the historical unity of living and working.
Nearby in the register
- Mijnwerkerswoningen, Nieuwenhofstraat 2Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Nieuwenhofstraat 6Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Boerderij, Passartweg 56Boerderijunder 1 mi
- Mijnwerkerswoningen, Nieuwenhofstraat 10Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.