Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(F), Grote Haven 10
Haastrecht, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1877
- Address
- Grote Haven 10, 2851 BM Haastrecht (Krimpenerwaard 28)
- Place
- Haastrecht
- Municipality
- Krimpenerwaard
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.00034, 4.77708
- Part of complex
- 512482
- Monument number
- 512483
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "Amsterdam" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1877 gebouwde PASTORIE, behorend bij de reeds van rijkswege beschermde St. Barnabaskerk uit 1853-1854 (mon.nr. 19921), is gebouwd in de traditie van de Neo-Renaissance. De architect is onbekend. Als bouwpastor trad W. Putman op. Tot die tijd werd een pastorie gebruikt, die behoorde bij een kapel aan de Hoogstraat 98.
Een verbouwing in 1939, waarbij o.a. de bedsteden zijn verwijderd, heeft geen afbreuk aan gedaan aan de oorspronkelijke hoofdindeling van het pand.
Vermeldenswaard zijn ondermeer het trappenhuis met bordessen en lichtkap en in de grote kamer de schouw en het stucplafond met 'cornu copia'-motief.
Ten noorden van het huis is sprake van enige tuinaanleg met diverse soorten heesters en loofbomen, terwijl voor het huis, als uitloper van het plein voor de kerk, het erf belegd is met grind. Links voor het huis staat een monumentale rode beuk. Aan de noordzijde is een kleine formele tuin aangelegd, met aan een klein gazon een Heilig Hartbeeld uit 1927, geflankeerd door twee tuinvazen, een geschenk van de parochianen aan pastoor A. Waterreus, ter gelegenheid van diens 12,5 jarig jubileum als pastoor van de Barnabasparochie.
Omschrijving
Gedeeltelijk onderkelderde pastorie, bestaande uit twee bouwlagen, heeft een symmetrisch opgezette rechthoekige bouwmassa onder een omgaand schilddak met mansardekap, is bekleed met leien in maasdekking en bekroond met twee schoorstenen. De hoekkepers zijn belegd met lood. De gevels, opgetrokken uit grauwe baksteen in fijn gevoegd kruisverband (knipvoeg), hebben onder een rollaag een iets uitkragende gemetseld trasraam, met uitzondering van de voorgevel. Stoep, voorgevelplint, lekdorpels en waterlijst zijn van hardsteen, terwijl de gootlijst van hout is. Alle gevels worden afgesloten door een rondom doorlopend hoofdgestel met consoles ter plaatste van de pilasters, die op de hoeken extra geaccentueerd worden door een bekroning met een klein driehoekig fronton. De meeste vensters zijn uitgevoerd als schuiframen met roedenverdeling onder segmentboogvormige ontlastingsbogen. In de voorgevel zijn deze verlevendigd met wit gepleisterde aanzet- en sluitstenen. Wit geschilderd pleisterwerk is tevens toegepast voor fries, cordonlijsten en consoles. De entreepartij heeft een rondboog met gepleisterde sluitsteen.
De symmetrisch ingedeelde, vijf venstereenheden brede voorgevel (west) is een lijstgevel met pilasters op de hoeken en aan weerszijden van de middenpartij, waar zich de hoofdentree bevindt. Tussen de begane grond en verdieping is de gevel horizontaal geleed door een wit gepleisterde gecorniste cordonlijst.
De entree, toegankelijk middels een door muurtjes geflankeerde stoep van twee treden en een bordes, is een paneeldeur met rondboogvormig tweeruits bovenlicht. Erboven is een op consoles rustend Frans balkon toegankelijk via een tweeruits beglaasde dubbele deur met tweeruits bovenlicht. Op de zolderverdieping wordt de middenpartij tevens geaccentueerd door een dakkapel met dubbel tweeruitsraam (oorspronkelijk bekroond met een driehoekig fronton).
Aan weerzijden van de middenpartij bevinden zich twee vensters, waarvan de lekdorpels met elkaar verbonden zijn als een over de gevel doorlopende waterlijst. Op de begane grond zijn achtruits- en op de verdieping zijn zesruitsschuiframen geplaatst.
De vijf venstereenheden brede achtergevel (oost) heeft een vergelijkbare symmetrische indeling als de voorgevel, maar is soberder van opzet. De begane grond en verdieping worden van elkaar gescheiden door een gecorniste geprofileerde cordonlijst. De hardstenen stoep naar de entree in het midden heeft vier treden; de oorspronkelijke deur is voorzien van een beplating. Links ervan onder een strek een keldervenster voor een lichtkolk.
De beide zijgevels hebben, als voortzetting van de voor- en achtergevel, pilasters op de hoeken. De linker langsgevel (noord) heeft in de middenas op de begane grond een ingebroken venster en erboven, op de verdieping, een oorspronkelijk zesruitsschuifraam onder een strek.
De rechter langsgevel (zuid) heeft aan de oostzijde op de begane grond een vier- en op de verdieping een smal segmentboogvormig schuifraam met respectievelijk vier- en drieruitsroedenverdeling. Rechts daarvan een uit de bouwtijd stammende kleine rechthoekig uitbouw onder een plat dak met overstekende gootlijst, oorspronkelijk bestemd als kluisruimte. De drie gevels, elk voorzien van een rechthoekig spaarveld, hebben hoeklisenen. Uiterst rechts zijn kerk en pastorie met elkaar verbonden door een naar achter toe uitgebouwd tussenlid onder een plat dak. Aan de voorzijde (west) wordt een liseen in de middenas, als onderbrekeing van de gootlijst, bekroond door een driehoekig fronton. Links ervan bevindt zich een licht getoogde deur en rechts een licht getoogd vierruits raam. De achtergevel (oost) heeft een beglaasde deur met rechts daarvan een zesruitsschuifraam. De noordelijke zijgevel is blind.
Het interieur heeft grotendeels de oorspronkelijke indeling met ondermeer een met marmer belegde hal, een tochtportaal, voorzien van geëts glas met o.a.
'cornu copia-motief (hoorn des overvloeds) en de tekst 'PAX'. Het trappenhuis, met twee armen en een bordes, wordt verlicht door een daklicht met gekleurd kathedraal glas. De grote achterkamer heeft een zwart marmeren schouw en een rijk stucplafond, waarin eveneens het 'cornu copia'-motief voorkomt.
Waardering
De pastorie van de St. Barnabaskerk is cultuurhistorisch van algemeen belang als vroeg voorbeeld uit de hausse in katholieke Neo-gotische kerkbouw, zoals die opgang kwam na het herstel van de Bischoppelijke Hiërarchie in 1853.
De pastorie is architectuurhistorisch van algemeen belang vanwege de Neo- Rennaisancistische bouwstijl uit het vierde kwart uit de 19de eeuw, behorend bij een kenmerkend R.K. complex uit het oeuvre van de architect W.J. van Vogelpoel, en als zodanig een belangrijke stroming vertegenwoordigend in de ontwikkeling van de Roomskatholieke bouwkunst in Nederland. De pastorie is vrij gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering, zowel uit- als inwendig.
De pastorie is beeldbepalend gesitueerd aan de Grote Haven, even buiten het oude dorpscentrum van Haastrecht. Het bezit door de vrij ligging en door de onderlinge ruimtelijke en functionele samenhang van met de overige complexonderdelen hoge ensemblewaarde .
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1877 built RECTORY, belonging to the already state-protected St. Barnabas Church from 1853-1854 (mon.nr. 19921), was built in the tradition of the Neo-Renaissance. The architect is unknown. W. Putman acted as building pastor. Until that time a rectory was used, which belonged to a chapel at Hoogstraat 98.
A renovation in 1939, in which among other things the built-in beds were removed, did not detract from the original main layout of the building.
Worth mentioning are among other things the stairwell with landings and skylight and in the large room the fireplace and the stucco ceiling with 'cornucopia' motif.
North of the house there is some garden layout with various types of shrubs and deciduous trees, while in front of the house, as an extension of the space in front of the church, the yard is surfaced with gravel. To the left in front of the house stands a monumental red beech. On the north side a small formal garden has been laid out, with on a small lawn a Sacred Heart statue from 1927, flanked by two garden vases, a gift from the parishioners to pastor A. Waterreus, on the occasion of his 12.5 year jubilee as pastor of the Barnabas parish.
Description
Partially cellared rectory, consisting of two storeys, has a symmetrically arranged rectangular building mass under a hipped roof with mansard roof cap, is clad with slate in Maas laying and crowned with two chimneys. The corner rafters are lined with lead. The facades, built up of grey brickwork in finely jointed English bond (snapped bond), have below a roller course a slightly projecting built-up brick ashlar frame, with the exception of the front facade. Stoop, front facade plinth, drip mouldings and drip moulding are of hard stone, while the gutter moulding is of wood. All facades are closed off by an all-around continuous main cornice with consoles at the location of the pilasters, which on the corners are extra accentuated by a topping with a small triangular pediment. Most windows are executed as sash windows with glazing bars under segmental arch-shaped relieving arches. In the front facade these are enlivened with white plastered quoins. White painted plasterwork is also applied for friezes, string courses and consoles. The entrance area has a rounded arch with plastered quoin.
The symmetrically arranged, five window-wide front facade (west) is a cornice-topped facade with pilasters on the corners and on either side of the central section, where the main entrance is located. Between the ground floor and upper storey the facade is horizontally articulated by a white plastered corniced string course.
The entrance, accessible by means of a stoop flanked by small walls of two steps and a landing, is a panelled door with a rounded arch-shaped two-light fanlight. Above it is a French balcony resting on consoles accessible via a two-light glazed double door with two-light fanlight. On the attic storey the central section is also accentuated by a dormer window with double two-light window (originally topped with a triangular pediment).
On either side of the central section are two windows, whose drip mouldings are connected to each other as a drip moulding running across the facade. On the ground floor are four-light and on the upper storey are six-light sash windows.
The five window-wide rear facade (east) has a similar symmetrical layout to the front facade, but is of a simpler design. The ground floor and upper storey are separated from each other by a corniced profiled string course. The hard stone stoop to the entrance in the middle has four steps; the original door is fitted with a facing. To its left under a lintel a basement window for a light well.
Both side facades have, as a continuation of the front and rear facades, pilasters on the corners. The left long side facade (north) has in the central axis on the ground floor a recessed window and above it, on the upper storey, an original six-light sash window under a lintel.
The right long side facade (south) has on the east side on the ground floor a four- and on the upper storey a narrow segmental arch-shaped sash window with respectively four- and three-light glazing bars. To the right of it a small rectangular outbuilding dating from the construction period under a flat roof with overhanging gutter moulding, originally intended as a strongroom. The three facades, each provided with a rectangular spandrel, have corner strips. At the far right church and rectory are connected to each other by a connecting section built extending to the rear under a flat roof. On the front side (west) a strip in the central axis, as an interruption of the gutter moulding, is crowned by a triangular pediment. To the left of it is a slightly arched door and to the right a slightly arched four-light window. The rear facade (east) has a glazed door with to its right a six-light sash window. The northern side facade is blind.
The interior has largely retained the original layout with among other things a marble-clad hall, a draught lobby, provided with etched glass with among other things 'cornucopia' motif (horn of plenty) and the text 'PAX'. The stairwell, with two flights and a landing, is lit by a skylight with coloured cathedral glass. The large rear room has a black marble fireplace and a richly decorated stucco ceiling, in which likewise the 'cornucopia' motif appears.
Valuation
The rectory of St. Barnabas Church is of general cultural-historical importance as an early example of the boom in Catholic Neo-Gothic church construction, such as came about after the restoration of the Bishops' Hierarchy in 1853.
The rectory is of general architectural-historical importance because of the Neo-Renaissance building style from the fourth quarter of the 19th century, belonging to a characteristic R.C. complex from the oeuvre of the architect W.J. van Vogelpoel, and as such representing an important movement in the development of Roman Catholic architecture in the Netherlands. The rectory is fairly well preserved in main form, material use and detailing, both externally and internally.
The rectory is visually prominent situated at Grote Haven, just outside the old village centre of Haastrecht. It possesses through its free setting and through the mutual spatial and functional coherence with the other complex components high ensemble value.
Nearby in the register
- Sint BarnebasKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Hek, Grote Haven bij 8Erfscheidingunder 1 mi
- Baarhuisje, Grote Haven 8Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Woonhuis, Kleine Haven 5Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.