Rijksmonumentenregister · Netherlands
Stadhuis, Kaasmarkt 20
Purmerend, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Stadhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911 - 1912
- Address
- Kaasmarkt 20, 1441 BG Purmerend
- Place
- Purmerend
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.50998, 4.94631
- Monument number
- 512167
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 12 Hoorn, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig neo-renaissancistisch STADHUIS van Purmerend, gebouwd in de jaren 1911-1912 naar ontwerp van architect Jan Stuyt, die in 1868 te Purmerend geboren was, in samenwerking met stadsarchitect W. Postema. Het gebouw vervangt voorgangers op dezelfde plaats: de eerste bouw dateerde uit omstreeks 1591, welke in 1633 d.m.v. vijzels werd opgelicht en achteruit geplaatst (in die vorm is het gebouw bekend van een prent door Corn. Pronk uit 1727). Grondig herstel werd uitgevoerd in 1764-66 en een verbouwing vond plaats in 1845-46, waarbij het uiterlijk wijzigde van renaissancistisch naar neo-classicistisch. De stedenbouwkundige situatie is opmerkelijk: aan de 14de-eeuwse wegenkruising in de stadskern, tevens sinds de 17de eeuw kaasmarkt, in samenhang met de waag en voornaamste stadskerk, die in huidige vorm alle uit 19de en vroege 20ste eeuw stammen. Sinds ongeveer 10 jaar heeft het gebouw zijn functie van stadhuis verloren.
N.B. De nieuwe aanbouw aan de oostgevel valt buiten de bescherming.
Omschrijving
Het voormalige stadhuis is gebouwd op rechthoekige plattegrond en bestaat uit een begane grond, bel-etage en kapverdieping met de nok evenwijdig aan de rooilijn van de Kaasmarkt. Het werd opgetrokken in machinale baksteen (gemetseld in kruisverband) met decoratieve toepassing van zandsteen voor sluitstenen, bij de vensters, op de hoeken en in de geveltoppen.
De voorgevel (zuid) aan de Kaasmarkt wordt gedomineerd door de excentrisch geplaatste ingangspartij, bestaande uit een bordes met een opgang aan beide zijden, een in zandsteen uitgevoerd portaal (pilasters, fronton, reliëf met allegorie op goed bestuur) en bekronende trapgevel voorzien van spekbanden, venster en schildhoudende leeuw op de top. De borstwering van het bordes heeft twee schildhoudende leeuwen met het oude en latere (huidige) stadswapen van Purmerend. Naast de ingang zijn twee gevellantaarns aangebracht. In alle gevels zijn kruisvensters aangebracht, bezet met groen en wit glas-in-lood; de begane grond-vensters hebben luiken voor de beweegbare delen.
De linker en rechterzijgevel (west en oost) zijn vrijwel gelijk, voorzien van vensters en een trapgevel als aan voorzijde met op de westelijke top de schoorsteen.
In de achtergevel (noord) zijn wijzigingen aangebracht o.m. voor een lift.
Het zadeldak tussen de trapgevels is gedekt met leien en heeft een achthoekige klokkentoren met uurwerk (1883, Ed. Korfhage, Buer Dtsl.), carillon en peervormige bekroning. De oorspronkelijke schoorsteen op de nok werd verwijderd.
Van het interieur is de indeling in raadzaal en burgemeesterskamer gehandhaafd. Genoemd dienen verder het glas-in-loodraam in de hal, vervaardigd door de kunstnijvere Jac. Jongert uit 1912, en enkele stenen consoles van de torenonderbouw, die mogelijk afkomstig zijn uit het eerdere stadhuis.
Waardering
Het voormalige stadhuis is van algemeen belang uit architectuurhistorisch oogpunt als neo-renaissancistisch voorbeeld naar een oudere voorganger, ontworpen door Jan Stuyt. Van ensemblewaarde is het stadhuis vanwege de prominente en historische plaats in het centrum van de stad.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former neo-Renaissance TOWN HALL of Purmerend, built in the years 1911-1912 to the design of architect Jan Stuyt, who was born in Purmerend in 1868, in collaboration with city architect W. Postema. The building replaces predecessors on the same site: the first building dated from approximately 1591, which in 1633 was lifted and moved back by means of jacks (in that form the building is known from a print by Corn. Pronk from 1727). Thorough repairs were carried out in 1764-66 and a renovation took place in 1845-46, whereby the exterior changed from Renaissance to neo-classical. The urban planning situation is remarkable: at the 14th-century junction of roads in the city centre, also since the 17th century a cheese market, in connection with the weigh house and principal city church, which in their present form all date from the 19th and early 20th century. For approximately 10 years, the building has lost its function as town hall.
N.B. The new addition to the east facade falls outside the protection.
Description
The former town hall is built on a rectangular floor plan and consists of a ground floor, mezzanine and roof storey with the ridge parallel to the building line of the Kaasmarkt. It was constructed in machine-made brick (laid in cross bond) with decorative use of sandstone for keystones, at the windows, at the corners and in the gable tops.
The front facade (south) at the Kaasmarkt is dominated by the eccentrically placed entrance section, consisting of a perron with a flight of steps on both sides, a portal executed in sandstone (pilasters, pediment, relief with allegory of good governance) and crowning stepped gable provided with brickwork bands, window and lion bearing a shield on top. The balustrade of the perron has two lions bearing shields with the old and later (present) city coat of arms of Purmerend. Two facade lanterns have been placed next to the entrance. In all facades cross windows have been placed, filled with green and white stained glass; the ground floor windows have shutters for the movable parts.
The left and right side facades (west and east) are virtually identical, provided with windows and a stepped gable as at the front with the chimney on the western top.
In the rear facade (north), modifications have been made, including for a lift.
The gabled roof between the stepped gables is covered with slate and has an octagonal bell tower with clockwork (1883, Ed. Korfhage, Buer Dtsl.), carillon and pear-shaped finial. The original chimney on the ridge was removed.
Of the interior, the arrangement in council chamber and mayor's office has been maintained. Further to be mentioned are the stained-glass window in the hall, made by the art craftsperson Jac. Jongert in 1912, and some stone consoles from the tower base, which may have originated from the earlier town hall.
Valuation
The former town hall is of general importance from an architectural-historical perspective as a neo-Renaissance example following an older predecessor, designed by Jan Stuyt. The town hall has ensemble value because of its prominent and historical place in the centre of the city.
Nearby in the register
- Waaggebouw, Kaasmarkt 16Handel en kantoorunder 1 mi
- Kerk, Kaasmarkt 15Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Industrie, Weerwal 5Industrieunder 1 mi
- Opslag, Weerwal 5Opslagunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.