Rijksmonumentenregister · Netherlands
Vale Dries
Dodewaard, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1877
- Address
- Waalbandijk 131, 6669 MG Dodewaard (Neder-Betuwe 25)
- Place
- Dodewaard
- Municipality
- Neder-Betuwe
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.89604, 5.70975
- Monument number
- 512155
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1873 map "04. Herveld (1873)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de noordzijde van de Waalbandijk ligt halverwege de dijk de BOERDERIJ "VALE DRIES". Bij deze boerderij zijn kenmerken van het neoclassicisme aanwezig. De boerderij is volgens de sluitsteen boven de deeldeuren in de achtergevel gebouwd in 1877 in opdracht van D(aniël) N(icolaas) T(ap) en B(artha) B(uddingh) Op het terrein stond toen al een, volgens de sluitsteen boven de deeldeuren in 1849 in opdracht van D(ries?) T(ap?) en A.D.L., gebouwde schuur. De huidige boerderij is dus mogelijk gebouwd op de plaats van een voorganger. De naam "Vale Dries" duidt vermoedelijk de opdrachtgever en eigenaar van de boerderij aan : Daniël Tap (?). Het woord "vale" (= geel, bleekrood, rossig) verwijst mogelijk naar de haarkleur van Daniël Tap.
De twee gekoppelde schuren, waarvan de linker boven de hoofdtoegang een hardstenen sluitsteen heeft met het opschrift: d.t./a.d.l./1849, die zich aan de noordwestzijde van het perceel bevinden komen niet voor bescherming in aanmerking.
Omschrijving
De BOERDERIJ heeft een rechthoekig grondplan en is opgetrokken uit in kruisverband gemetselde bakstenen. De boerderij een achterhuis, een tussenlid en een dwars geplaatst voorhuis. Het voorhuis telt twee bouwlagen en een onderverdieping (met tongewelven) onder een met zwarte betonpannen gedekt schilddak met een rookkanaal op de nokeinden. Het tussenlid telt twee bouwlagen onder een met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen (zuidoost) en gesmoorde muldenpannen (noordwest) gedekt, afgeplat zadeldak. Het achterhuis telt één bouwlaag onder een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt zadeldak. Het pand is tegen de dijk gebouwd, met de begane grond op dijkniveau. Het begane grondniveau van het tussenlid en van het achterhuis ligt echter op het niveau van de onderverdieping van het voorhuis. De gevels van het voorhuis hebben gepleisterde en geblokte hoekpilasters. De gevels van het dwars geplaatste voorhuis worden afgesloten door een hoofdgestel welke wordt onderverdeeld door gesneden consoles. De profilering van architraaf en fries zijn vermoedelijk gewijzigd. De gevels van het tussenlid hebben eveneens gepleisterde en geblokte hoekpilasters. De vensteropeningen in voorhuis en tussenlid worden ontlast door strekken en zijn veelal voorzien van hardstenen onderdorpels. In alle gevels bevinden zich schootankers en in de achtergevel van het achterhuis zijn tevens halfrond gebogen muurankers aanwezig.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL (zuidwestgevel) heeft een gepleisterde, grijs verweerde plint en bevat in het midden de entreepartij. Deze is gevat in een gepleisterde gecaneleerde omlijsting met hardstenen neuten. De entree bestaat uit een dubbele, niet oorspronkelijke deur met meerruits bovenlicht. Het bovenlicht is verdeeld in o.a. achthoeken, ruiten en cirkels en bevat naast ongekleurd glas rood, geel, blauw en groen glas dat deels is voorzien van ingeslepen bloemmotieven. Links en rechts van de deur bevinden zich twee vensteropeningen. Aan de rechter zijde zijn dit zesruits schuiframen en aan de linker zijde recent gewijzigde vensters. De luiken zijn verwijderd. De vensters hebben hardstenen onderdorpels. De verdieping heeft vijf vensteropeningen met vierruits schuiframen. Geheel links in de gevel bevindt zich in de eerste bouwlaag, gedeeltelijk in de pilaster, een hardstenen peilsteen met de inscriptie "13 el 49 dm boven AP".
De LINKER ZIJGEVEL (noordwestgevel) van het voorhuis bevat ter plaatse van de onderverdieping twee vensteropeningen. Aan de rechter zijde een zesruits schuifraam en aan de linker zijde een enkelruits schuifraam. De luiken zijn verwijderd. De begane grond heeft een vensteropening met een gewijzigd raam en de verdieping een vensteropening met een vierruits schuifraam.
De linker zijgevel van het tussenlid bevat ter plaatse van de begane grond een oorspronkelijke aanbouw voorzien van een ver overstekend plat dak, gedragen door gesneden consoles waarop zich oorspronkelijk een balkon bevond. Het balkonhek is verwijderd. Tegen deze gevel is later een houten serre geplaatst. De serre heeft geprofileerde stijlen en een geprofileerde daklijst en heeft in de bovenlichten groen kathedraalglas. De verdieping heeft een sterk gewijzigde pui.
De linker zijgevel van het achterhuis bevat van links naar rechts twee niet oorspronkelijke betonnen stalramen, twee getoogde vensteropeningen met gietijzeren meerruitsramen en een opgeklampte groen geschilderde deur met enkelruits bovenlicht met levensboom.
De ACHTERGEVEL (noordoostgevel) van het voorhuis en het tussenlid zijn blind. De symmetrisch ingedeelde achtergevel van het achterhuis bevat in het midden een dubbele deeldeur, ontlast door een korfboog met hardstenen sluitsteen met inscriptie "d.n.t. / b.r. / 1877". Links en rechts bevindt zich een halfrond afgesloten vensteropening met een gietijzeren zevenruitsraam. Op de hoeken van het achterhuis bevinden zich getoogde loopdeuren die eveneens ontlast worden door een korfboog met hardstenen sluitsteen. De verdieping heeft een halfronde afgesloten gevelopening met hooiluik.
De RECHTER ZIJGEVEL (zuidoostgevel) van het voorhuis bevat ter plaatse van de onderverdieping twee vensteropeningen, aan de linker zijde met een enkelruits schuifraam en aan de rechter zijde met een vierruits schuifraam. De begane grond heeft twee vensteropeningen met een zesruits schuifraam. Hier zijn de luiken ook verwijderd. De verdieping heeft een vensteropening met een vierruits schuifraam.
De rechter zijgevel van het tussenlid heeft op de begane grond twee getoogde vensteropeningen met gietijzeren stalramen. De verdieping heeft aan de linker zijde een ronde vensteropening met een gietijzeren raam met stervormige roedeverdeling. Aan de rechter zijde is een vensteropening met een zesruits schuifraamaanwezig. Ook hier zijn de luiken weer verwijderd.
De rechter zijgevel van het achterhuis heeft zes niet oorspronkelijke vensteropeningen met betonnen stalraam. Onder de dakrand heeft de gevel hier een gemetselde sierlijst.
In het INTERIEUR bevinden zich onder meer een gedraaide trap met bewerkte trappaal, een marmeren vloer, binnenluiken, stucplafonds en diverse stookplaatsen waarvan er één een gestucte boezem heeft.
Tussen de boerderij en de dijk ligt het voorerf. Deze tuin (die niet voor bescherming in aanmerking komt) wordt begrensd door een smeedijzeren hekwerk (dat wel voor bescherming in aanmerking komt). De toegang tot het achterterrein wordt aan de linker zijde geflankeerd door een gemetselde, gestucte pijler die wordt bekroond met een leeuw met wapenschild met het opschrift "vale". De rechter pijler is verwijderd. De leeuw met wapenschild met het opschrift "dries" staat naast de voordeur.
Waardering
BOERDERIJ "VALE DRIES" uit 1877 met invloeden van het neoclassicisme met smeedijzeren hekwerk gelegen aan de noordzijde van de Waalbandijk.
- van architectuurhistorische waarde als een voorbeeld van een boerderij die opvalt door de esthetische kwaliteiten van het in- en exterieur, gave verhoudingen en een bijzondere detaillering in vormgeving en materiaalgebruik. De boerderij bevat bijzondere onderdelen in het interieur, zoals een gedraaide trap met bewerkte trappaal, een marmeren vloer, rijke stucplafonds en diverse stookplaatsen.
- van stedenbouwkundige waarde als herkenbaar onderdeel van de historisch gegroeide bebouwing langs de dijk waarbij de ligging in het landschappelijk rivierengebied een beeldbepalende rol speelt. Ook de herkenbaarheid als boerderij is nog duidelijk aanwezig.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On the north side of the Waalbandijk, halfway along the dike, stands the FARMHOUSE "VALE DRIES". This farmhouse displays characteristics of neoclassicism. According to the keystone above the split doors in the rear facade, the farmhouse was built in 1877 on behalf of D(aniël) N(icolaas) T(ap) and B(artha) B(uddingh). On the site there already stood a barn, built in 1849 according to the keystone above the split doors on behalf of D(ries?) T(ap?) and A.D.L. The present farmhouse may therefore have been built on the site of a predecessor. The name "Vale Dries" presumably indicates the client and owner of the farmhouse: Daniël Tap (?). The word "vale" (= pale yellow, dull red, reddish) possibly refers to the hair colour of Daniël Tap.
The two adjoining barns, of which the left one above the main entrance has a sandstone keystone with the inscription: d.t./a.d.l./1849, located on the northwest side of the plot do not qualify for protection.
Description
The FARMHOUSE has a rectangular ground plan and is constructed of brickwork laid in Flemish bond. The farmhouse comprises a rear section, an intermediate section and a transversely placed front section. The front section has two storeys and a basement (with barrel vaults) beneath a hipped roof covered with black concrete tiles with smoke channels at the ridge ends. The intermediate section has two storeys beneath a saddle roof covered with swept improved Dutch tiles (southeast) and swept pan tiles (northwest) and truncated. The rear section has one storey beneath a saddle roof covered with swept Dutch tiles. The building is built against the dike, with the ground floor at dike level. However, the ground floor level of the intermediate section and the rear section is at the level of the basement of the front section. The facades of the front section have rendered and rusticated angle pilasters. The facades of the transversely placed front section are terminated by a main cornice which is subdivided by carved consoles. The profiling of architrave and frieze have presumably been altered. The facades of the intermediate section also have rendered and rusticated angle pilasters. The window openings in the front and intermediate sections are relieved by lintels and are mostly provided with sandstone sills. Tie rods are present in all facades and in the rear facade of the rear section there are also semicircular curved wall anchors.
The symmetrically arranged FRONT FACADE (southwest facade) has a rendered, grey weathered plinth and contains the entrance arrangement in the centre. This is set within a rendered fluted frame with sandstone stops. The entrance consists of a double, non-original door with multi-pane fanlight. The fanlight is divided into octagons, panes and circles amongst other things and contains, alongside uncoloured glass, red, yellow, blue and green glass some of which is decorated with incised floral motifs. To the left and right of the door are two window openings. On the right side these are six-pane sash windows and on the left side recently altered windows. The shutters have been removed. The windows have sandstone sills. The first floor has five window openings with four-pane sash windows. Far left in the facade on the first storey, partly in the pilaster, there is a sandstone water mark with the inscription "13 el 49 dm above AP".
The LEFT SIDE FACADE (northwest facade) of the front section contains, at the level of the basement, two window openings. On the right side a six-pane sash window and on the left side a single-pane sash window. The shutters have been removed. The ground floor has a window opening with an altered frame and the first floor a window opening with a four-pane sash window.
The left side facade of the intermediate section contains, at ground floor level, an original outbuilding provided with a far overhanging flat roof, supported by carved consoles on which there was originally a balcony. The balcony railing has been removed. A wooden conservatory was later placed against this facade. The conservatory has moulded uprights and a moulded roof edge and has green cathedral glass in the fanlights. The first floor has a much altered wall.
The left side facade of the rear section contains from left to right two non-original concrete stable windows, two arched window openings with cast-iron multi-pane frames and an clamped green-painted door with single-pane fanlight with tree-of-life motif.
The REAR FACADE (northeast facade) of the front section and the intermediate section are blank. The symmetrically arranged rear facade of the rear section contains a double split door in the centre, relieved by a basket arch with sandstone keystone with inscription "d.n.t. / b.r. / 1877". To the left and right is a semicircular terminated window opening with a cast-iron seven-pane frame. At the corners of the rear section are arched passages which are likewise relieved by a basket arch with sandstone keystone. The first floor has a semicircular terminated opening with hay door.
The RIGHT SIDE FACADE (southeast facade) of the front section contains, at basement level, two window openings, on the left side with a single-pane sash window and on the right side with a four-pane sash window. The ground floor has two window openings with a six-pane sash window. Here too the shutters have been removed. The first floor has a window opening with a four-pane sash window.
The right side facade of the intermediate section has on the ground floor two arched window openings with cast-iron stable windows. The first floor has on the left side a round window opening with a cast-iron frame with star-shaped glazing bars. On the right side is a window opening with a six-pane sash frame. Here too the shutters have been removed.
The right side facade of the rear section has six non-original window openings with concrete stable frames. Below the eaves the facade here has a moulded brick string course.
In the INTERIOR are found, amongst other things, a turned staircase with worked newel, a marble floor, interior shutters, plaster ceilings and various fireplaces, one of which has a plastered chamber.
Between the farmhouse and the dike lies the forecourt. This garden (which does not qualify for protection) is bounded by wrought-iron fencing (which does qualify for protection). Access to the rear ground is flanked on the left side by a brick, rendered pier which is crowned with a lion with a shield bearing the inscription "vale". The right pier has been removed. The lion with a shield bearing the inscription "dries" stands beside the front door.
Valuation
FARMHOUSE "VALE DRIES" from 1877 with neoclassical influences with wrought-iron fencing located on the north side of the Waalbandijk.
- of architectural-historical value as an example of a farmhouse which stands out due to the aesthetic qualities of its interior and exterior, harmonious proportions and particular detailing in design and material use. The farmhouse contains distinctive interior elements, such as a turned staircase with worked newel, a marble floor, rich plaster ceilings and various fireplaces.
- of urban-planning value as a recognisable component of the historically developed buildings along the dike where the location in the scenic river region plays an image-defining role. The recognisability as a farmhouse is also still clearly present.
Nearby in the register
- Schuur(M), Tielsestraat bij 233Boerderijunder 1 mi
- Boerderij(M1), Tielsestraat 233Boerderijunder 1 mi
- Hek, Tielsestraat bij 233Erfscheidingunder 1 mi
- Grenspaal, grens Andelst/Dodewaard Andelst (Overbetuwe 25)Grensafbakeningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.