Rijksmonumentenregister · Netherlands
Polderhuis, Lekdijk Oost 12
Jaarsveld, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Polderhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1903 - 1904
- Address
- Lekdijk Oost 12, 3413 MS Jaarsveld (Lopik 26)
- Place
- Jaarsveld
- Municipality
- Lopik
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.96948, 4.97859
- Part of complex
- 512121
- Monument number
- 512122
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamHistorical map archives, georeferenced via Allmaps
4 historical maps cover this location, the earliest the 1883 map "14. Ameide (1883)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Het achter de Lekdijk gelegen POLDERHUIS is opgetrokken op een nagenoeg rechthoekige plattegrond en telt hoofdzakelijk twee bouwlagen onder een samengestelde kap. De dakbedekking bestaat uit gesmoorde tuile du Nordpannen. De vensters zijn voorzien van rond-, korf- en segmentboogvormige ontlastingsbogen met zandstenen aanzet- en sluitstenen. De vensters in de eerste bouwlaag zijn voorzien van rood-wit geschilderde luiken in een groene omlijsting. De asymmetrische voorgevel is in drieën geleed. Het iets naar voren springende linker bouwdeel bestaat uit een trapgevel met twee bouwlagen onder een zadeldak met de nokrichting haaks op de weg. De gevel heeft een trapgevelbeëindiging met een schilddragende leeuw voorzien van het wapen van de provincie Utrecht als bekroning. De gevel bevat in de eerste bouwlaag twee kruiskozijnen. De tweede bouwlaag bevat drie gekoppelde vensters met bovenlichten, gescheiden door muurdammen. Eronder is in hardsteen de spreuk 'Vivo leo cespite tutus' uitgehakt, met ter weerszijden de data '1675' en '1903'. De geveltop heeft een klokvormig spaarveld met daarin een kruiskozijn onder een rondboog. De topgevel is voorts verlevendigd met sierankers. Het middelste bouwdeel is een langsgevel van twee bouwlagen hoog en twee vensterassen breed. Links bevindt zich op de begane grond ene uitgebouwd rondboogvormig portiek. Hierin bevindt zich de hoofdentree, bestaande uit een houten deur met zijlichten met een rondboogvormig bovenlicht. Rechts ervan bevat de langsgevel een kruisvenster. Boven het portiek is een hardstenen balustrade met bolvormige hoekbekroningen aangebracht. De gevel heeft ter plaatse openslaande balkondeuren met bovenlichten en rechts een kruiskozijn. Het meest rechtse bouwdeel is een langsgevel van twee vensterassen, elk met een kruiskozijn; aan de voorzijde slechts één bouwlaag hoog. Het dakvlak wordt doorbroken door twee dakkapellen onder schilddakjes. De linkerzijgevel bevat een deur en een aantal kruiskozijnen. In de rechterzijgevel komen twee boven elkaar geplaatste kruiskozijnen voor. Tegen de achtergevel is haaks op het hoofdvolume een bouwdeel van één bouwlaag onder zadeldak gezet. Tegen dit bouwdeel is aan de noordwestzijde een stenen schuur onder zadeldak geplaatst.
In het interieur van het kantoor is nagenoeg de oorspronkelijke indeling gehandhaafd. De begane grond bevat als voornaamste vertrekken de hal en het trappenhuis. Rechts is in de hal een kapstok in neorenaissancestijl met wapenschilden geplaatst. De belangrijkste vertrekken bevinden zich op de eerste verdieping. Het trappenhuis heeft een houten plafond met lichtkoepel. De grote vergaderzaal is gesitueerd in het linker bouwdeel. Deze zaal is uitgevoerd met houten lambrizeringen, waarin een aantal kasten zin opgenomen. Aan de zuidwestzijde bevindt zich een haardpartij met groene tudor-reliëftegels en een houten schoorsteenmantel met neorenaissance-ornamentiek. In het middelste venster is een glas-in-loodvenster aangebracht met het wapen van de provincie Utrecht. De korbelen die de balken ondersteunen zijn bevestigd met rozetten en rusten op natuurstenen consoles. Het meubilair, zoals de vergadertafel en de stoelen, dateert uit de bouwtijd. De kamer van de dijkgraaf naast de vergaderzaal is in een zelfde stijl uitgevoerd.
Waardering
Het pand is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als karakteristiek voorbeeld van een polderhuis in Hollandse neorenaissancestijl van omstreeks 1900. Het is gaaf wat betreft de hoofdvorm, het materiaalgebruik en de detaillering van het exterieur en deels ook het interieur. Het polderhuis is bovendien van belang als uiting van de bestuurlijke geschiedenis van het Hoogheemraadschap van de Lekdijk Benedendams en IJsseldam. Tevens heeft het ensemblewaarde door de beeldbepalende ligging aan de Lekdijk.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The POLDER HOUSE located behind the Lekdijk is erected on a nearly rectangular ground plan and consists mainly of two storeys under a composite roof truss structure. The roof covering consists of smoked tuile du Nord tiles. The windows are provided with round, basket and segmental arch-shaped relieving arches with sandstone springer and keystone. The windows in the first storey are provided with red-and-white painted shutters in a green surround. The asymmetrical front facade is divided into three sections. The slightly projecting left building section consists of a stepped gable with two storeys under a gabled roof with the ridge direction perpendicular to the road. The facade has a stepped gable termination with a shield-bearing lion provided with the coat of arms of the province of Utrecht as a crowning element. The facade contains two cross windows in the first storey. The second storey contains three coupled windows with fanlights, separated by wall piers. Below this, the inscription 'Vivo leo cespite tutus' is carved in hardstone, with the dates '1675' and '1903' on either side. The gable top has a bell-shaped spandrel with a cross window beneath a round arch. The top gable is further enlivened with ornamental wall anchors. The middle building section is a side facade two storeys high and two window bays wide. On the left, on the ground floor, there is a projecting round arch-shaped portico. Within this is the main entrance, consisting of a wooden door with sidelights with a round arch-shaped fanlight. To the right of this, the side facade contains a cross window. Above the portico is a hardstone balustrade with spherical corner crownings. The facade has French doors with fanlights and on the right a cross window. The rightmost building section is a side facade of two window bays, each with a cross window; on the front only one storey high. The roof plane is interrupted by two roof dormers under hipped rooflets. The left side facade contains a door and a number of cross windows. In the right side facade there are two cross windows placed one above the other. Against the rear facade, perpendicular to the main volume, a building section of one storey under a gabled roof is placed. Against this building section, on the northwestern side, is placed a stone barn under a gabled roof.
In the interior of the office, the original layout has been almost entirely retained. The ground floor contains as main rooms the hall and the stairwell. On the right, in the hall, a hat-rack in neo-Renaissance style with coats of arms has been placed. The main rooms are situated on the first floor. The stairwell has a wooden ceiling with skylight. The large meeting hall is situated in the left building section. This hall is executed with wooden wall panelling, in which a number of cupboards are incorporated. On the southwestern side there is a fireplace arrangement with green Tudor relief tiles and a wooden fireplace mantle with neo-Renaissance ornamentation. In the middle window is a stained-glass window with the coat of arms of the province of Utrecht. The corbels supporting the beams are fixed with rosettes and rest on natural stone brackets. The furniture, such as the meeting table and chairs, dates from the time of construction. The room of the dike-reeve next to the meeting hall is executed in the same style.
Valuation
The building is of general importance due to its cultural and architectural-historical value as a characteristic example of a polder house in Dutch neo-Renaissance style from around 1900. It is intact with regard to the main form, the use of materials and the detailing of the exterior and partly also the interior. The polder house is furthermore of importance as an expression of the administrative history of the Hoogheemraadschap van de Lekdijk Benedendams en IJsseldam. It also has ensemble value due to its image-determining location on the Lekdijk.
Nearby in the register
- Magazijn, Lekdijk Oost bij 12Opslagunder 1 mi
- Dijkpaal, Lekdijk Oost bij 12Grensafbakeningunder 1 mi
- Peilschaal, Lekdijk oost bij 11Waterweg, werf en havenunder 1 mi
- Kerk, Kerkstraat 5Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.