Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Stationsweg 36
Bunnik, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1940
- Address
- Stationsweg 36, 3981 AD Bunnik
- Place
- Bunnik
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.06600, 5.20436
- Monument number
- 511596
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1902 map "Chromo-topographische kaart voor het Garnizoen Utrecht / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De roomskatholieke Barbarakerk is gebouwd tussen 1939-1940 in Delftse Schoolstijl. Het ontwerp is van de Maastrichtse architect Alphons Boosten en is de eerste kerk van Boosten die buiten de provincie Limburg is gebouwd. De kerk in Bunnik werd gebouwd op een terrein dat gratis door gravin douairière de Leusse beschikbaar was gesteld. De eerste steen werd gelegd op 26 juli 1939. De kerk werd op 9 oktober 1940 gewijd.
Het interieur van de kerk is in 1975 aan de nieuwe lithurgische normen aangepast, waarbij men nauwelijks de oorspronkelijke architectonische waarde van de kerk heeft aangetast.
De pastorie is in 1957 verbouwd in 1975 zijn de stalen ramen conform de oude vernieuwd.
Omschrijving
Een op de hoek van de Stationsweg en Koningin Julianalaan gelegen bakstenen KRUISBASILIEK met aangebouwde PASTORIE onder met rode en grijze Romaanse pannen en rode leipannen gedekte, overstekende zadel- en lessenaarsdaken met verschillende nok- en goothoogten. De kerk heeft een draagconstructie van gewapend beton. De algemene opzet van de kerk en pastorie bestaat uit een entreepartij met toren rechts aan de westzijde, waarachter een schip van vier traveeën lengte met lagere zijschepen, een weinig verhoogde kruising met lagere transepten. De kruising loopt door in het deels ingebouwde, halfrond koor met kooromgang. Tegen de kopgevel van het zuidelijke transept is de pastorie aangebouwd. De massieve gevels zijn in gele baksteen opgetrokken (vlaams verband), waarin voornamelijk rondboogvensters met glas-in-lood ramen zijn gezet. In de voorgevel en de kopgevels van de transepten zijn grote rozetramen met drie in elkaar gevlochten cirkelvormen gezet (symbolisering van de Drieëenheid). De gevels worden onder de dakrand afgesloten door middel van een teruggelegen band met halfronde uitmetselingen, waarop de overstekende dakgoot rust. De uiteinden van de gevels zijn voorzien van een natuurstenen kraagsteen. Het bouwvolume van de entreepartij is dwars tegen het schip geplaatst en heeft links een halfronde uitbouw ten behoeve van de Mariakapel. Aan de rechterzijde sluit het op een vierkante hoektoren aan.
De entreepartij is aan de westzijde opengewerkt met drie, brede rondboogvormige doorgangen. De massieve klokkentoren heeft tegen de zuidgevel een halfronde uitbouw ten behoeve van de trap die naar het plat op de toren leidt. Op dit plat is een achtkantige spits gezet. De galmgaten hebben een rondboogvorm. Ter weerszijden van de wijzerplaat is in de gevel een betonnen waterspuwer gemetseld.
In de oksels van schip en transepten bevinden zich kleine uitbouwen met een rondboogvormige portiek, waarin een ingang naar het transept.
Het interieur karakteriseert zich door het gebruik van baksteen. De traveeën worden door middel van rondbogen tussen de zijschepen en schip gevisualiseerd. Ook de kruising wordt gemarkeerd door grotere rondbogen. Alle rondbogen hebben geen aanzet, maar lopen over in de muur. Het schip en transepten zijn voorzien van ribloze, bepleisterde kruisgewelven.
Voor de interieuraankleding werden een aantal kunstenaars benaderd.
De ontwerpen van de kerkbanken en biechtstoel worden toegeschreven aan Boosten. De muurschildering van de verheerlijking van Christus op de berg Thabor in de absis en in de gewelven in het priesterkoor zijn in 1940 vervaardigd door Charles Eyck. Glazenier Wim van Woerkum uit Nijmegen vervaardigde de eenentwintig glas-in-lood raampjes met taferelen uit het leven van de patrones Barbara (11 stuks) en de sacramenten (10 stuks). De kruiswegwegstaties van geglazuurd keramiek zijn van J.A. van Rhijn, terwijl de beelden van Christus Koning en Antonius aan beide zijden van het priesterkoor zijn vervaardigd door Wim van Hoorn, die ook het grote rozetvenster in het zuidelijke transept van glas-in-lood voorzag (Heilige Drieëenheid en neerdaling van de Heilige Geest). Het beeld van S. Barbara nabij het koor is van Albert Termote. Henri de Groot was verantwoordelijk voor het smeedwerk, dat ondermeer terug te vinden is in het hekwerk van de koorzolder.
De PASTORIE, die aan de zuidzijde met het transept verbonden is, bestaat uit twee bouwvolumes. Het linker volume of tussenlid sluit aan op de kerk en heeft een asymmetrisch zadeldak. De westgevel bestaat uit één bouwlaag. In het dakschild is aan deze zijde een groot dakkapel onder plat dak gezet. Rechts van het tussenlid bevindt zich de woning van twee bouwlagen onder zadeldak met hogere nok. De westgevel van de woning heeft een asymmetrische indeling van zes vesterassen. Op de derde as van links bevindt zich de hoofdingang tot de woning. Deze ligt verdiept in de gevel. Boven de ingang is een balkon met ijzeren spijlenhek bevestigd. De vensters op de verdieping zijn voorzien van een dubbel draairaam met horizontale roedenindeling. De vensters in de eerste bouwlaag zijn gewijzigd.
De lange oostgevel heeft links een vierlichtsvenster met dubbele tuindeuren en zijlichten. Hierboven springt de gevel terug. Over de volle breedte van de terugsprong is een balkon gerealiseerd. Het hekwerk hiervan valt niet onder de bescherming. Ter rechterzijde van het vierlichtsvenster bevindt zich een roedendeur, een rondlicht met tuimelraam en tot slot twee vensters. In de tweede bouwlaag zijn zich drie vensters met dubbele draairamen gezet. Rechts hiervan is het tussenlid gebouwd. De gevel hiervan springt naar voren en bestaat uit anderhalve bouwlaag. De gevel heeft hier drie vensters en een deur. Boven de deur bevindt zich in de halve bouwlaag een rondvenster en een venster met dubbel draairaam rechts daarvan.
Het interieur en plattegrond van de pastorie verkeren nagenoeg in originele staat. De trappartij met houten treden en dichte balustrade is strak vormgegeven. De scheidingsmuur tussen gang en vergaderkamer is boven de deur voorzien van een rij rondlichten.
Waardering
De Barbarakerk met pastorie is van algemene architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een kruisbasiliek in Delftse Schoolstijl, alsmede van belang als onderdeel in het oeuvre van architect A. Boosten. Tevens van ensemblewaarde als markeringpunt in de bebouwde kom van Bunnik.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The Roman Catholic Barbara Church was built between 1939-1940 in Delft School style. The design is by Maastricht architect Alphons Boosten and is Boosten's first church built outside the province of Limburg. The church in Bunnik was built on a site made available free of charge by dowager countess de Leusse. The foundation stone was laid on 26 July 1939. The church was consecrated on 9 October 1940.
The interior of the church was adapted to new liturgical standards in 1975, whereby the original architectural value of the church was scarcely affected.
The parsonage was remodeled in 1957 in 1975 the steel windows were renewed in accordance with the original.
Description
A brick CRUCIFORM BASILICA situated at the corner of the Stationsweg and Koningin Julianalaan with attached PARSONAGE under red and grey Romanesque tiles and red roof tiles with overhanging gabled and lean-to roofs with different ridge and eave heights. The church has a reinforced concrete supporting structure. The general layout of the church and parsonage consists of an entrance section with tower to the right on the west side, behind which a nave of four bays in length with lower aisles, a slightly raised crossing with lower transepts. The crossing continues into the partly built-in, semi-circular choir with ambulatory. Against the gable end of the south transept the parsonage is attached. The solid facades are constructed of yellow brick (Flemish bond), in which primarily round-arched windows with leaded glass panes are set. In the front facade and the gable ends of the transepts large rose windows with three interlacing circular forms are set (symbolizing the Trinity). The facades are closed below the eave by means of a recessed band with semi-circular masonry, on which the overhanging roof gutter rests. The ends of the facades are provided with a natural stone corbel. The building volume of the entrance section is placed transversely against the nave and has on the left a semi-circular extension for the Mary Chapel. On the right it adjoins a square corner tower.
The entrance section is opened on the west side with three wide round-arched passages. The solid bell tower has against its south facade a semi-circular extension for the staircase leading to the platform on the tower. On this platform an octagonal spire is placed. The sound openings have a round-arched form. On either side of the clock face a concrete water spout is set in the facade.
In the angles between the nave and transepts are small extensions with a round-arched portico, in which an entrance to the transept.
The interior is characterized by the use of brick. The bays are visualized by means of round arches between the aisles and nave. The crossing is also marked by larger round arches. All round arches have no springline, but run directly into the wall. The nave and transepts are provided with ribless, plastered groin vaults.
For the interior fitting out a number of artists were approached.
The designs of the church pews and confessional are attributed to Boosten. The wall painting of the glorification of Christ on Mount Tabor in the apse and in the vaults in the priest's choir were executed in 1940 by Charles Eyck. Glazier Wim van Woerkum from Nijmegen executed the twenty-one leaded glass windows with scenes from the life of the patroness Barbara (11 pieces) and the sacraments (10 pieces). The glazed ceramic stations of the cross are by J.A. van Rhijn, while the figures of Christ the King and Anthony on either side of the priest's choir were executed by Wim van Hoorn, who also provided the large rose window in the south transept with leaded glass (Holy Trinity and descent of the Holy Spirit). The figure of S. Barbara near the choir is by Albert Termote. Henri de Groot was responsible for the ironwork, which is found among other things in the railings of the choir loft.
The PARSONAGE, which is connected to the transept on the south side, consists of two building volumes. The left volume or intermediate section adjoins the church and has an asymmetrical gabled roof. The west facade consists of one storey. In the roof plane on this side a large roof dormer with flat roof is set. To the right of the intermediate section is the dwelling of two storeys under gabled roof with higher ridge. The west facade of the dwelling has an asymmetrical arrangement of six window bays. On the third axis from the left is the main entrance to the dwelling. This is set recessed in the facade. Above the entrance a balcony with iron railing is fixed. The windows on the upper storey are provided with a double casement window with horizontal glazing bar arrangement. The windows in the first storey have been altered.
The long east facade has on the left a four-light window with double glazed doors and side lights. Above this the facade steps back. Over the full width of the step-back a balcony is realized. The railings thereof are not under protection. To the right of the four-light window is a glazed door, a round light with tilting window and finally two windows. In the second storey are three windows with double casement windows. To the right of this is the intermediate section built. The facade here steps forward and consists of one and a half storeys. The facade here has three windows and a door. Above the door is in the half storey a round window and a window with double casement window to the right of it.
The interior and floor plan of the parsonage are in virtually original condition. The staircase with wooden steps and solid balustrade is tautly designed. The partition wall between corridor and meeting room is provided above the door with a row of round lights.
Assessment
The Barbara Church with parsonage is of general architectural historical value as an example of a cruciform basilica in Delft School style, as well as of significance as part of the oeuvre of architect A. Boosten. Also of ensemble value as a landmark in the built-up area of Bunnik.
Nearby in the register
- Gemeentehuis, Dorpsstraat 2Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Boerderij, Dorpsstraat 1Boerderijunder 1 mi
- Kerk, Kerkpad 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij, Kerkpad 3Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.