Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kazemat (B10), Rossinilaan 52
Hilversum, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kazemat
- Function
- Kazemat (B10)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1943
- Address
- Rossinilaan 52, 1217 CC Hilversum
- Place
- Hilversum
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.24036, 5.15833
- Monument number
- 511322
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1900 map "Kaart ten behoeve der oefeningen in de legerplaats bij Laren : (tevens garnizoenskaart)" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige militaire COMMANDOBUNKER, bijgenaamd 'Blaskowitzbunker', in 1943 gebouwd in opdracht van de Duitse bezetter voor de sinds 1942 in het noordwestelijke villagebied van Hilversum ingekwartierde staf van de "Wehrmachtsbefehlshaber in den Niederlande", General der Flieger Christiansen. Deze was verantwoordelijk voor de tot stand brenging en bemensing van het Nederlandse deel van de Atlantikwall, de kustverdedigingslinie aangelegd tussen Noord Noorwegen en Zuid Frankrijk. De bunker is gelegen op een min of meer driehoekig terrein tussen de Doodweg, Rossinilaan en Verdilaan, op het voormalige sportterrein van de hier gevestigde Joodse S.A. Rudelsheimstichting, waarvan de bewoners in 1942 naar concentratiekampen waren afgevoerd. De bunker is van het type Sonderkonstruktion, naar voorschriften uit Berlijn ontworpen door de plaatselijke Bauabteilung in Hilversum, genummerd 7503/Sk en 7504/Sk en gaf plaats aan 100 tot 120 militairen. Vanaf 1952 tot in de jaren negentig van de twintigste eeuw was de bunker in gebruik bij de Koninklijke Landmacht (Van Helsdingenkazerne). In deze periode vond uitbreiding van de bunker plaats met een kleine aanbouw aan het bestaande tussenlid, en werden inwendig kleinere kamers samengevoegd.
Omschrijving
Gedeeltelijk in de grond gebouwde commandobunker van het type Sonderkonstruktion uitgevoerd in gewapend beton. De bunker bestaat uit twee in lengterichting door een smaller, later uitgebreid, tussenlid aan elkaar gekoppelde ongelijk grote bunkers. Het volume vertoont een knik ter hoogte van dit tussenlid. De bunker meet in totaal ca. 86 m. bij 22 m. De wanden en het dak van de bunker zijn 2,5 meter dik. De uitwendige muren zijn aan de bovenzijde afgeschuind. De wanden van de bunker zijn afgezien van de ingangen en enkele venster- en roosteropeningen geheel gesloten. Aan de zuidwestzijde bevindt zich een schuin uitgebouwde flankerende ingangsverdediging die de vier aan de zuidzijde gelegen ingangen bestrijkt. Een tweede uitbouw aan deze ingangsverdediging herbergt een verbunkerde waterput voor de drinkwatervoorziening. Aan de buitenzijde van de bunker is de aftekening van de bekistingsplanken zichtbaar en bevinden zich iets uitstekend, uitlaten van ventilatiekanalen met stalen roosters afgedekt. De bunker was oorspronkelijk gecamoufleerd door onder meer taluds en begroeiing, en dit camouflagekarakter is nog gedeeltelijk aanwezig. Aan de zuidoostzijde van de bunker zijn aanzetten te vinden van camouflage door middel van een gemetseld steens muurtjeDe rode dakpannenbedekking aan de zuid- en oostzijde van de bunker dateert uit de tijd van de Nederlandse luchtmacht. De inwendige structuur van de bunker is behoudens wijzigingen en toevoegingen uit de tijd van de Nederlandse Landmacht in tact gebleven. Het verbindende tussenlid herbergt enkele machinekamers met hierin nog altijd hogedrukvaten. De westelijke en oostelijke bunker hebben beide inwendig een smalle centrale verbindingsgang in lengterichting, waarop aan de zuid- en noordzijde rechthoekige kamers (verblijfsruimten) uitkomen. Op twee plaatsen is de bunker onderkelderd. Aan de zuidzijde bevinden zich de vier ingangen van de bunker, die inwendig in verbinding staan met de hoofdgang via gassluizen, afgesloten met deuren. De ingangen zijn voorts uitgevoerd met een afgeschuinde hoek om het binnendringen van drukgolf te voorkomen en zijn tevens nog voorzien van de oorspronkelijk pantserdeuren, steeds bestaande uit een boven- en onderdeur. Behalve de ingangsflankering heeft elk ingangsportaal tevens een interne verdediging met getrapt schietgat en pantserdeurtje. In het interieur zijn de technische voorzieningen voor luchtverversing en waterafvoer gedeeltelijk nog aanwezig, aangevuld in de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw met Nederlandse elementen.
Waardering
De commandobunker is van algemeen belang wegens cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde als historisch-functioneel onderdeel van de Atlantikwall, en als buiten de eigenlijke linie gesitueerde centrale commandopost van de Wehrmachtsbefehlhaber van het Nederlandse deel van de Atlantikwall. De bunker heeft typologische uniciteitswaarde als een van de grootste bunkers van Duitse makelij in Europa en als zeldzaam geworden hoofdkwartierbunker van het type Sonderkonstruktion, en is tevens een goed voorbeeld van de toepassing van gewapend betonconstructies in de laatste fase van permanente vestingbouw. De bunker is gaaf bewaard gebleven in hoofdvorm en structuur en nog altijd voorzien enkele oorspronkelijke technische onderdelen zoals de originele pantseronderdelen en het ventilatiesysteem.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former military COMMAND BUNKER, nicknamed 'Blaskowitzbunker', built in 1943 on the orders of the German occupier for the staff of the "Wehrmachtsbefehlshaber in den Niederlande", General der Flieger Christiansen, which had been quartered in the northwestern villa district of Hilversum since 1942. He was responsible for the establishment and manning of the Dutch section of the Atlantic Wall, the coastal defence line constructed between North Norway and South France. The bunker is situated on a roughly triangular plot of land between the Doodweg, Rossinilaan and Verdilaan, on the former sports ground of the Jewish S.A. Rudelsheim Foundation housed there, whose residents were deported to concentration camps in 1942. The bunker is of the Sonderkonstruktion type, designed according to specifications from Berlin by the local Bauabteilung in Hilversum, numbered 7503/Sk and 7504/Sk and accommodated 100 to 120 military personnel. From 1952 until the nineteen-nineties of the twentieth century the bunker was in use by the Royal Army (Van Helsdingenkazerne). During this period the bunker was expanded with a small annex to the existing intermediate section, and internally smaller rooms were combined.
Description
Partially underground command bunker of the Sonderkonstruktion type executed in reinforced concrete. The bunker consists of two unequal-sized bunkers coupled together in the longitudinal direction by a narrower, later expanded, intermediate section. The volume shows a bend at the level of this intermediate section. The bunker measures approximately 86 m. by 22 m. in total. The walls and roof of the bunker are 2.5 metres thick. The external walls are bevelled at the top. Apart from the entrances and a few window and grille openings, the bunker walls are entirely closed. On the southwest side there is an obliquely projecting flanking entrance defence covering the four entrances located on the south side. A second extension to this entrance defence houses a bunkerised well for drinking water supply. On the outside of the bunker the imprint of the formwork planks is visible and there are slightly protruding outlet vents of ventilation ducts covered with steel grilles. The bunker was originally camouflaged by, among other things, embankments and vegetation, and this camouflage character is still partially present. On the southeast side of the bunker there are traces of camouflage by means of a mortared brick wall. The red roof tile cladding on the south and east sides of the bunker dates from the time of the Royal Air Force. The internal structure of the bunker has remained intact apart from alterations and additions from the time of the Royal Army. The connecting intermediate section houses several machinery rooms containing high-pressure tanks still present. The western and eastern bunker each have an internal narrow central connecting corridor running lengthwise, onto which rectangular rooms (living spaces) open on the south and north sides. In two places the bunker is sub-basements. On the south side there are the four entrances of the bunker, which are internally connected to the main corridor via gas airlocks, closed with doors. The entrances are furthermore executed with a bevelled angle to prevent the penetration of blast waves and are also still fitted with the original armour plated doors, each consisting of an upper and lower door. In addition to the entrance flanking, each entrance portal also has an internal defence with stepped firing slit and armour plated door. In the interior the technical provisions for air ventilation and water drainage are partially still present, supplemented in the nineteen-fifties and nineteen-sixties of the twentieth century with Dutch elements.
Valuation
The command bunker is of general interest by reason of its cultural-historical and architectural-historical value as a historical-functional component of the Atlantic Wall, and as a central command post situated outside the actual line of the Wehrmachtsbefehlhaber of the Dutch section of the Atlantic Wall. The bunker has typological unique value as one of the largest German-made bunkers in Europe and as a rare surviving headquarters bunker of the Sonderkonstruktion type, and is also a good example of the application of reinforced concrete structures in the final phase of permanent fortress construction. The bunker has been well preserved in its principal form and structure and is still provided with some original technical components such as the original armour plated components and the ventilation system.
Nearby in the register
- Garage (G), Rossinilaan 11Opslagunder 1 mi
- Woonhuis, Rossinilaan 11Woonhuisunder 1 mi
- 't HeemWoonhuisunder 1 mi
- d'OlijftakWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.