Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kaaspakhuis, Julianastraat 30
Bodegraven, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Opslag
- Function
- Kaaspakhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1910
- Address
- Julianastraat 30, 2411 CV Bodegraven (Bodegraven-Reeuwijk 28)
- Place
- Bodegraven
- Municipality
- Bodegraven-Reeuwijk
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.08276, 4.74709
- Monument number
- 511297
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamHistorical map archives, georeferenced via Allmaps
3 historical maps cover this location, the earliest the 1905 map "Bl. 17 Leiden, 1905" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het KAASPAKHUIS aan de Julianastraat is in 1910 gebouwd in de traditionele bouwstijl met elementen van neo-Hollandse Renaissance. In de jaren vijftig is het pakhuis aan de achterzijde uitgebreid. In de voorgevelzijn de luiken op de verdieping vervangen door schijnluiken, waarachter zich geen ramen meer bevinden. In de zuidelijke zijgevel is een aantal vensters op de begane grond dichtgemetseld. Binnen zijn de stellingen op de begane grond vervangen door een stalen constructie. De stellingen op de verdieping zijn bewaard gebleven. Het pand is beeldbepalend gesitueerd aan een plein dat door afbraak aan de Julianastraat is ontstaan.
De zelfkazerij kent een lange geschiedenis in Bodegraven en omgeving. In 1882 werd de wekelijkse kaasmarkt in Bodegraven opgericht, waardoor de bedrijfsmatige productie en distributie van kazen op gang kwam. In de kaaspakhuizen lagen de kazen in stellingen te rijpen. De stellingen, waarin de kazen regelmatig omgekeerd moesten worden om schimmel te voorkomen, vormden tegelijkertijd de constructie van de pakhuizen. In de lange zijgevels van de pakhuizen bevinden zich reeksen vensters, waarmee de ventilatie in depakhuizen geregeld werd om het rijpproces te bevorderen. Door middel van de luiken voor de vensters, kon het directe zonlicht geweerd worden. De luifel die bij veel pakhuizen aan de voor- of zijkant bevestigd is, diende de kazen droog te houden bij het in- en uitladen ervan.
Omschrijving
Het kaaspakhuis is op een rechthoekige plattegrond in een rode baksteen opgetrokken over twee bouwlagen onder een mansardedak met grijze bouletpannen en tuile-du-Nordpannen. Boven de voorgevel is het dak afgewolfd, boven de zijgevels een goot op klampen. De gevels worden geleed door rechtgesloten zesruits vensters onder strekken, met houten waterdorpels en rode luiken met witte zandlopers en een groene rand. De vensters in de voorgevel hebben luiken aan weerszijden, in de zijgevels zijn de luiken opgehangen aan de linkerkant van de vensters. Rondom in de gevels ijzeren muurankers.
De symmetrische voorgevel (west) telt drie vensterassen. Centraal in de gevel een dubbele houten paneeldeur met hardstenen schampstenen en een bovenlicht. Daarboven en in de geveltop dubbele vensters. De vensters in de voorgevel hebben bovenlichten met een roedenverdeling en waterdorpels van groen geglazuurde baksteen en van hardsteen. In de strekken gepleisterde aanzet-en sluitstenen en boven het venster in de geveltop een rollaag. De gemetselde plint wordt afgedekt door een rand groen geglazuurde stenen met hardstenen hoekblokjes. Tussen de begane grond en eerste verdieping is over de gehele breedte een houten luifel opgehangen aan vier ijzeren trekstangen. De gevel wordt beëindigd door een afgeknotte geveltop met een houten balustrade tussen twee bakstenen postamenten. Achter de balustrade bevindt zich het wolfeind. Onder de balustrade een goot op klampen. De hoeken van de geveltop zijn voorzien van getrapt pleisterwerk, aan weerszijden van het venster een speklaag en eenvoudige ornamenten met pleisterwerk. De zijgevels zijn opgetrokken boven een gepleisterde plint en worden van oorsprong geleed door reeksen van tien vensters. Langs de dakrand van de achtergevel een houten windveer.
Interieur
In het kaaspakhuis zijn onder meer bewaard gebleven: de hardstenen tegelvloer; de houten balkenvloeren; de houten stellingen op de verdieping en de houten trap; en het kantoor met Oud-Hollandse lambrisering, een vensterbank en vensteromlijstingen.
Waardering
Het uit 1910 daterende kaaspakhuis is wegens cultuur-historische waarde van algemeen belang als expressie van de kaasindustrie en -distributie die de sociaal-economische geschiedenis van de regio sterk heeft bepaald en ook landelijk van grote betekenis is.
Het pakhuis is tevens van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als laat, doch kenmerkend voorbeeld van toepassing van het 'Oud-Hollandsch' en van typologische waarde wegens het kenmerkend gebruik van luiken ter ventilatie.
Stedebouwkundig gezien is het pand van algemeen belang vanwege de beeldbepalende ligging aan het ervoor gelegen plein.
De uiterlijke verschijningsvorm van het kaaspakhuis is in hoge mate gaaf. Van het interieur resteren nog enkele elementen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The CHEESE WAREHOUSE on Julianastraat was built in 1910 in the traditional building style with elements of neo-Dutch Renaissance. In the nineteen-fifties the warehouse was extended at the rear. In the front façade the shutters on the first floor have been replaced by blind shutters, behind which there are no longer any windows. In the southern side façade a number of windows on the ground floor have been bricked up. Inside, the shelving on the ground floor has been replaced by a steel structure. The shelving on the first floor has been preserved. The building is visually prominent, situated at a square which was created by demolition on Julianastraat.
Cheese production has a long history in Bodegraven and the surrounding area. In 1882 the weekly cheese market in Bodegraven was established, which set in motion the commercial production and distribution of cheeses. In the cheese warehouses the cheeses lay on shelving to ripen. The shelving, in which the cheeses had to be regularly turned to prevent mould, simultaneously formed the structure of the warehouses. In the long side façades of the warehouses are series of windows, through which ventilation in the warehouses was regulated to promote the ripening process. By means of the shutters in front of the windows, direct sunlight could be excluded. The canopy which in many warehouses was attached to the front or side, served to keep the cheeses dry when loading and unloading them.
Description
The cheese warehouse is constructed on a rectangular floor plan in red brick over two storeys under a mansard roof with grey boulet tiles and tuile-du-Nord tiles. Above the front façade the roof is curved, above the side façades a gutter on clamps. The façades are articulated by straight-edged six-pane windows under stretches, with wooden drip mouldings and red shutters with white hourglass shapes and a green border. The windows in the front façade have shutters on either side, in the side façades the shutters are hung on the left side of the windows. Around the façades iron wall anchors.
The symmetrical front façade (west) has three window bays. Centrally in the façade a double wooden panel door with hardstone chamfered stones and a fanlight. Above it and in the gable top double windows. The windows in the front façade have fanlights with a glazing bar pattern and drip mouldings of green glazed brick and hardstone. In the stretches plastered setting and closing stones and above the window in the gable top a roll moulding. The mortared plinth is covered by a border of green glazed stones with hardstone corner blocks. Between the ground floor and first floor a wooden canopy is hung across the entire width on four iron pull rods. The façade is terminated by a truncated gable top with a wooden balustrade between two brick postaments. Behind the balustrade is the half-hipped end. Below the balustrade a gutter on clamps. The corners of the gable top are provided with stepped plasterwork, on either side of the window a speckled band and simple ornaments with plasterwork. The side façades are constructed above a plastered plinth and are originally articulated by series of ten windows. Along the roof edge of the rear façade a wooden wind tie.
Interior
In the cheese warehouse the following have been preserved among others: the hardstone tiled floor; the wooden beam floors; the wooden shelving on the first floor and the wooden staircase; and the office with Old-Dutch panelling, a windowsill and window surrounds.
Valuation
The cheese warehouse dating from 1910 is of general importance for its cultural-historical value as an expression of the cheese industry and distribution which has strongly determined the socio-economic history of the region and is also of great significance nationally.
The warehouse is furthermore of general importance for its architectural-historical value as a late, but characteristic example of the application of 'Old-Dutch' and of typological value for its characteristic use of shutters for ventilation.
From an urban design perspective, the building is of general importance for its visually prominent location at the square in front of it.
The external appearance of the cheese warehouse is in a high degree intact. Some elements of the interior remain.
Nearby in the register
- Kaaspakhuis, Burgemeester Le Coultrestraat 3Opslagunder 1 mi
- Kerk, Oude Markt 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Oude Markt bij 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kaaspakhuis, Kerkstraat 132Opslagunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.