Rijksmonumentenregister · Netherlands
Veenkerk
Klazienaveen-Noord, Drenthe, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1922
- Address
- Scholtenskanaal OZ 62, 7889 VD Klazienaveen-Noord (Emmen 22)
- Place
- Klazienaveen-Noord
- Municipality
- Emmen
- Province
- Drenthe
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.77140, 7.00201
- Monument number
- 510961
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 231. Haren." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De Nederlands Hervormde Veenkerk is gesticht door W. de Weerd en kwam in de plaats van een houten hulpkerkje van 1902, dat verplaatst is naar Ter Apelkanaal.
De bouwvergunning is aangevraagd op 10 sept. 1921 door N.v. Veenderij & turfstrooiselfabriek "Klazienaveen", voorheen fa. Scholten, die ca. twee vijfde van de bouwkosten voor haar rekening nam. De eerste steen is gelegd in 1922.
De kerk verkeert uitwending in de oorspronkelijke staat al zijn de kozijnen in 1987 vervangen. Het houtwerk van de nieuwe kozijnen volgt de oorspronkelijke tracering van de ijzeren vensters. Het interieur is gerestaureerd, met behoud van het oorspronkelijke bankenplan. De in 1946 verwijderde preekstoel is in 1993 gereconstrueerd. Het christusbeeld, een kopie van een werk van Thorvaldssen, is teruggeplaatst in het centrum van de kerk.
Het oorspronkelijke orgel is begin jaren '50 verplaatst naar Burgh bij Haamstede (Zld) in ruil voor een nieuw Van Vulpenorgel.
In 1929 is een vergaderlokaal bijgebouwd.
De bijbehorende pastorie is gedeeltelijk verbouwd.
Omschrijving
Bakstenen zaalkerk met vier traveeën. Zadeldak met muldenpannen, tandlijst onder de goot. Op de traveescheidingen een steunbeer, per travee een spitsboogvenster. Tegen de kerk aangebouwd de vierkante toren. Deze heeft een ingeknikt spits tentdak met leien gedekt, op een lijst van uitkragend metselwerk. Op de twee vrije hoeken van de toren twee steunberen. Aan iedere zijde van de toren twee spitboogvormige galmgaten. De entree bevindt zich onderin de toren in een portiek van spitsgebogen archivolten. De rechtgesloten dubbele opgeklampte deur met sierijzeren hangwerk heeft een spitsboog bovenlicht met eveneens spitsgebogen roedenverdeling. Op het stenen kalf de tekst: "De mensch zal bij brood alleen niet leven. Matth. 4,4". Links van de entree in de steunbeer ingemetseld een steen met "deze steen is op 15 juni 1922 gelegd door den evangelist W. de Weert".
Interieur
De kerk heeft een houten tongewelf met trekstangen. Op de plavuizen vloer de originele banken, die van de familie De Weerd staan haaks geplaatst. In de driezijdige absis de originele, geschilderde teksten: "Verkondigt den dood des heeren totdat hij komt", "Komt allen tot mij" en "Een heer, een geloof, een doop".
Aan de linkerzijde de gereconstrueerde preekstoel. Hangende zeshoekige kuip met paneelwerk en lezenaar onder een zeshoekig getuid klankbord met teksten langs de rand. Kuip bereikbaar via een steektrap.
Achter in de kerk, boven het entreeportaal het orgelbalkon. Orgel en orgelkas zijn niet van waarde uit het oogpunt van monumentenzorg.
Waardering
NH Veenkerk van cultuur-, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang:
- vanwege de beeldbepalende ligging
- vanwege de typologie (eenvoudige zaalkerk)
- vanwege de gaafheid
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The Dutch Reformed Peat Church was founded by W. de Weerd and replaced a wooden subsidiary chapel from 1902, which was relocated to Ter Apelkanaal.
Building permission was requested on 10 September 1921 by N.v. Peat Works & peat litter factory "Klazienaveen", formerly firm Scholten, which took approximately two-fifths of the building costs. The foundation stone was laid in 1922.
The church is externally in the original state, although the frames were replaced in 1987. The woodwork of the new frames follows the original tracery of the iron windows. The interior has been restored, retaining the original pew plan. The pulpit, removed in 1946, was reconstructed in 1993. The Christ figure, a copy of a work by Thorvaldsen, was replaced in the centre of the church.
The original organ was relocated in the early 1950s to Burgh near Haamstede (Zld) in exchange for a new Van Vulpen organ.
In 1929 a meeting room was added.
The associated rectory has been partially renovated.
Description
Brickwork hall church with four bays. Gabled roof with pantiles, dentil moulding under the gutter. On the bay divisions a buttress, per bay a pointed-arch window. Against the church an attached square tower. This has an angled pointed pavilion roof with slate covering, on a band of projecting brickwork. On the two free corners of the tower two buttresses. On each side of the tower two pointed-arch-shaped sound holes. The entrance is located at the base of the tower in a porch of pointed-arch archivolts. The straight-closed double clamped door with decorative iron hinges has a pointed-arch fanlight with likewise pointed-arch glazing bars. On the stone base the text: "Man shall not live by bread alone. Matt. 4,4". To the left of the entrance in the buttress a stone is built in with "this stone was laid on 15 June 1922 by the evangelist W. de Weerd".
Interior
The church has a wooden barrel vault with tie rods. On the tile floor the original pews, those of the De Weerd family are placed at right angles. In the three-sided apse the original painted texts: "Proclaim the death of the Lord until he comes", "Come unto me all" and "One Lord, one faith, one baptism".
On the left side the reconstructed pulpit. Hanging hexagonal pulpit with panelling and lectern under a hexagonal guyed sounding board with texts along the edge. Pulpit accessed via a step ladder.
At the back of the church, above the entrance porch the organ gallery. Organ and organ case are not of value from the point of view of monument preservation.
Valuation
Dutch Reformed Peat Church of cultural, architectural-historical and town-planning significance:
- because of the defining location
- because of the typology (simple hall church)
- because of the integrity
Nearby in the register
- Archeologie, Heerenstreek Nieuw-Dordrecht (Emmen 22)Archeologie1 mi
- Archeologie, Barger-OosterveldArcheologie2 mi
- Kerk, Splitting 142 AKerk en kerkonderdeel2 mi
- Heilige JozefKerk en kerkonderdeel2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.