Rijksmonumentenregister · Netherlands
Begraafplaats, Noord Esmarkerrondweg bij 407
Enschede, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Begraafplaats en -onderdelen
- Function
- Begraafplaats
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1898
- Address
- Noord Esmarkerrondweg bij 407, 7533 BL Enschede
- Place
- Enschede
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.22200, 6.93248
- Monument number
- 510626
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 21 Enschede, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De Ooster- BEGRAAFPLAATS is in 1898 aangelegd. Tot de aanleg van een nieuwe algemene begraafplaats werd in de raadsvergadering van 7 oktober 1897 besloten omdat de bestaande algemene begraafplaatsen te beperkt van omvang waren. In Lonneker, ten oosten van de stad, werden terreinen aangekocht, 7,7 ha groot.
Voor de groenstructuur werd een zestal tuinarchitecten uitgenodigd voor een ontwerp, dat uitgevoerd is door H.F. Hartogh Heys van Zouteveen uit Amersfoort.
Op de begraafplaats enkele graftuinen met rijk gedecoreerde graven van Enschedese fabrikantenfamilies, o.a. Van Heek en Ledeboer.
Omschrijving
De langwerpige begraafplaats is aangelegd in drie fasen.
Het oudste deel is het zuid-oostelijke kwadrant. Dit langwerpige deel heeft als hoofdstructuur een as in oost-westelijke richting met een zorgvuldig vormgegeven profiel met om en om acacia's en taxus-zuilen, symmetrisch geplaatst in een grasveld. Deze hoofdstructuur, ingepakt tussen twee rijen hoge coniferen, heeft een besloten karakter, waarvan de axiale werking beperkt is; midden op de as is het graf met coniferen geplaatst van Edo J. Bergsma (1896-1932), burgemeester van Enschede.
Ten noorden van de hoofdas staan diverse monumentale parkbomen (o.a. rode beuk, tulpeboom, vleugelnoot) langs bochtige paden, ten zuiden is de structuur hetzelfde maar de begroeiing met parkbomen dunner waardoor over een beukhaag een uitzicht naar buiten, buiten de begraafplaats, gecreeerd is. De graven volgen de paden.
Het noord-oostelijke kwadrant is jonger. De hoofdstructuur is dezelfde. Maar de as, hier eveneens tussen hoge coniferen ingepakt, is in dit deel eenvoudiger vormgegeven. In dit deel is wel de lange zichtas open uitgevoerd. Met in de as een pleintje met gras en perken voor éénjarigen en een zitbank. Ten noorden van de as hier en daar een parkboom. De graven liggen in dit deel in rijen en langs bochtige paden. Ten zuiden van de as staan veel kleine parkbomen, hier voornamelijk rijen met grafzerken. In het noorden wordt de begraafplaats begrensd door een bosrand waardoor geen zicht naar buiten mogelijk is. In het midden van de bosrand een fontein. In de zuid-west hoek van dit kwadrant op markante punten de oorlogsgraven van Jan Haantjes (1886-1942) en van Henk Brinkgreve (1915-1945).
Het westelijk deel met een symmetrie as in oost-westelijke richting, is op te vatten als het voorterrein van aula en begraafplaats. Door het besloten karakter van de begroeiing achter de aula is dit deel afgegrensd van de andere twee delen van de begraafplaats.
Waardering
Begraafplaats van cultuur- , architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang:
- vanwege de graftuinen van fabrikantenfamilies
- als gaaf en grootschalig voorbeeld van een eind 19de eeuwse begraafplaats
- vanwege de parkachtige aanleg met groenstructuur
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The Eastern CEMETERY was laid out in 1898. The decision to lay out a new general cemetery was made at the council meeting of 7 October 1897 because the existing general cemeteries were too limited in extent. Lands were purchased in Lonneker, to the east of the city, 7.7 hectares in size.
For the green structure six landscape architects were invited to submit a design, which was executed by H.F. Hartogh Heys van Zouteveen from Amersfoort.
On the cemetery are several family grave gardens with richly decorated graves of Enschede factory owner families, including Van Heek and Ledeboer.
Description
The elongated cemetery was laid out in three phases.
The oldest part is the south-eastern quadrant. This elongated part has as its main structure an axis in an east-west direction with a carefully designed profile with alternating acacias and yew columns, symmetrically placed in a grass field. This main structure, framed between two rows of tall conifers, has a closed character, of which the axial effect is limited; in the middle of the axis is the grave with conifers of Edo J. Bergsma (1896-1932), mayor of Enschede.
North of the main axis stand various monumental park trees (including red beech, tulip tree, wingnut) along winding paths, to the south the structure is the same but the planting with park trees is thinner so that over a beech hedge a view outward, outside the cemetery, is created. The graves follow the paths.
The north-eastern quadrant is younger. The main structure is the same. But the axis, here also framed between tall conifers, is more simply designed in this part. In this part the long sight-line is open. With in the axis a small square with grass and beds for annuals and a bench. North of the axis here and there a park tree. The graves lie in this part in rows and along winding paths. South of the axis are many small park trees, here mainly rows with grave stones. In the north the cemetery is bounded by a woodland edge preventing any view outward. In the middle of the woodland edge a fountain. In the south-west corner of this quadrant on prominent points the war graves of Jan Haantjes (1886-1942) and of Henk Brinkgreve (1915-1945).
The western part with a symmetry axis in an east-west direction, may be understood as the forecourt of the hall and cemetery. Due to the closed character of the planting behind the hall this part is separated from the other two parts of the cemetery.
Valuation
Cemetery of cultural-, architectural and urban planning importance:
- by reason of the family grave gardens of factory owner families
- as an intact and large-scale example of an end 19th century cemetery
- by reason of the park-like layout with green structure
Nearby in the register
- Toegangshek, Noord Esmarkerrondweg 413Erfscheidingunder 1 mi
- Begraafplaatsaula, Noord Esmarkerrondweg 413Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- De BoekelTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- DolphiaKlooster, kloosteronderdlunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.