TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Bonifatiuskerk

Spanbroek, Noord-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kerk en kerkonderdeel
Function
Kerk
Category
onroerend gebouwd
Built
1909
Address
Spanbroekerweg 188, 1715 GV Spanbroek (Opmeer 27)
Place
Spanbroek
Municipality
Opmeer
Province
Noord-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.69760, 4.96287
Monument number
510445

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 12 Hoorn, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Aan St. Bonifatius gewijd Rooms-katholiek KERKGEBOUW, longitudinaal van opzet en in 1909 opgetrokken naar ontwerp van C. Robbers. Het markant gesitueerde object staat ten oosten van de oude kern van Spanbroek aan de zuidzijde van de Spanbroekerweg. Stilistisch kan de kerk worden beschouwd als een voorbeeld van baksteenarchitectuur in neo-gotische stijl.

Omschrijving

Merendeels symmetrisch opgezette driebeukige kruiskerk met vijfzijdig koor aan de zuidzijde en met vierkante toren tegen de noordzijde van het schip. De ingesnoerde torenspits wordt net als de diverse kappen - zoals het samengestelde zadeldak van schip en dwarsbeuk, de lessenaarsdaken boven de zijschepen, de diverse dakkapellen en de overhoekse dakruiter op de viering - bedekt met lei in Maasdekking. De makelaars van de kappen hebben merendeels pirons, de spits en de dakruiter worden bekroond met een Latijns kruis in ijzer.

Het exterieur is voornamelijk opgetrokken in rode baksteen. Op een aantal constructieve punten is hardsteen toegepast terwijl met name in het lijstwerk de rode baksteen wordt afgewisseld door gele baksteen. Het muurwerk van het exterieur wordt verticaal geleed door diverse reeksen van getrapte steunberen, uitgemetselde hoekpartijen en gekoppelde spitsboogvensters. In de toren, het schip en de dwarsbeuk zijn deze vensters respectievelijk per drie en per vijf openingen gekoppeld, waarbij het middelste venster steeds het hoogste is. Het koor heeft per zijde één hoog spitsboogvenster met montanten in hardgebakken rode baksteen. De vensters hebben alle een ijzeren harnas met glas-in-lood. Het glas-in-lood van de drie binnenste traveeën van het koor, van de transepten en van de zijbeuken heeft gebrandschilderde voorstellingen, het overige glas-in-lood is merendeels geometrisch en wordt in de spitsbogen met een floraal motief afgesloten.

De centraal geplaatste toren heeft een ingesnoerde achthoekige spits. De toren bestaat uit drie gestapelde segmenten: het onderste segment met daarin de hoofdingang van de kerk, een middensegment met daarin de eerder genoemde vensters en een bovenste segment met daarin onder meer de galmgaten. Dit bovenste segment is onder de aanzet van de spits uitgemetseld. Dit uitgemetselde muurwerk wordt aan alle vier de zijden door een risalerende geveltop met wolfeind afgesloten. Onder het wolfeind is steeds een uurwerk geplaatst. De toren wordt geflankeerd door traptorens van ongelijke hoogte onder tentdaken. De voorzijden van de zijbeuken met daarin de linker- en rechteringang flankeren op hun beurt de traptorens. Links van de linkeringang bevindt zich een vijfzijdige doopkapel tegen de zijbeuk. De hoofdingang en de beide zij-ingangen hebben eikehouten deuren met smeedijzeren hang- en sluitwerk.

Het schip bestaat vanaf de noordzijde van het schip tot aan het dwarsschip uit drie traveeën, het dwarsschip (westelijk en oostelijk transept) komt in breedte ongeveer overeen met twee traveeën en de ruimte tussen het dwarsschip tot het koor is één travee breed. De transepten hebben een diepte van ruim één travee. Het schip en het dwarsschip hebben evenals de lagere zijbeuken vierdelige kruisribgewelven tussen gordelbogen.

Het interieur is nog vrijwel geheel in het bezit van de oorspronkelijke polychromie. Het in het interieur toegepaste metselwerk van opstand en gewelven is voornamelijk uitgevoerd in gele baksteen. Banden, cordonlijsten gewelfribben zijn gemetseld in rode baksteen, ter decoratie geflankeerd door groengemaakte baksteen. Op een aantal constructieve punten is gebruik gemaakt van natuursteen. Dit alles komt met name tot uiting in de samengestelde pijlers waarop de arcades en de gewelven rusten. De vloer is betegeld met het oorspronkelijke tegelwerk en ook het bankenplan dateert voor het grootste deel uit de bouwtijd. Het kerkinterieur bevat nog vrijwel alle oorspronkelijke kunstwerken en meubilair zoals het hoofdaltaar en de beide zij-altaren, de communiebanken, de preekstoel, het doopvont, sculpturen en beschilderingen, de biechtstoelen en het bankenplan. De beschilderingen zijn ten dele op doek (onderzijde muren, triforium) en op metalen platen (kruisweg) aangebracht. Het houten orgelbalkon heeft paneel-balustrade met daaronder in rood en goud de tekst: "Laudate Dominum In Chordis Et Organo".

Waardering

De uit 1909 naar neo-gotisch ontwerp van C. Robbers gebouwde St. Bonifatiuskerk is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische waarde vanwege de grote gaafheid en oorspronkelijkheid van het exterieur, de compleetheid van het oorspronkelijke interieur en de bijzondere kwaliteit van de voor de kerk vervaardigde kunstwerken. Het kerkgebouw met markante fronttoren heeft daarbij een belangrijke situationele waarde.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Roman Catholic CHURCH BUILDING dedicated to St. Boniface, longitudinal in layout and built in 1909 after a design by C. Robbers. The prominently situated object stands to the east of the old centre of Spanbroek on the south side of the Spanbroekerweg. Stylistically the church can be regarded as an example of brick architecture in neo-Gothic style.

Description

Largely symmetrically arranged three-aisle cruciform church with five-sided choir on the south side and with square tower against the north side of the nave. The tapered spire, like the various roofs - such as the composite gabled roof of nave and transept, the lean-to roofs above the side aisles, the various roof dormers and the diagonal roof turret on the crossing - is covered with slate in Dutch bond. The roof truss structures of the roofs mostly have stone finials, the spire and roof turret are crowned with an iron Latin cross.

The exterior is mainly constructed in red brick. At a number of structural points hard stone has been applied while especially in the mouldings the red brick is alternated by yellow brick. The exterior brickwork is vertically articulated by various rows of stepped buttresses, roughcast corner pieces and coupled pointed-arch windows. In the tower, nave and transept these windows are respectively coupled per three and per five openings, with the middle window always being the highest. The choir has per side one tall pointed-arch window with mullions in hard-fired red brick. The windows all have an iron frame with stained glass. The stained glass of the three inner bays of the choir, of the transepts and of the side aisles has representations painted in coloured glass, the remaining stained glass is mostly geometric and is finished in the pointed arches with a floral motif.

The centrally placed tower has a tapered octagonal spire. The tower consists of three stacked segments: the lower segment containing the main entrance of the church, a middle segment containing the aforementioned windows and an upper segment containing, among other things, the louvered openings. This upper segment is roughcast below the base of the spire. This roughcast brickwork is closed off on all four sides by a projecting gable top with half-hip. Below the half-hip a clock is placed on each side. The tower is flanked by staircase towers of unequal height under tent roofs. The front sides of the side aisles with the left and right entrances in turn flank the staircase towers. To the left of the left entrance there is a five-sided baptistry against the side aisle. The main entrance and both side entrances have oak doors with wrought-iron hinges and fastenings.

The nave consists from the north side of the nave to the transept of three bays, the transept (western and eastern transepts) corresponds in width to approximately two bays and the space between the transept to the choir is one bay wide. The transepts have a depth of more than one bay. The nave and transept, as well as the lower side aisles, have four-part cross-rib vaults between ribs.

The interior is still almost entirely in possession of the original polychromy. The brickwork of walls and vaults applied in the interior is mainly executed in yellow brick. Bands, cornices and vault ribs are laid in red brick, decorated by flanking by green-painted brick. At a number of structural points natural stone has been used. All of this is evident particularly in the composite pillars on which the arcades and vaults rest. The floor is tiled with the original tilework and the pew plan also dates mostly from the time of construction. The church interior still contains virtually all the original works of art and furnishings such as the high altar and the two side altars, the communion rails, the pulpit, the font, sculptures and paintings, the confessionals and the pew plan. The paintings are partly on canvas (underside of walls, triforium) and on metal plates (Way of the Cross). The wooden organ gallery has a panel balustrade with beneath it in red and gold the text: "Laudate Dominum In Chordis Et Organo".

Assessment

The St. Boniface Church built in 1909 after a neo-Gothic design by C. Robbers is of general importance due to cultural and architectural-historical value owing to the great preservation and originality of the exterior, the completeness of the original interior and the exceptional quality of the works of art created for the church. The church building with prominent front tower thereby has important situational value.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map