Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gedenkteken(D6), de afsluitdijk
Den Oever, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gedenkteken
- Function
- Gedenkteken(D6)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1933
- Address
- de afsluitdijk, Buitengebied Den Oever (Hollands Kroon 27)
- Place
- Den Oever
- Municipality
- Hollands Kroon
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.96896, 5.10899
- Monument number
- 510384
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamStanford LibrariesTU Delft Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1936 map "Provincie Noordholland waterstaatkundig" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
MONUMENT MET UITKIJKTOREN op de Afsluitdijk, daterend uit 1933, gesitueerd op de plaats waar de dijk in 1932 werd gesloten. Het monument bevindt zich op circa vijf kilometer afstand van het voormalige eiland Wieringen aan de zuidzijde (IJsselmeerzijde) van de Afsluitdijk. Het monument werd ontworpen door architect W.M. Dudok in een expressionistische bouwtrant en bevat een bronzen reliëf uit 1935 en granieten beeldhouwwerk van H. Krop. Getuige het opschrift in de linkeronderhoek van het bronzen reliëf, is het reliëf gemaakt bij Bronsbeeldgieterij A. Binder te Bloemendaal. Het monument werd uitgebreid in 1952-1956. De loopbrug (voetgangersviaduct) over de snelweg nabij het monument, dateert uit omstreeks 1977. Het souvenirwinkeltje in de toren dateert uit 1982.
N.B. Souvenirwinkeltje en loopbrug vallen niet onder de bescherming.
Omschrijving
Het monument bestaat uit drie delen: een basis (waarin een horecagelegenheid is ondergebracht), een platform of bordes met balustrade en luifel, en een uitkijktoren.
Het monument is opgetrokken in gewapend beton, voorzien van een witte sauslaag. Daarnaast zijn verschillende andere materialen toegepast, zoals glas, staal, koper en diverse soorten natuursteen. De totale hoogte van het monument is circa 20 meter.
De basis is gebouwd tegen de schuinoplopende zuidoostzijde van het dijklichaam. De muren van de basis zijn bekleed met blokken ruw behakte natuursteen. In de oost- en westzijde van de basis bevindt zich een ingang, bestaande uit een zware opgeklampte deur. In de zuidgevel van de basis zijn ten behoeve van de horecagelegenheid vijf rechthoekige liggende vensters aangebracht.
Het platform of bordes met luifel is gelegen aan de zuidoostzijde van het monument. De traptreden die naar het bordes voeren zijn vervaardigd van quartsiet, de dekplaten van de balustrades van gepolijst zwart graniet. Op het bordes onder de luifel is aan de voet van de uitkijktoren (aan de zuidwestzijde) een bronzen reliëf aangebracht, waarop drie dijkwerkers zijn uitgebeeld. Boven de mannen is in bronzen letters de tekst aangebracht "EEN VOLK DAT LEEFT BOUWT AAN ZIJN TOEKOMST". Aan de noordwestzijde van de voet van de uitkijktoren bevindt zich een tweede gedenkteken met beeldhouwwerk. Dit gedekteken bevat twee granieten blokken met opgestuwde golven, waartussen een groot betonnen blok staat. In het betonnen blok zijn drie liggende granieten platen gestoken, waarop de tekst "HIER WERD DE DIJK GESLOTEN 28 MEI 1932" is uitgehouwen.
De uitkijktoren is gemodelleerd om een wenteltrap van gewapend beton met granieten traptreden en stalen trapleuningen. De noorwestzijde van de uitkijktoren is recht en gesloten. De zuidwestzijde is opengewerkt en bestaat uit een skelet van gewapend betonnen stijlen (bevestigd aan de wenteltrap). Tussen de stijlen zijn hoge vensters aangebracht. De uitkijkpost bevindt zich aan de noordwestzijde van de toren en heeft een langgerekt zeshoekig grondplan met vrij hoge balustrade. De luifel van de uitkijkpost is tevens de onderkant van het dak. Het dak is een tentdak, bekleed met koper.
Waardering
Het Monument op de Afsluitdijk is van algemeen belang uit cultuur- en architecuurhistorisch oogpunt als voorbeeld van een gaaf bewaard gebleven gedenkteken in een zakelijk-expressionistische bouwtrant uit het begin van de jaren '30 van de 20ste eeuw. Tevens heeft het object ensemblewaarde met de waterstaatkundige werken en verdedigingswerken van de Afsluitdijk. Daarnaast is het object van belang als karakteristiek onderdeel van het oeuvre van architect W.M. Dudok.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MONUMENT WITH OBSERVATION TOWER on the Afsluitdijk, dating from 1933, situated at the place where the dike was closed in 1932. The monument is located at approximately five kilometres distance from the former island of Wieringen on the south side (IJsselmeer side) of the Afsluitdijk. The monument was designed by architect W.M. Dudok in an expressionist architectural style and contains a bronze relief from 1935 and granite sculpture by H. Krop. As evidenced by the inscription in the lower left corner of the bronze relief, the relief was made at Bronsbeeldgieterij A. Binder in Bloemendaal. The monument was extended in 1952-1956. The footbridge (pedestrian viaduct) over the motorway near the monument dates from around 1977. The souvenir shop in the tower dates from 1982.
N.B. Souvenir shop and footbridge do not fall under the protection.
Description
The monument consists of three parts: a base (in which a catering facility is housed), a platform or terrace with balustrade and canopy, and an observation tower.
The monument is constructed of reinforced concrete, provided with a white render. In addition, various other materials are used, such as glass, steel, copper and various types of natural stone. The total height of the monument is approximately 20 metres.
The base is built against the sloping southeast side of the dike body. The walls of the base are lined with blocks of roughly dressed natural stone. On the east and west sides of the base is an entrance, consisting of a heavy clamped door. In the south facade of the base, five rectangular horizontal windows have been installed for the catering facility.
The platform or terrace with canopy is located on the southeast side of the monument. The steps leading to the terrace are made of quartzite, the coping plates of the balustrades of polished black granite. On the terrace under the canopy, at the foot of the observation tower (on the southwest side), a bronze relief is mounted, depicting three dike workers. Above the men, the text "EEN VOLK DAT LEEFT BOUWT AAN ZIJN TOEKOMST" is applied in bronze letters. On the northwest side of the foot of the observation tower is a second memorial with sculpture. This memorial contains two granite blocks with surging waves, between which a large concrete block stands. In the concrete block three horizontal granite slabs are inserted, on which the text "HIER WERD DE DIJK GESLOTEN 28 MEI 1932" is carved.
The observation tower is modelled around a spiral staircase of reinforced concrete with granite steps and steel stair railings. The northwest side of the observation tower is straight and closed. The southwest side is open-work and consists of a skeleton of reinforced concrete posts (attached to the spiral staircase). Between the posts are tall windows. The observation post is located on the northwest side of the tower and has an elongated hexagonal ground plan with relatively high balustrade. The canopy of the observation post is also the underside of the roof. The roof is a tent roof, clad with copper.
Valuation
The Monument on the Afsluitdijk is of general importance from a cultural and architectural-historical perspective as an example of an intact preserved memorial in a business-expressionist architectural style from the early 1930s of the 20th century. Furthermore, the object has ensemble value with the hydraulic engineering works and defensive works of the Afsluitdijk. In addition, the object is important as a characteristic component of the oeuvre of architect W.M. Dudok.
Nearby in the register
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.