Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sluis, in Vliet in dorpskern Leidschendam (Leidschendam-Voorburg 28)
Leidschendam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Waterkering en -doorlaat
- Function
- Sluis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1887
- Address
- in Vliet in dorpskern Leidschendam (Leidschendam-Voorburg 28)
- Place
- Leidschendam
- Municipality
- Leidschendam-Voorburg
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.08006, 4.39795
- Part of complex
- 510295
- Monument number
- 510297
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
De gekoppelde SLUIS bestaat twee gemetselde sluiskolken,waarvan de twee uiterste sluishoofden 14.30 m. en het tussensluishoofd 9.30m lang zijn.
De kaden en de sluishoofden worden afgedekt door natuurstenen dekzerken. De oostelijke sluiskolk is 36.70 m lang en 7.50 m. breed, de westelijke kolk is aan de zuidzijde breder en meet 41.40 x 14.50, zodat er twee schepen naast elkaar geschut kunnen worden. De sluishoofden liggen twee treden boven het niveau van de kaden der kolken. In het sluishoofd aan de Leidse zijde zijn binnen de deuren twee schotbalksponningen aangebracht om de sluis met schotbalken te kunnen afsluiten. Buiten de sluishoofden zijn ter weerszijden korte remmingswerken geconstrueerd op basis van een drietal ducdalven. In de hardstenen dekzerken van de kaden is een serie kleine twee- en drie-armige bolders geplaatst, een aanzienlijke reeks grote bolders bevindt zich in het bestrate deel van de kade. De sluis is uitgerust met eikenhouten puntdeuren, waarvan er twee paar naar de Rijnlandse zijde keren en drie paar naar de Delflandse. De eerste hangen vrij onopvallend in de deurkassen onder de beide bruggen over de twee uiterste sluishoofden en worden met bootshaken bediend. De naar Delfland kerende sluisdeuren worden bewogen door een systeem vangebogen heugelstangen of kwadranten die aan de binnenzijde van tanden zijn voorzien (zogenaamde cremailleres) en een zestal hieraan gekoppelde, in de sluishoofden verzonken windwerken. De bijbehorende zeskantige ijzeren tandwielkasten met zwengel staan op de sluishoofden en vormen de sokkels van de gietijzeren lantaarnpalen. Op de zes deuren zijn door middel van smeedijzeren beugels houten dienstbruggen gemonteerd, die worden geflankeerd door een simpel staafijzeren hekwerk met houten leuningen. De deuren zijn voorzien van houten schuiven (rinketten) voor de in- en uitlaat van water, die vanaf de dienstbruggen kunnen worden opgehaald of neergelaten met behulp van gietijzeren windwerken (bestaand uit een heugelstang en een tandwielkast). De gietijzeren lantaarnpalen zijn voorzien van geprofileerde basementen en de zich naar boven toe verjongende schacht is versierd met plantenmotieven in reliëf. Op het basement de vermelding van machinefabriek Rouakkers en Zonen uit Helmond. De vierzijdige koperen lantaarns worden bekroond door een gietijzeren geprofileerd ornament.
Waardering
De sluiswerken met bijbehorende lantaarnpalen zijn van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als representatief en redelijk gaaf voorbeeld van een negentiende eeuwse gekoppelde sluis met oorspronkelijke bewegingswerktuigen. De sluiswerken zijn tevens van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde wegens de gaafheid in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering. De sluiswerken zijn in hoge mate van stedebouwkundig belang vanwege de zeer beeldbepalende situering als hoofdbestanddeel van het sluiscomplex in het beschermde dorpsgezicht Leidschendam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The coupled LOCK consists of two brick-built sluice chambers, of which the two outer lock gates are 14.30 m. and the intermediate lock gate 9.30 m. long.
The quays and the lock gates are covered by natural stone coping stones. The eastern sluice chamber is 36.70 m. long and 7.50 m. wide, the western chamber is broader on the south side and measures 41.40 x 14.50, so that two vessels can be locked side by side. The lock gates lie two steps above the level of the quays of the chambers. In the lock gate on the Leiden side, within the doors two shutter-beam slots have been provided to enable the lock to be closed with shutter beams. Outside the lock gates short braking structures have been constructed on both sides based on three fender piles. In the stone coping of the quays a series of small two- and three-armed bollards has been placed, a considerable row of large bollards is located in the paved part of the quay. The lock is equipped with oak pointed gates, of which two pairs face the Rijnland side and three pairs face the Delfland side. The first hang rather inconspicuously in the door casings under the two outer lock gates and are operated with boat hooks. The sluice gates facing Delfland are moved by a system of curved hinge straps or quadrants fitted on the inside with teeth (so-called racks) and half a dozen hoisting mechanisms connected to these, embedded in the lock gates. The associated six-sided iron gear cases with crank are located on the lock gates and form the bases of the cast-iron lamp standards. On the six gates wooden service bridges have been mounted by means of forged-iron brackets, which are flanked by a simple bar-iron railwork with wooden railings. The gates are provided with wooden slides (sluice shutters) for the inlet and outlet of water, which can be raised or lowered from the service bridges with the aid of cast-iron hoisting mechanisms (consisting of a hinge strap and a gear case). The cast-iron lamp standards are provided with profiled bases and the shaft, which tapers towards the top, is decorated with plant motifs in relief. On the base the designation of machinery factory Rouakkers and Sons from Helmond. The four-sided copper lanterns are crowned by a cast-iron profiled ornament.
Valuation
The lock works with associated lamp standards are of general importance because of the cultural-historical value as a representative and reasonably intact example of a nineteenth-century coupled lock with original operating mechanisms. The lock works are likewise of general importance because of the architectural-historical value due to the integrity in main form, material use and detailing. The lock works are of high importance from an urban planning perspective because of the very character-defining location as the main component of the sluice complex in the protected townscape of Leidschendam.
Nearby in the register
- Sluiswachtershuisje, Sluisplein 10Bedieningsgebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Sluisplein 13 CWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Sluisplein 14Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Sluisplein 1Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.