Rijksmonumentenregister · Netherlands
Postkantoor, Het Rond 5
Zeist, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Overheidsgebouw
- Function
- Postkantoor
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911
- Address
- Het Rond 5, Locatie: centrum, 3701 HS Zeist
- Place
- Zeist
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.08165, 5.23900
- Monument number
- 510256
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1902 map "Chromo-topographische kaart voor het Garnizoen Utrecht / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het post- en telegraafkantoor van Zeist werd in 1911 gebouwd naar ontwerp van de architect J. Stuivinga in neo-Lodewijk XIV-stijl. Deze neostijl is door Stuivinga bewust toegepast om visueel aansluiting te krijgen met het achtiende eeuwse complex van de Broedergemeente. Het diagonaal ertegenover gelegen raadhuis van Zeist (eveneens van architect Stuivinga) maakt de ideeën van de architect duidelijk: het postkantoor heeft net als het raadhuis een hoekaccent in de vorm van een toren. De toren van het postkantoor is echter duidelijk lager en van een ander karakter dan die van het raadhuis. In 1926, 1937 en 1973 is het pand uitgebreid. In 1995 is het reeds niet meer oorspronkelijke interieur van de begane grond gewijzigd. Het huidige interieur valt dan ook buiten de bescherming, evenals de aanbouw uit 1973 en de niet-originele delen van de achtergevels aan de oost- en zuidzijde. De karakteristieke schoorstenen op de hoeken van de daken zijn verdwenen.
Omschrijving
Aan Het Rond op de hoek 2de Dorpsstraat-Nassau Odijklaan gelegen POSTKANTOOR bestaande uit twee bouwlagen op samengestelde plattegrond onder een samengesteld schilddak gedekt met gesmoorde Hollandse pannen, geprofileerde goten, zinken overloopbakken en dakkapellen met een getoogde frontonbekroning en sommige met voluutwangen. De in kruisverband gemetselde gevels zijn voorzien van een hardstenen plint en hardstenen speklagen ter hoogte van de onderdorpels van de vensters. De houten vensters zijn bijna allen nog voorzien van de oorspronkelijke roedenverdeling.
Op de noordwesthoek van het pand (hoek 2de Dorpsstraat / Het Rond) bevindt zich een ronde, hoger opgetrokken hoektoren met open lantaarn. De voorgevel of westgevel kent rechts een symmetrische hoofdmassa. Tussen dit bouwdeel en de toren bevindt zich de ingang tot het postkantoor. Deze bestaat uit twee geprofileerde deuren met venstertjes en een getoogd roeden bovenlicht. De ingang is gevat in een hardstenen omlijsting bestaande uit een segmentboog met een gebeeldhouwde sluitsteen, geflankeerd door twee pilasters met ionische voluutkapitelen. In het fries is de tekst "Post- en Telegraafkantoor" aangebracht. Boven de kroonlijst bevindt zich het Rijkswapen in een omlijsting in neo-Lodewijk XIV-stijl met onder andere voluten. De tweede bouwlaag wijkt boven de ingang terug en bevat twee smalle vensters, terwijl in het dakschild een kleine dakkapel is gezet. Het hoofdvolume rechts van de ingang heeft een hogere goothoogte en bevat in de eerste bouwlaag een groot samengesteld venster met segmentboogvormige beëindiging. Ter weerszijden van dit venster bevinden zich twee kleine vensters in een lijst. In de tweede bouwlaag zijn drie identieke vensters geplaatst. Het dakvlak wordt doorbroken door een dakkapel.
In de plint van de toren is de eerste steen ingemetseld, voorzien van de tekst: "Deze steen is gelegd door Mr. J.J. Clotterbooke Patijn van Kloetinge Burgemeester van Zeist Den 15en December 1911". De toren bevat diverse soorten roedenvensters en wordt bekroond door een iets uitkragende, achthoekige lantaarn, voorzien van een borstwering van verticale houten kraaldelen, waarboven zich gekoppelde rondbogen bevinden die rusten op houten dorische halfzuilen. De lantaarn wordt afgedekt door een klokvormige spits, bekleed met zink en bekroond door een smeedijzeren windvaan in vlagvorm met daarin uitgewerkt een posthoorn.
De linkerzijgevel heeft een middenrisaliet van drie vensterassen met een iets hogere goothoogte. Het middelste venster op de begane grond is omlijst met hardsteen voorzien van neo-Lodewijk XIV ornamentiek, waarin onder andere boven het venster in een cartouche een posthoorn met bliksemschichten is verwerkt. Ter weerszijden van het risaliet bevatten de gevels vensters. Het rechter geveldeel bevat naast de toren onder andere een deur met bovenlicht gevat in een houten omlijsting, die oorspronkelijk toegang gaf tot de direkteurskamer op de verdieping. De dakvlakken worden elk door een dakkapel doorbroken.
De rechterzijgevel en de achtergevel zijn grotendeels aangetast door latere aanbouwen, die van de bescherming zijn uitgesloten. Ter hoogte van de eerste bouwlaag zijn de gevels grotendeels nog wel origineel. Alleen de plattegrondindeling van de verdieping is nagenoeg origineel. Vermeldenswaardig is de houten spiltrap in de toren.
Waardering
Het pand is van belang vanwege de architectuurhistorische betekenis als bijzonder voorbeeld van een post- en telegraafkantoor uit het begin van de 20ste eeuw met neo-Lodewijk XIV stijlkenmerken en ornamentiek. De bouwstijl van het pand sluit aan bij het karakter van Slot Zeist, terwijl de ligging ten opzichte van raadhuis, het complex van de Broedergemeente en 't Slot een hoge ensemblewaarde vertegenwoordigen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The post and telegraph office of Zeist was built in 1911 designed by architect J. Stuivinga in neo-Louis XIV style. This neostyle was deliberately applied by Stuivinga to create visual connection with the eighteenth century complex of the Moravian Brethren. The diagonally opposite town hall of Zeist (also by architect Stuivinga) clarifies the architect's ideas: the post office, like the town hall, has a corner accent in the form of a tower. However, the tower of the post office is clearly lower and of a different character than that of the town hall. In 1926, 1937 and 1973 the building was extended. In 1995 the already non-original interior of the ground floor was altered. The current interior therefore falls outside the protection, as do the extension from 1973 and the non-original parts of the rear facades on the east and south sides. The characteristic chimneys on the corners of the roofs have disappeared.
Description
Located on Het Rond at the corner of 2de Dorpsstraat-Nassau Odijklaan, a POST OFFICE consisting of two storeys on a complex floor plan under a complex hipped roof covered with smothered Dutch tiles, profiled gutters, zinc overflow tanks and roof dormers with an arched pediment crest and some with volute cheeks. The facades, laid in alternating bond, are provided with a hardstone plinth and hardstone bands at the height of the window sills. The wooden windows are almost all still provided with the original glazing bars.
On the northwest corner of the building (corner of 2de Dorpsstraat / Het Rond) there is a round, taller corner tower with open lantern. The front facade or west facade has a symmetrical main mass on the right. Between this building section and the tower is the entrance to the post office. This consists of two profiled doors with small windows and an arched glazed fanlight. The entrance is set in a hardstone frame consisting of a segmental arch with a sculpted keystone, flanked by two pilasters with Ionic volute capitals. In the frieze the text "Post- en Telegraafkantoor" is inscribed. Above the cornice is the Royal Coat of Arms in a frame in neo-Louis XIV style with amongst other elements volutes. The second storey recedes above the entrance and contains two narrow windows, while in the roof panel a small roof dormer is placed. The main volume to the right of the entrance has a higher eaves height and contains on the first storey a large composite window with segmental arch termination. On either side of this window are two small windows in a frame. On the second storey three identical windows are placed. The roof plane is interrupted by a roof dormer.
In the plinth of the tower the foundation stone is set, provided with the text: "This stone was laid by Mr. J.J. Clotterbooke Patijn van Kloetinge Mayor of Zeist The 15th December 1911". The tower contains various types of glazed windows and is crowned by a slightly projecting, octagonal lantern, provided with a balustrade of vertical wooden bead elements, above which coupled round arches rest on wooden Doric half-columns. The lantern is covered by a bell-shaped spire, clad with zinc and crowned by a wrought-iron weather vane in flag form with a post horn worked into it.
The left side facade has a central risalit of three window bays with a slightly higher eaves height. The middle window on the ground floor is framed with hardstone provided with neo-Louis XIV ornamentation, in which amongst other things above the window in a cartouche a post horn with lightning bolts is incorporated. On either side of the risalit the facades contain windows. The right facade section contains next to the tower amongst other things a door with fanlight set in a wooden frame, which originally gave access to the director's room on the upper floor. The roof planes are each interrupted by a roof dormer.
The right side facade and the rear facade are largely affected by later extensions, which are excluded from protection. At the height of the first storey the facades are largely still original. Only the floor plan arrangement of the upper storey is almost original. Noteworthy is the wooden spiral staircase in the tower.
Valuation
The building is of significance due to its architectural-historical importance as a remarkable example of a post and telegraph office from the early 20th century with neo-Louis XIV style characteristics and ornamentation. The building style of the property is in keeping with the character of Slot Zeist, while its location in relation to the town hall, the Moravian Brethren complex and 't Slot represent a high ensemble value.
Nearby in the register
- Stadhuis, Het Rond 1Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., 2e Dorpsstraat 50Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Woonhuis, 2e Dorpsstraat 65Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Lageweg 27Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.