Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Stad Zaandam: Jan van Lijnen
Hoofddorp, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1857
- Address
- IJweg 1071, 2133 MH Hoofddorp (Haarlemmermeer 27)
- Place
- Hoofddorp
- Municipality
- Haarlemmermeer
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.31174, 4.66030
- Monument number
- 510069
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "Amsterdam" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Grote vrijstaande STOLPBOERDERIJ, genaamd "De stad Zaandam", van het afgeleide Noordhollandse type. De boerderij werd spoedig na de drooglegging van de Haarlemmermeerpolder in 1855 gebouwd, waarschijnlijk in 1857.
De boerderij ligt aan de noordwestzijde van de IJweg en wordt daarvan gescheiden door een voortuin. De boerderij is bereikbaar via een oprijlaan langs de noordzijde van de voortuin. De boerderij was gebouwd als akkerbouwbedrijf: het bedrijfsgedeelte bevatte maar een klein stalgdeelte voor vee en een zeer groot gedeelte voor graanopslag.
De dakpannen van de boerderij werden vernieuwd in 1987.
Omschrijving
Stolpboerderij op rechthoekig grondplan, bestaande uit één bouwlaag onder een schilddak, gedekt met zwarte Hollandse pannen. De noklijn staat loodrecht op de IJweg. Aan de achterzijde van de boerderij bevindt zich een staartstuk. Het pand is opgetrokken in rode handvorm baksteen, gemetseld in kruisverband.
De houten draagconstructie bestaat uit een dubbel vierkant, aan de korte voor- en achterzijde voorzien van een overstek. De muren van de lange zijden worden in het interieur gesteund door stijlen waarop schenkelspanten rusten die verbonden zijn met de vierkanten.
De symmetrisch ingedeelde voorgevel (ZO) heeft een breedte van vijf vensterassen, waarbij de nadruk ligt op de drie middelste vensterassen die een middenrisaliet vormen. Het middenrisaliet heeft een hoogte van twee bouwlagen boven een kelderverdieping en wordt afgesloten door een topgevel onder ongestoken zadeldak met eenvoudig geprofileerde windveren en met nok- en hoekmakelaars. De voorgevel heeft een gepleisterde plint en horizontale banden ter hoogte van de onderdorpels van de vensters. Tenzij anders vermeld, bevatten de vensterassen in de voorgevel rechthoekige houten schuifvensters met houten luiken. Het middenrisaliet heeft van beneden naar boven: twee keldervensters in de plint, bestaande uit rechthoekige houten klapvensters met traliewerk. Op de begane grond bevinden zich drie zesruits-schuifvensters. Tussen de begane grond en eerste verdieping bevindt zich een geprofileerde cordonlijst. De eerste verdieping van het middenrislaiet heeft drie vensterassen, waarvan de middelste een dubbel drieruits-draaivenster bevat met geprofileerde vensteromlijsting en kroonlijst. De twee buitenste vensterassen bevatten een vierruits-schuifvenster. Boven deze vierruits-vensters is een hardstenen plaat aangebracht, waarop de naam van de boerderij staat: "DE STAD" (links) en "ZAANDAM" (rechts). In de borstwering van het middelste venster op de begane grond en dat van de eerste verdieping is een gestuct cassettepaneel aangebracht. Aan weerszijden van het middenrisaliet bevindt zich een geveldeel ter breedte van twee vensterassen, waarbij elke as een schuifvenster met glas-in-lood-bovenlicht bevat. Deze geveldelen worden afgesloten door een geprofileerde houten gootlijst op houten consoles. In het middenrisaliet bevindt zich een hardstenen gedenksteen ter herinnering aan de eerste steenlegging op 22 april 1857 door (weggewist) H.W.N. van Noomen.
De rechterzijgevel (NO) bevat in het woongedeelte (geheel links) een (niet oorspronkelijk) venster en een (niet oorspronkelijke) deur. Het bedrijfsgedeelte (rechts) bevat een (niet oorspronkelijke) schuifdeur en drie hooggeplaatste rechthoekige houten vensters met houten dorpels. In het muurwerk bevinden zich diverse schieters van staafankers.
De achtergevel (NW) heeft links een grote, tot boven de dakrand opgetrokken, opgeklampte dubbele darsdeur en een rechthoekig houten stalvenster met houten dorpel. Rechts bevindt zich het staartstuk onder aangekapt zadeldak met zwarte Hollandse pannen. Het dak ligt verzonken in de kopgevel. De kopgevel bevat op de begane grond twee opgeklampte loopdeuren aan weerszijden van een rondboogvormig ijzeren venster met meerruits-roedenverdeling. In de kapverdieping bevindt zich een centrale opgeklampte hooideur met aan weerszijden een klein rechthoekig houten venster. In het muurwerk bevinden zich diverse schieters van staafankers. De linkerzijgevel van het staartstuk bevat twee hooggeplaatste rechthoekige houten vensters en een kleine (niet oorspronkelijke) aanbouw.
De linkerzijgevel (ZW) bevat vier rondboogvormige ijzeren vensters met meerruits-roedenverdeling en twee (niet oorspronkelijke) inrijdeuren. Geheel rechts, in het woongedeelte, bevinden zich enkele (niet oorspronkelijke) vensters en terrasdeuren met zijlichten.
Waardering
De uit 1857 daterende stolpboerderij is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als merendeels gaaf bewaard gebleven voorbeeld van agrarische bouwkunst uit het midden van de 19de eeuw op het Noordhollandse platteland, gebouwd in een streek-eigen bouwtrant met voorname voorgevelbehandeling. Daarnaast is de stolpboerderij van belang uit sociaalhistorisch oogpunt als één van de eerst gebouwde boerderijen in de Haarlemmermeerpolder en heeft als zondanig pionierswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Large detached STOLP FARMHOUSE, named "De stad Zaandam", of the derivative North Holland type. The farmhouse was built shortly after the draining of the Haarlemmermeer polder in 1855, probably in 1857.
The farmhouse is situated on the north-west side of the IJweg and is separated from it by a front garden. The farmhouse is accessible via a driveway along the north side of the front garden. The farmhouse was built as an arable farm: the business section contained only a small stalling section for livestock and a very large section for grain storage.
The roof tiles of the farmhouse were renewed in 1987.
Description
Stolp farmhouse on rectangular ground plan, consisting of one storey under a hipped roof, covered with black Dutch tiles. The ridge line is perpendicular to the IJweg. At the rear of the farmhouse there is a tail section. The building is constructed in red hand-moulded brick, laid in Flemish bond.
The wooden load-bearing structure consists of a double square, provided at the short front and rear sides with an overhang. The walls of the long sides are supported in the interior by posts on which raking struts rest, which are connected to the squares.
The symmetrically arranged front facade (SE) has a width of five window bays, with emphasis on the three middle window bays which form a central projection. The central projection has a height of two storeys above a basement storey and is topped by a gable under a saddle roof with simply profiled wind-braces and with ridge and corner braces. The front facade has a plastered plinth and horizontal bands at the level of the window sills. Unless otherwise stated, the window bays in the front facade contain rectangular wooden sash windows with wooden shutters. The central projection has, from bottom to top: two basement windows in the plinth, consisting of rectangular wooden casement windows with lattice work. On the ground floor there are three six-pane sash windows. Between the ground floor and first floor there is a profiled cornice band. The first floor of the central projection has three window bays, of which the middle one contains a double three-pane casement window with profiled window surround and cornice. The two outer window bays contain a four-pane sash window. Above these four-pane windows a sandstone plate has been placed, on which the name of the farmhouse is written: "DE STAD" (left) and "ZAANDAM" (right). In the parapet of the middle window on the ground floor and that of the first floor a stuccoed cassette panel has been placed. On either side of the central projection there is a facade section with a width of two window bays, each bay containing a sash window with a glass-in-lead fanlight. These facade sections are topped by a profiled wooden cornice on wooden consoles. In the central projection there is a sandstone memorial stone commemorating the laying of the first stone on 22 April 1857 by (erased) H.W.N. van Noomen.
The right side facade (NE) contains in the residential section (entirely on the left) a (non-original) window and a (non-original) door. The business section (right) contains a (non-original) sliding door and three high-placed rectangular wooden windows with wooden sills. In the masonry there are various projections of rod anchors.
The rear facade (NW) has on the left a large double threshing door, which extends above the roof edge, and a rectangular wooden stable window with wooden sill. On the right there is the tail section under an attached saddle roof with black Dutch tiles. The roof is recessed into the gable. The gable contains on the ground floor two attached swing doors on either side of a round-arch shaped iron window with multi-pane glazing bars. In the roof storey there is a central attached hay door with on either side a small rectangular wooden window. In the masonry there are various projections of rod anchors. The left side facade of the tail section contains two high-placed rectangular wooden windows and a small (non-original) extension.
The left side facade (SW) contains four round-arch shaped iron windows with multi-pane glazing bars and two (non-original) entrance doors. Entirely on the right, in the residential section, there are some (non-original) windows and terrace doors with side lights.
Valuation
The stolp farmhouse dating from 1857 is of general interest from a cultural-historical and architectural-historical perspective as a largely intact example of agricultural architecture from the mid-19th century in the North Holland countryside, built in a regionally characteristic building style with a distinguished front facade treatment. Furthermore, the stolp farmhouse is of importance from a social-historical perspective as one of the first farmhouses built in the Haarlemmermeer polder and thus has pioneer value.
Nearby in the register
- Boerderij, Hoofdweg 743Boerderij1 mi
- Molen, Hoofdweg 741Industrie- en poldermolen1 mi
- Pastorie(F), Hoofdweg 772Kerkelijke dienstwoning1 mi
- Het Oude KantongerechtGerechtsgebouw1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.