Rijksmonumentenregister · Netherlands
Het Oude Kantongerecht
Hoofddorp, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gerechtsgebouw
- Function
- Kantongerecht
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911
- Address
- Raadhuislaan 3, 2131 BE Hoofddorp (Haarlemmermeer 27) (and others)
- Place
- Hoofddorp
- Municipality
- Haarlemmermeer
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.30574, 4.69136
- Monument number
- 510068
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1906 map "Rijnland" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig KANTONGERECHT, gelegen aan de zuidzijde van de Raadhuislaan. Het vrijstaande pand dateert uit 1911 en werd gebouwd naar ontwerp van architect W.C. Metzelaar, die destijds meer gebouwen voor justitie heeft ontworpen. De kleine blokvormige uitbouwen aan oost- en westzijde van de hoofdmassa bevatten de oorspronkelijke ingangen: aan de oostzijde de hoofdingang tot het kantongerecht, aan de westzijde de ingang tot de dienstwoning (4-kamerwoning). Het houten washok achter de westingang is een replica van het washok dat zich daar oorspronkelijk bevond.
Uit archiefonderzoek gedaan door medewerkers van de gemeente Haarlemmermeer blijkt dat het Hoofddorpse kantongerecht een geschiedenis heeft die teruggaat tot 1876 toen in Hoofddorp een nevenzittingsplaats van Haarlem werd gevestigd. Het kantongerechtsgebouw aan de Raadhuislaan werd echter pas in 1911 gebouwd en op 27 januari 1912 in gebruik genomen. In het kader van bezuinigingen werd het gebouw op 28 december 1933 gesloten. Op 1 september 1955 werd het kantongerecht als nevenzittingsplaats weer in gebruik genomen en vanaf 1959 gebruikte men daartoe de houten barak achter het oorspronkelijke gebouw. In het gerechtsgebouw vestigden zich achtereenvolgens het arbeidsbureau en de belastingontvanger.
Thans (1995) is het pand in gebruik als kantoorgebouw. Het pand is samen met het polderhuis, de voormalige korenbeurs en het voormalige raadhuis gesitueerd in het oude bestuurscentrum van de Haarlemmermeerpolder. Dit centrum bevindt zich op het kruispunt van de twee hoofdassen door de polder: de Hoofdvaart, de vaart die de polder in een oostelijk en westelijk deel scheidt, en de Kruisvaart, die de polder in een noordelijk en zuidelijk deel scheidt.
Omschrijving
Vrijstaand gerechtsgebouw op min of meer vierkant grondplan, bestaande uit twee bouwlagen onder een afgeplat tentdak. De dakschilden zijn gedekt met zwart geglazuurde Hollandse pannen. Aan weerszijden van de hoofdmassa is een kleine rechthoekige uitbouw geplaatst die de ingangen bevatten. De uitbouwen hebben een plat dak. Het pand is opgetrokken in rode baksteen, gemetseld in kruisverband, boven een uitgemetselde plint met afzaat van hard gebakken rode baksteen. Horizontale banden ter hoogte van de onder-, midden- en bovendorpels van de vensters, alsmede een band onder de gootlijst zijn uitgevoerd in gele baksteen. De strekken, segmentboogvormige ontlastingsbogen en ezelsruggen op de westelijke uitbouw zijn van hard gebakken rode baksteen. De rondomlopende cordonlijst tussen de begane grond en eerste verdieping is uitgevoerd in gele en hard gebakken rode baksteen. Hardsteen is toegepast voor hoekstenen, sluitstenen van de ontlastingsbogen, gevelstenen, vensterdorpels, afdekplaten en onderdelen van de topgevels. In oorsprong bevatten de vensterassen alle een houten schuifvenster met rechthoekig, danwel getoogd tweeruits-bovenlicht. De gevel wordt afgesloten door een rondomlopende houten gootlijst op houten consoles, rustend op in gele baksteen uitgevoerde kraagstenen.
De symmetrisch ingedeelde voorgevel (N) heeft een breedte van vijf vensterassen, verdeeld over een risalerende middenpartij ter breedte van drie vensterassen, geflankeerd door geveldelen ter breedte van één vensteras. In de middenpartij bevat de centrale as een schuifvenster, aan weerszijden geflankeerd door een smaller schuifvenster. Onder de vensters van de eerste verdieping is een hardstenen naamplaat aangebracht, waarop in oorpsrong "KANTONGERECHT" stond. De middenpartij wordt afgesloten door een topgevel onder ingestoken zadeldak. Op de topgevel, met schouderstukken, afdekplaten en rechthoekige top, is een smeedijzren windvaan geplaatst. In de topgevel bevinden zich twee kleine rondboogvensters met rechthoekige ramen en decoratief metselwerk in de boogvelden. Links en rechts van deze kleine vensters is een gevelsteen aangebracht waarop vermeld: "ANNO" (links) en "1911" (rechts). De vensterassen aan weerszijden van het middenrisaliet bevatten in beide bouwlagen een schuifvenster.
De rechterzijgevel (W) heeft een breedte van drie vensterassen. De buitenste vensterassen bevatten in beide bouwlagen een schuifvenster. De nadruk ligt op de middelste as, die de uitbouw bevat met in de noordgevel de entree naar de vroegere dienstwoning, bestaande uit een paneeldeur met glaspanelen in zesruits-roedenverdeling in de bovenste helft. De uitbouw heeft een rechthoekig gronplan, een hoogte van anderhalve bouwlaag en is afgesloten door een plat dak met ezelsruggen op de noord- en zuidrand en een gootlijst langs de westrand. De uitbouw is voorts voorzien van enkele kleine vensters. De middelste vensteras op de eerste verdieping bevat een kruiskozijn.
De linkerzijgevel (O) heeft eveneens een breedte van drie vensterassen. De buitenste vensterassen bevatten in beide bouwlagen een schuifvenster. De nadruk ligt op de middelste as die de uitbouw en een risaliet met topgevel bevat. De eenlagige uitbouw op rechthoekig grondplan heeft een plat dak met bakstenen balustrade. In de noordgevel bevindt zich de hoofdentree, bestaande uit een dubbele paneeldeur met glaspanelen in zesruits-roedenverdeling in de bovenste helften en twee tweeruits-bovenlichten. In de oostgevel bevindt zich een venster met twee bovenlichten en verdikte middenstijl. Op de eerste verdieping bevindt zich een dubbel schuifvenster in een risaliet. Het risaliet wordt beëindigd door een eenvoudige puntgevel onder ingestoken zadeldak.
De achtergevel (Z) heeft een breedte van drie vensterassen. Het middelste venster op de eerste verdieping bevat een dubbel draairaam met tweeruits-bovenlicht. De overige assen bevatten in beide bouwlagen een schuifvenster.
Het interieur is nog gedeeltelijk intact, zowel wat betreft de ruimtelijke indeling als wat betreft diverse detailleringen, zoals de plint en lambrizering in de hal, vervaardigd van hardgebakken ecru-kleurige en gele baksteen, en een hardstenen trap met smeedijzeren balustrade en houten leuning in het trappenhuis.
Waardering
Het oude kantongerecht is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als merendeels gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een gerechtsgebouw uit de eerste decennia van de 20ste eeuw op het Noordhollandse platteland, gebouwd in een traditionalistische stijl. Daarnaast heeft het pand ensemblewaarde met het voormalige raadhuis, de voormalige korenbeurs en het polderhuis, door de stedebouwkundig belangrijke situering in het oude bestuurscentrum van de Haarlemmermeerpolder. Tevens is het pand van belang als karakteristiek onderdeel van het oeuvre van architect W.C. Metzelaar.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former DISTRICT COURT, located on the south side of Raadhuislaan. The detached building dates from 1911 and was built to the design of architect W.C. Metzelaar, who at that time designed several other buildings for the judiciary. The small block-shaped extensions on the east and west sides of the main body contain the original entrances: on the east side the main entrance to the district court, on the west side the entrance to the service dwelling (4-room dwelling). The wooden washhouse behind the west entrance is a replica of the washhouse that originally stood there.
Archive research conducted by staff of the municipality of Haarlemmermeer shows that the Hoofddorp district court has a history dating back to 1876 when a secondary sitting of Haarlem was established in Hoofddorp. However, the district court building on Raadhuislaan was not built until 1911 and came into use on 27 January 1912. As part of cost-cutting measures, the building was closed on 28 December 1933. On 1 September 1955 the district court was brought back into use as a secondary sitting and from 1959 a wooden barrack behind the original building was used for this purpose. In the courthouse were successively established the labour office and the tax collector.
Currently (1995) the building is in use as an office building. The building is located together with the polder house, the former grain exchange and the former town hall in the old administrative centre of the Haarlemmermeerpolder. This centre is situated at the intersection of the two main axes through the polder: the Hoofdvaart, the waterway that divides the polder into an eastern and western part, and the Kruisvaart, which divides the polder into a northern and southern part.
Description
Detached courthouse building on a roughly square ground plan, consisting of two storeys under a flattened hipped roof. The roof tiles are covered with black-glazed Dutch tiles. On either side of the main body a small rectangular extension has been placed which contains the entrances. The extensions have a flat roof. The building is constructed in red brick, laid in Flemish bond, above a coursed plinth with a stepped course of hard-fired red brick. Horizontal bands at the height of the lower, middle and upper sills of the windows, as well as a band under the gutter line are executed in yellow brick. The quoins, segmental relieving arches and half-hipped ends on the western extension are of hard-fired red brick. The cornice running around between the ground floor and first storey is executed in yellow and hard-fired red brick. Hard stone is used for corner stones, voussoirs of the relieving arches, ashlar stones, window sills, covering plates and components of the upper gables. Originally all window axes contained a wooden sash window with rectangular or arched two-pane fanlight. The facade is finished with a running wooden gutter line on wooden brackets, resting on corbels executed in yellow brick.
The symmetrically arranged front facade (N) has a width of five window bays, divided over a projecting central section with a width of three window bays, flanked by gable sections with a width of one window bay. In the central section the central axis contains a sash window, flanked on either side by a narrower sash window. Below the windows of the first storey a hard stone nameplate has been placed, on which originally "KANTONGERECHT" was written. The central section is closed off by an upper gable under an embedded saddle roof. On the upper gable, with shoulder pieces, covering plates and rectangular top, a wrought-iron weather vane has been placed. In the upper gable are two small round-arched windows with rectangular frames and decorative brickwork in the arch fields. To the left and right of these small windows an ashlar stone has been placed bearing: "ANNO" (left) and "1911" (right). The window axes on either side of the central risalite contain a sash window in both storeys.
The right-side facade (W) has a width of three window bays. The outer window axes contain a sash window in both storeys. The emphasis is on the middle axis, which contains the extension with the entrance to the former service dwelling in the north facade, consisting of a panel door with glass panels in six-pane glazing bars in the upper half. The extension has a rectangular ground plan, a height of one and a half storeys and is closed off by a flat roof with half-hipped ends on the north and south edges and a gutter line along the west edge. The extension is further provided with several small windows. The middle window axis on the first storey contains a cross window.
The left-side facade (E) also has a width of three window bays. The outer window axes contain a sash window in both storeys. The emphasis is on the middle axis which contains the extension and a risalite with an upper gable. The single-storey extension on a rectangular ground plan has a flat roof with a brick balustrade. In the north facade is the main entrance, consisting of a double panel door with glass panels in six-pane glazing bars in the upper halves and two two-pane fanlights. In the east facade is a window with two fanlights and thickened mullion. On the first storey is a double sash window in a risalite. The risalite is terminated by a simple pointed gable under an embedded saddle roof.
The rear facade (S) has a width of three window bays. The middle window on the first storey contains a double casement window with two-pane fanlight. The remaining axes contain a sash window in both storeys.
The interior is still partially intact, both as regards the spatial layout and various details, such as the plint and wainscoting in the hall, made of hard-fired cream-coloured and yellow brick, and a hard stone staircase with wrought-iron balustrade and wooden handrail in the stairwell.
Valuation
The old district court is of general interest from a cultural and architectural historical perspective as a largely well-preserved example of a courthouse building from the first decades of the 20th century in the North Holland countryside, built in a traditionalist style. Furthermore, the building has ensemble value with the former town hall, the former grain exchange and the polder house, due to its urban design importance in the old administrative centre of the Haarlemmermeerpolder. The building is also important as a characteristic component of the oeuvre of architect W.C. Metzelaar.
Nearby in the register
- Stadhuis, Hoofdweg 671Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Polderhuis, Marktplein 47Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Pastorie(F), Hoofdweg 772Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Ned. Herv. Kerk HoofddorpKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.