Rijksmonumentenregister · Netherlands
Veerhuis, Buitenhaven 29
Nieuwpoort, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Transport
- Function
- Veerhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1871 - 1872
- Address
- Buitenhaven 29, 2965 AD Nieuwpoort (Molenlanden 28)
- Place
- Nieuwpoort
- Municipality
- Molenlanden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.93662, 4.86772
- Part of complex
- 510011
- Monument number
- 510012
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1863 map "Niederlande und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VEERHUIS in 1871-1872 in een Ambachtelijk-traditionele bouwtrant gebouwd door de plaatselijke metselaar Gijsbert den Besten. Het gebouw was bestemd als wachtgebouw, agentschap voor de beurtschippers en woning voor de veerschipper. Nadat het voetveer in de jaren '20 van de 20ste eeuw is opgeheven is het veerhuis ondermeer in gebruik geweest als verenigingsgebouw.
Door de dijkverhogingen in de jaren '90 is ligt het veerhuis binnen de bedijkingen is in 1996 aan de noordzijde een walmuur om het gebouw gemetseld.
Tevens is toen de fundering verbeterd. De oorspronkelijk indeling van het gebouw is gehandhaafd. Uit de architectuur blijkt dat, waarschijnlijk mede in verband met hoge waterstanden, de voornaamste ruimte (namelijk de gelag- en wachtkamer) zich bevond op de relatief hoge verdieping. Van hieruit had men tevens een goed uitzicht over de rivier en het voetveer.
Omschrijving
Vrijstaande tweelaags bouwmassa met zolderverdieping op een rechthoekig grondvlak, onder een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt zadeldak.
Boven de gepleisterde plint zijn de gevels opgetrokken in grauwe baksteen in kruisverband met rollagen en strekken boven deuren en vensters. Zowel de deuren en ramen, merendeels uitgevoerd als zesruits schuiframen, zijn nog de oorspronkelijke. Op de gevelhoeken bevinden zich sober vormgegeven pilasters, die een uitkragend gemetseld fries dragen. Bij de beide langsgevels is deze uitgevoerd met een bloktandlijst van gele ijsselsteen. Tevens is tussen de begane grond en de verdieping een decoratieve waterlijst aangebracht in de vorm van een muizetandlijst van gele ijsselsteen. Beide langsgevels worden afgesloten door een houten gootlijst. De symmetrische ingedeelde zuidelijke langsgevel heeft op de begane grond in het midden een lattendeur met tweeruits bovenlicht, geflankeerd doorzesruits schuiframen. Aan de rechterzijde bevindt zich een klein getralied venster, ter plaatse van het privaat.
Beide bouwlagen van de noordelijke langsgevel hebben drie vensteropeningen, waarbij die op de begane grond vierruits schuiframen hebben en die op de verdieping zesruits. Op de verdieping geeft in de middelste opening een dubbele deur met tweeruits bovenlicht toegang tot een houten balkon. Tussen de houten hoekpilasters van de balustrade zijn slanke gietijzeren spijlen geplaatst. Beide kopgevels worden afgesloten door houten windveren met een haan houten makelaar. In de middenas bevindt zich op de verdieping een zesruits schuifraam en op de zolderverdieping een rond gietijzeren tuimelraam met davidstermotief. In de oostelijke kopgevel leidt op de begane grond rechts een paneeldeur met bovenlicht naar de gelagkamer. De westelijke kopgevel heeft rechts een eenvoudige houten deur.
Inwendig is de oorspronkelijke indeling grotendeels gehandhaafd. Het woongedeelte is aan de westzijde, waar zich ondermeer een kamer met bedstede bevindt en een keuken met schoorsteenboezem. Het middendeel heeft een eenvoudige balken zoldering en een kleine schouw. Aan de oostzijde bevindt zich een klein portaal met een brede trap, die naar de gelagkamer leidt. Deze grote open ruimte overdekt met een balkenzoldering heeft een eenvoudige schouw tegen de blinde noordmuur en een buffetkast tegen de oostmuur.
Waardering
Het veerhuis is cultuurhistorisch van algemeen belang vanwege zijn oorspronkelijke functie, als representatief voorbeeld van een veerhuis uit het derde kwart van de 19de eeuw.
Het complex is architectuurhistorisch van algemeen belang als karakteristiek voorbeeld van een veerhuis uit het derde kwart van de 19de eeuw in Ambachtelijk traditionele bouwtrant, met de voor de bouwtijd typische toepassing van baksteen architectuur, wat blijkt uit de bijzondere aandacht die binnen de sobere vormgeving is besteed aan de detailering.
Het veerhuis heeft een duidelijke ensemblewaarde vanwege de ruimtelijke en functionele samenhang met de bijbehorende schuur.
Het veerhuis is van belang vanwege zijn beeldbepalende situering, even buitende stadswallen nabij de haven aan de Lek, die samenhangt met de functie. Als duidelijk herkenningspunt aan de noordzijde van de stad speelt het stedebouwkundig tevens een belangrijke rol binnen het beschermde stadsgezicht van Nieuwpoort.
Dergelijke veerhuizen langs de Hollandse rivieren, die bovendien duidelijk als zodanig herkenbaar zijn en bovendien zeer gaaf wat betreft hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering van zowel het in- als exterieur, zijn betrekkelijk zeldzaam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
FERRY HOUSE built in 1871-1872 in a Craftsman-traditional manner of construction by local bricklayer Gijsbert den Besten. The building was intended as a waiting room, agency for the freight boatmen and dwelling for the ferryman. After the foot ferry was discontinued in the 1920s, the ferry house was used, among other things, as an association building.
Due to the dyke heightenings in the 1990s, as the ferry house lay within the embankments, a defensive wall was built around the building on the north side in 1996.
The foundation was also improved at that time. The original layout of the building has been retained. The architecture shows that, probably also in connection with high water levels, the main room (namely the tavern and waiting room) was located on the relatively high upper storey. From here one also had a good view over the river and the foot ferry.
Description
Detached two-storey building mass with an attic storey on a rectangular floor plan, under a gabled roof covered with smoked Dutch tiles.
Above the plastered plinth the facades are built in grey brick in English bond with roll joints and stretchers above doors and windows. Both the doors and windows, mostly executed as six-paned sash windows, are still original. On the facade corners are soberly designed pilasters carrying an overhanging rendered frieze. On both longitudinal facades this is executed with a toothed cornice of yellow Ijssel brick. A decorative drip moulding in the form of a mouse-tooth moulding in yellow Ijssel brick is also placed between the ground storey and the upper storey. Both longitudinal facades are finished with a wooden gutter cornice. The symmetrically arranged southern longitudinal facade has on the ground storey in the centre a lattice door with two-paned fanlight, flanked by six-paned sash windows. On the right side there is a small barred window, at the location of the privy.
Both storeys of the northern longitudinal facade have three window openings, with those on the ground storey being four-paned sash windows and those on the upper storey six-paned. On the upper storey, in the central opening, a double door with two-paned fanlight gives access to a wooden balcony. Between the wooden corner pilasters of the balustrade are placed slender cast-iron spindles. Both end facades are finished with wooden wind bracing with a wooden weathercock. In the central axis there is on the upper storey a six-paned sash window and on the attic storey a round cast-iron tilting window with a David star motif. In the eastern end facade a panel door with fanlight on the ground storey on the right leads to the tavern room. The western end facade has a simple wooden door on the right.
Internally, the original layout has been largely retained. The residential part is on the west side, where there is, among other things, a room with a bed alcove and a kitchen with chimney recess. The central part has a simple beam ceiling and a small fireplace. On the east side there is a small entrance hall with a broad staircase leading to the tavern room. This large open space covered with a beam ceiling has a simple fireplace against the blind north wall and a sideboard cabinet against the east wall.
Appreciation
The ferry house is of general cultural-historical importance because of its original function, as a representative example of a ferry house from the third quarter of the 19th century.
The complex is of general architectural-historical importance as a characteristic example of a ferry house from the third quarter of the 19th century in Craftsman traditional manner of construction, with the brick architecture typical of that building period, which is evident from the particular attention paid within the sober design to the detailing.
The ferry house has clear ensemble value because of the spatial and functional coherence with the associated barn.
The ferry house is important because of its visually prominent situation, just outside the city walls near the harbour on the Lek, which is connected to its function. As a clear landmark on the north side of the town, it also plays an important townscape role within the protected townscape of Nieuwpoort.
Such ferry houses along the Dutch rivers, which moreover are clearly recognizable as such and which are moreover very well preserved in terms of main form, material use and detailing of both interior and exterior, are relatively rare.
Nearby in the register
- Schuur (G), Buitenhaven bij 29Opslagunder 1 mi
- Woonhuis, Buitenhaven 13Woonhuisunder 1 mi
- Courtine II-IIIOmwallingunder 1 mi
- ArsenaalMilitaire opslagplaatsunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.