Rijksmonumentenregister · Netherlands
Heilige Theresia v.h. Kindje Jezus
Heikant, Zeeland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1930 - 1931
- Address
- Julianastraat 16, 4566 AG Heikant (Hulst 29)
- Place
- Heikant
- Municipality
- Hulst
- Province
- Zeeland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.25128, 4.02167
- Part of complex
- 509686
- Monument number
- 509687
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Noordwest-zuidoost georiënteerde éénbeukige kruiskerk naar ontwerp van F.B. Sturm gebouwd in 1930-1931. Op de oosthoek van de voorgevel geplaatste toren. Het koor bezit een viervlaks sluiting. Aan weerszijden van de voorgevel zijn kapellen aangebouwd. Op de zuidelijke hoek naast het koor bevindt zich de sacristie, op de noordelijke hoek naast het koor bevindt zich een hulpsacristie. Het uitwendig in vrij sobere Interbellum-architectuur met Art Déco invloeden vormgegeven gebouw, bezit in het interieur een bijzondere, ambachtelijk hoogstaande bakstenen constructie en een opvallende harmonie in bouwvorm en decoratie.
Omschrijving
Kerk en aanbouwen zijn geheel opgetrokken uit bruinige baksteen. De voet van het gevelmetselwerk is als plint geaccentueerd door horizontale, verspringende bakstenen banden. De langsgevels worden afgesloten door overstekende gootlijsten op klossen. De muurvlakken, binnen- en buitenhoeken van de gevels zijn voorzien van sterk hellende steunberen. De kerkramen zijn alle in paraboolvorm vormgegeven en voorzien van glas-in-lood. De voorgevel aan de zuidoostzijde is als grote topgevel uitgevoerd, voorzien van een centraal geplaatste, topgevelvormige entree-uitbouw waarin, in een licht parabolische vorm, de dubbele entreedeur met glas-in-lood bovenlicht is opgenomen. Voor de entree een gebogen natuurstenen trap. Op de begane grond zijn aan weerszijden van de entree en in de gevels van de toren reeksen smalle, rechthoekige glas-in-lood, vensters geplaatst. Boven de entreeparij bevindt zich in de topgevel een groot driedelig parabolisch raam met gemetselde dammen. De toren op vierkante plattegrond bezit in alle gevelvlakken een verticale lijst op kraagstenen, aan de bovenzijde afgesloten door een balkonachtige, gegolfde gemetselde uitkraging waarachter zich een gevelopening bevindt. Het bovenste deel van de toren bestaat uit een opbouw van vier horizontale betonbanden met centraal daarin geplaatste wijzerplaten. De wijzerplaten zijn in gekleurd tegelwerk uitgevoerd en tonen het bouwjaar. De toren wordt afgesloten door een ver overkragende dakvoet waarop een uitzwenkende, met leien gedekte spits met kruis en haan als bekroning. Tegen de noordwestelijke gevel is een gedeelte van de Theresiakapel uitgebouwd met vijf gevelvlakken waarvan twee vlakken met smalle ramen, net als in de aangrenzende voet van de toren. De uitbouw is voorzien van een schilddak met leien.
De noordoostelijke zijgevel van de kerk is twee traveeën breed tot het transept. De traveeën worden gescheiden door steunberen, per travee twee vensters. In de zuidoostelijke zijgevel van het transept bevinden zich twee vensters, in de kopgevel van het transept één groot venster als in de voorgevel van de kerk. Onder dit venster een plat gedekte uitbouw waarvan de gevels worden afgesloten door bruinige geglazuurde afdekpannen. De, tegen de blinde noordwestelijke gevel van het transept gebouwde, hulpsacristie is eveneens plat gedekt en de gevel is van afdekpannen voorzien. In de noordwestelijke gevel drie getraliede glas-in-lood ramen.
De zijgevel van het koor is blind. Van de vier vlakken van de koorsluiting zijn de middelste twee blind, in de overige elk één raam. De zuidwestelijke zijde van de kerk is zoals de tegenoverliggende zijde uitgevoerd. De sacristie is echter beduidend groter en bezit een groep van twee respectievelijk vijf getraliede vensters in de noordwestelijke gevel met daarboven een dakkapel in het schilddak en een groep van vier getraliede vensters in de zuidwestelijke gevel. Op de zuidwestelijke hoek, nabij de voorgevel eveneens een uitbouw t.b.v. de doopkapel.
De kerk is voorzien van een schilddak in kruisvorm met een kleine vieringtoren welke in vorm verwant is aan de hoofdtoren, bekroond door een metalen kruis. Op enkele dakvlakken zijn kleine driehoekige dakkapellen ter verlichting van de kap geplaatst. De koorsluiting is voorzien van een viervlaks schilddak. De dakvlakken zijn gedekt met bruin-groenige, verglaasde, holle pannen; torens en kapellen zijn gedekt met leien.
Bijzonder interieur in Interbellum-architectuur. Het wordt gedomineerd door de grote, volledig gemetselde paraboolgewelven uit geel-bruine baksteen waarvan de aanzet zich op vloerniveau bevindt. De gewelfribben bezitten accenten in zwarte steen, de wanden een fries in zwarte steen.
Tegen de wanden is een op pleisterwerk geschilderde kruiswegstatie aangebracht. In de kopgevels van het transept zijn uitgebouwde biechtstoelen aanwezig, elk voorzien van drie parabolische doorgangen. Op de noordwest hoek in de viering is een geheel geïntegreerde, gemetselde preekstoel aanwezig. In een nis in de aangrenzende transeptgevel bevindt zich een Maria-altaar, in het oostelijke transept een Jozef-altaar. Het koor wordt aan de voorzijde begrensd door gemetselde communiebanken.
De vloer van het koor is belegd met kleine, meerkleurige motieftegels. Het altaar is geplaatst op een marmeren voetstuk met traptreden. Boven de entree bevindt zich de zangtribune met gemetselde balustrade. De gangpaden in de kerk zijn belegd met rode plavuizen en onder de zitplaatsen zijn houten vloervelden aanwezig.
Alle deuren in de kerk zijn in paraboolvorm uitgevoerd voorzien van een kruisdecoratie. Uit de bouwtijd dateren de stilistisch bijbehorende koperen godslamp en de centrale verlichtingskroon.
Vanuit het koor is de geheel in stijl ingerichte en afgewerkte sacristie met misdienaarsverblijf aan de ene zijde, en de hulpsacristie aan de andere zijde, bereikbaar.
De kapconstructie is vanuit de opgang naar de zangtribune bereikbaar en bezit spanten, opgebouwd uit houten vakwerkliggers.
Waardering
Kerk van belang vanwege cultuurhistorische waarden en architectuurhistorische waarden als één der weinige en bovendien gave voorbeelden van deze bouwtrant; met name het interieur is van belang uit oogpunt van bijzondere en consequente constructie en vormgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Northwest-southeast oriented single-aisle cruciform church designed by F.B. Sturm and built in 1930-1931. Tower placed on the eastern corner of the front façade. The choir has a four-part closure. Chapels are built on either side of the front façade. On the southern corner next to the choir is the sacristy, on the northern corner next to the choir is an auxiliary sacristy. The building, externally designed in fairly austere Interbellum architecture with Art Deco influences, possesses in its interior a remarkable, craftsmanship of high quality brick construction and a striking harmony in building form and decoration.
Description
Church and annexes are entirely built of brownish brick. The base of the façade masonry is accentuated as a plinth by horizontal, stepped brick bands. The side façades are finished with overhanging drip mouldings on corbels. The wall surfaces, inner and outer corners of the façades are provided with steeply inclined buttresses. The church windows are all shaped in parabolic form and provided with leaded glass. The front façade on the southeast side is executed as a large pointed gable, provided with a centrally placed, pointed gable-shaped entrance projection in which, in a slightly parabolic form, the double entrance door with leaded glass fanlight is incorporated. Before the entrance a curved natural stone staircase. On the ground floor, on either side of the entrance and in the façades of the tower, rows of narrow, rectangular leaded glass windows are placed. Above the entrance bay, in the pointed gable, is a large three-part parabolic window with brick mullions. The tower on a square plan has in all façade surfaces a vertical list on corbels, closed at the top by a balcony-like, fluted brick projection behind which is a gable opening. The upper part of the tower consists of a construction of four horizontal concrete bands with centrally placed clock faces. The clock faces are executed in coloured tilework and show the construction year. The tower is closed by a far overhanging roof foot on which is a projecting, slate-covered spire with cross and weathervane as finial. Against the northwest façade, part of the Theresa Chapel is built out with five façade surfaces, of which two surfaces have narrow windows, just as in the adjoining foot of the tower. The projection is provided with a hipped roof with slates.
The northeast side façade of the church is two bays wide up to the transept. The bays are separated by buttresses, per bay two windows. In the southeast side façade of the transept are two windows, in the gable-end of the transept one large window as in the front façade of the church. Below this window a flat-roofed projection whose façades are finished with brownish glazed roof covering tiles. The auxiliary sacristy, built against the blind northwest façade of the transept, is likewise flat-roofed and the façade is provided with roof covering tiles. In the northwest façade three barred leaded glass windows.
The side façade of the choir is blind. Of the four surfaces of the choir closure, the middle two are blind, in the others each one window. The southwest side of the church is executed like the opposite side. The sacristy is however considerably larger and possesses a group of two respectively five barred windows in the northwest façade with above it a roof dormer in the hipped roof and a group of four barred windows in the southwest façade. On the southwest corner, near the front façade, likewise a projection for the baptistry chapel.
The church is provided with a hipped roof in cross form with a small crossing tower which in form is related to the main tower, crowned by a metal cross. On some roof surfaces small triangular roof dormers for lighting the roof space are placed. The choir closure is provided with a four-part hipped roof. The roof surfaces are covered with brown-greenish, glazed, hollow tiles; towers and chapels are covered with slates.
Remarkable interior in Interbellum architecture. It is dominated by the large, entirely brick-built parabolic vaults of yellow-brown brick of which the springing begins at floor level. The vault ribs possess accents in black stone, the walls a frieze in black stone.
Against the walls a Stations of the Cross painted on plasterwork is mounted. In the gable-ends of the transept are built-out confessionals, each provided with three parabolic passages. At the northwest corner in the crossing is an entirely integrated, brick-built pulpit. In a niche in the adjoining transept façade is a Mary altar, in the eastern transept a Joseph altar. The choir is bounded at the front by brick-built communion rails.
The floor of the choir is laid with small, multicoloured motif tiles. The altar is placed on a marble pedestal with step treads. Above the entrance is the gallery with brick balustrade. The passages in the church are laid with red paving tiles and under the seating are wooden floor panels.
All doors in the church are executed in parabolic form provided with a cross decoration. Dating from the construction period are the stylistically matching copper sanctuary lamp and the central lighting chandelier.
From the choir, the entirely period-fitted and finished sacristy with acolyte's room on one side, and the auxiliary sacristy on the other side, are accessible.
The roof truss structure is accessible from the ascent to the gallery and has roof trusses constructed from wooden timber frames.
Valuation
Church of importance for cultural historical values and architectural historical values as one of the few and moreover well-preserved examples of this building tradition; in particular the interior is of importance from the point of view of remarkable and consistent construction and design.
Nearby in the register
- Kapel(F1), Julianastraat bij 16Kapelunder 1 mi
- Pastorie(F), Julianastraat 18Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Pastorie(F), Hoofdstraat 6Kerkelijke dienstwoning2 mi
- Kerk, Hoofdstraat 4Kerk en kerkonderdeel2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.