Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hoofdstraat 1
Leens, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1928 - 1930
- Address
- Hoofdstraat 1, 9965 PA Leens (Het Hogeland 20)
- Place
- Leens
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.36065, 6.37657
- Monument number
- 509500
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Bevordering van den aanleg van een locaalspoorweg van Winsum naar Zoutkamp en machtiging tot het aangaan van een overeenkomst betreffende de exploitatie van den locaalspoorweg Sauwerd-Roodeschool en den aanleg en de exploitatie van de locaalspoorwegen Winsum-Zoutkamp en Roodeschool-Delfzijl/Appingedam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige RENTENIERSWONING met aangebouwde GARAGE gebouwd in opdracht van de heer J. Hekma, toenmalig eigenaar van boerderij "Castor" in Zuurdijk. Als architect werd aangetrokken W. Reitsema uit Leens, die in 1928 een pand ontwierp in een historiserende stijl. De woning die in 1930 gereed was, heeft een skelet van gewapend beton. De tuin wordt van de straat gescheiden door een grindbetonnen muurtje waarop twee stalen buizen zijn bevestigd. Achterin de tuin staat nog steeds de glazen kas die de heer Hekma toentertijd van zijn boerderij meeverhuisde naar zijn nieuwe woning. In 1956 werd de woning verbouwd tot notariskantoor door notaris M.A. Hibma. De indeling van het interieur werd iets gewijzigd en in het dakvlak van de westgevel werd een dakkapel geplaatst.
Het pand ligt op de hoek van de Hoofdstraat en de R. Ritsemastraat, de straat waar vroeger het station aan lag.
Omschrijving
Op nagenoeg vierkant grondplan opgetrokken RENTENIERSWONING met aangebouwde garage opgebouwd uit donkerrode baksteen met gesneden voegen op een grindbetonnen trasraam. De woning heeft een iets naar binnen gebogen afgeknot schilddak met leien waarop vier gemetselde schoorstenen met kap prijken. De gevels hebben gemetselde hoekpilasters met voluutkapiteel. De pilasters herhalen zich aan weerszijden van de hoofdentree en van de entree aan de achterzijde van de woning.
In het middenrisaliet van de zuidgevel, dat eindigt in een steekkap met fronton en een goot op klossen, bevindt zich de hoofdentree. Deze bestaat uit een gemetseld portiek met een rand van zwarte tegels bij het trasraam. Een granito stoep met drie treden leidt naar de toegangsdeur. De gelakt houten deur met boven- en zijlichten van glas-in-lood, heeft glas-in-lood deurlichten en smeedijzeren decoraties. Boven het portiek bevindt zich een rechthoekige gevelsteen met daarop afgebeeld Castor en Pollux, een verwijzing naar de naam van de boerderij van de opdrachtgever (Castor). Bovenin het risaliet bevindt zich een samengesteld kozijn met drie blanke glas-in-lood vensters, aan weerszijden geflankeerd door een gemetselde pilaster met voluutkapiteel.
Aan de noordzijde van de woning is een tweede entree onder een betonnen luifel. De toegangsdeur is identiek aan die van de hoofdentree en heeft een bovenlicht boven de luifel. In het dakvlak boven de entree een dakkapel met een samengesteld venster.
De gevels worden geleed door H-vensters met betonnen onderdorpels, onder een doorlopende uitspringende rollaag. De zuidgevel heeft vier van deze vensters, de oostgevel twee, de noordgevel twee, waaronder een samengesteld H-venster en de westgevel heeft ook een H- en een samengesteld H-venster. Aan de oostgevel is een tweezijdige erker gebouwd in een gelakt houten omlijsting. Ernaast, op de hoek met de noordgevel, bevindt zich een "loggia" ondersteund door hoekpilasters met betonnen voluutkapitelen. Midden in de oostgevel een doorgetrokken geveldeel met steekkap met fronton en een driedelig venster met glas-in-lood.
Aan de westgevel is een GARAGE gebouwd op een rechthoekige plattegrond met plat dak. Op het dak een gepleisterde borstwering met rechthoekige openingen erin. De voorgevel van de garage heeft een kanteldeur (oorspronkelijk dubbele stalen garagedeur met drie driehoeksvormige deurlichten en verticale, zilver geverfde stalen strips). In de west- en achtergevel twee vensters met roedenverdeling onder één latei. De oostgevel heeft een gelakt houten toegangsdeur met glas-in-lood bovenlicht, met ernaast een smal venster, allebei onder een rollaag.
Het INTERIEUR valt wegens te grote wijzigingen buiten de bescherming van rijkswege.
Waardering
Rentenierswoning met aangebouwde garage van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang
- als voorbeeld van een rentenierswoning uit 1930
- vanwege de opvallende historiserende vormgeving
- vanwege het bijzondere materiaalgebruik en detaillering
- als goede representant van het gevarieerde oeuvre van architect W. Reitsema uit Leens
- vanwege de hoge mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de beeldbepalende ligging op de hoek met de straat naar het voormalige station.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former PRIVATE-INCOME DWELLING with attached GARAGE built by order of Mr J. Hekma, then owner of the farmstead "Castor" in Zuurdijk. The architect engaged was W. Reitsema from Leens, who in 1928 designed a building in a historicising style. The dwelling, which was completed in 1930, has a reinforced concrete skeleton. The garden is separated from the street by a gravel concrete wall with two steel pipes attached to it. At the back of the garden still stands the glass greenhouse that Mr Hekma at that time moved from his farmstead to his new dwelling. In 1956 the dwelling was converted into a notary's office by notary M.A. Hibma. The interior layout was slightly altered and a roof dormer was placed in the roof plane of the west facade.
The building is located at the corner of Hoofdstraat and R. Ritsemastraat, the street where the station formerly stood.
Description
PRIVATE-INCOME DWELLING with attached garage built on an almost square ground plan, constructed of dark red brick with cut joints on a gravel concrete base course. The dwelling has a slightly inward-curved truncated hipped roof of slate with four brick chimneys with caps. The facades have brick corner pilasters with volute capitals. The pilasters repeat themselves on both sides of the main entrance and of the entrance at the rear of the dwelling.
In the central projection of the south facade, which terminates in a steeply pitched roof with pediment and a gutter on brackets, is situated the main entrance. This consists of a brick portico with a border of black tiles at the base course. A granito step with three treads leads to the access door. The painted wooden door with upper and side lights of leaded glass, has leaded glass door lights and wrought-iron decorations. Above the portico is a rectangular building stone with Castor and Pollux depicted on it, a reference to the name of the client's farmstead (Castor). At the top of the projection is a composite window frame with three clear leaded glass windows, flanked on both sides by a brick pilaster with volute capital.
On the north side of the dwelling is a second entrance under a concrete canopy. The access door is identical to that of the main entrance and has a fanlight above the canopy. In the roof plane above the entrance a roof dormer with a composite window.
The facades are articulated by H-windows with concrete sub-sills, under a continuous projecting roll moulding. The south facade has four of these windows, the east facade two, the north facade two, including a composite H-window, and the west facade also has an H-window and a composite H-window. On the east facade a two-sided bay window is constructed in a painted wooden frame. Next to it, at the corner with the north facade, is a "loggia" supported by corner pilasters with concrete volute capitals. In the middle of the east facade a continuous facade section with steeply pitched roof with pediment and a three-part window with leaded glass.
On the west facade a GARAGE is constructed on a rectangular ground plan with flat roof. On the roof a plastered parapet wall with rectangular openings in it. The front facade of the garage has a tilt-up door (originally a double steel garage door with three triangular door lights and vertical, silver-painted steel strips). In the west and rear facades two windows with glazing bars under one lintel. The east facade has a painted wooden access door with leaded glass fanlight, with next to it a narrow window, both under a roll moulding.
The INTERIOR is excluded from national monument protection due to major alterations.
Valuation
Private-income dwelling with attached garage of general cultural and architectural-historical importance
- as an example of a private-income dwelling from 1930
- because of the striking historicising design
- because of the distinctive material use and detailing
- as a good representative of the varied oeuvre of architect W. Reitsema from Leens
- because of the high degree of integrity of the exterior
- because of its prominent location at the corner with the street to the former station.
Nearby in the register
- Woonhuis, Valge 2Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Zuster A. Westerhofstraat 8Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Zuster A. Westerhofstraat 3Werk-woonhuisunder 1 mi
- Vanwege onderdelen kerk, Valge 22Vanwege onderdelen kerkunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.