Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis
Katwijk, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1932
- Address
- Koningin Julianalaan 3 A, 2224 EW Katwijk (and others)
- Place
- Katwijk
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.19951, 4.41369
- Monument number
- 509335
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Nationaal Archief, the NetherlandsUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het GEMEENTEHUIS van Katwijk in de stijl van het zakelijk- Expressionisme met bijbehorend TOEGANGSHEK in 1932 gebouwd naar een bekroond prijsvraag ontwerp van de Rotterdamse architektencombinatie B. Hooykaas en M. Lockhorst. Dezelfde architecten ontwierpen ook het interieur, inclusief het meubilair voor de representatieve ruimtes. Het oorspronkelijke interieur is gedeeltelijk goed herkenbaar bewaard gebleven. De glas-in-loodramen, die zijn vervaardigd door Atelier De Lint uit Delft, zijn ontwor pen door de kunstenaar Paul Blom die ook de wandschilderingen in het gebouw maakte. De Katwijkse aannemers A.J. en Abr. Ouwehand voerden het werk uit.
NB In 1929 schreef het gemeentebestuur van Katwijk een prijsvraag uit voor het ontwerpen van een nieuw gemeentehuis. Uit de 121 inzendingen koos een jury van drie architecten (W. Verschoor, A.P. Smits en H. v.d. Kloot Meijburg) het ontwerp van Hooykaas en Lockhorst. De zakelijk-expressionistische bouwstijl is indirect geïnspireerd op de architectuur van de Amerikaanse architekt F.L. Wright, die wordt gekenmerkt door in- en uitspringende blokvormige bouwmassa's onder overstekende kappen. Horizontaliteit overheerst in de vensterreeksen, bordessen en balkons en de opvallende in cremekleur geschilderde gootlijsten. De toren is als vertikaal element een verwijzing naar de architectuur van W.M. Dudok, evenals het gebruik van de smalle baksteen en de terugliggende voeg.
Het samengestelde bouwvolume van het gemeentehuis verraadt de verschillende functies van het gebouw. Het verhoogde uitspringende bouwlichaam omvat de representatieve ruimtes; de entreehal met trappenhuis, vertrekken van burgemeester en secretaris en de raadszaal. Rechts van de ingang de éénlaagse trouwzaal en links het kantoorgedeelte met loketfunctie op de begane grond, geflankeerd door de toren. Aan de kant van de Julianalaan de voormalige bodewoning die in 1973 is verbouwd tot werkvertrekken. De in 1973 aan de achterzijde aangebouwde L-vormige vleugel is voor de bescherming van ondergeschikt belang.
Het gemeentehuis staat op een door lage tuinmuren omgeven geplantsoeneerd terrein in de hoek van de Zeeweg en de Julianalaan. De voorgevel met de hoofdentree grenst aan de Zeeweg. Rond het gebouw een tuin met gazon en een ronde vijver met fontein, afgesloten door laag gemetseld muurtje met eenvoudige houten toegangshekken. De hoofdtoegang tot het terrein wordt gevormd door een houten hek tussen gemetselde hekpijlers met lantaarns. Vanaf dit hek voert een rechte, door gemetselde bloembakken geflan keerde, laan naar de hoofdingang van het gebouw.
Omschrijving
Het samengesteld bouwlichaam van het GEMEENTEHUIS heeft een onregelmatige L-vormige plattegrond en telt twee bouwlagen en kapverdieping boven het sousterrain. Het samengestelde schild-zadeldak met overstekken is gedekt met zwart verglaasde kleine Romaanse pannen. De gevels zijn tot de waterdorpels van de begane grondvensters opgetrokken in een paarsrode baksteen van Hilversums formaat en daarboven in geelbruine baksteen van hetzelfde type in Vlaams verband. Rechtgesloten gevelopeningen met (deels samengestelde) stalen vensters en glasdeuren onder betonnen lateien en luifels met een gefrijnde voorkant. De dagkanten van de gevelopeningen in de voorgevel zijn bekleed met roodbruine tegels en een decoratieve rand van wit en blauw geglazuurde tegels. In de trouwzaal, de raadszaal en het trappenhuis gebrandschilderde glas-in-loodramen met figuratieve voorstellingen. De voorgevel (noord) wordt gedomineerd door het hoge naar voren springende bouw volume met ingangsrisaliet onder steekkap. Een trap van zes treden leidt naar de dubbele houten glasdeur met decoratief bronzen traliewerk. De deuren worden geflankeerd door twee in terracotta uitgevoerde heraldische leeuwen. Boven de ingang een ver overstekend breed gemetseld balkon en drie dubbele stalen balkondeuren met glas-in-lood onder een doorlopende betonnen latei. In de drie grote traplichten boven de latei gebrandschilderd glas. Aan weerszijden van de hoofdingang twee stalen deurpartijen onder betonnen luifels die via gemetselde bordessen met bloembakken toegankelijk zijn. Op het linker bordes een (vernieuwde) lantaarn. In de voorgevel van de trouwzaal drie vensters met glas-in-lood bovenlichten onder een doorlopende betonnen latei. De voorgevel van het kantoorgedeelte wordt geleed door horizontale reeksen van acht stalen vensters, op de begane grond onder doorlopende betonnen latei en op de verdieping onder overstekende daklijst. In het dakschild vier kleine driezijdige dakkapellen. De tor en heeft een rechthoekig grondplan onder overstekend schilddak, aan één zijde geflankeerd door een hoge schoorsteenpartij. In de toren vier kleine trapsgewijs geplaatste glas-in-loodvensters en onder de kap een samengesteld hoekvenster. Op de noordoost- en zuidwestzijde van de toren is het torenuurwerk gesitueerd. Ook de achtergevel (zuid) van het gemeentehuis wordt gedomineerd door het verhoogde bouwlichaam, waarin zich op de verdieping de raadszaal met balkon bevindt. Onder het balkon een bordes met twee trappen waarop twee stalen deurpartijen uitkomen. De gevel van de raadszaal telt vijf vensters en twee balkondeuren met gebrandschilderde glas-in-loodramen. De achtergevel van de trouwzaal bevat drie draairamen tussen muurdammen in rode baksteen. Onderin deze gevel een entree naar het souterrain. In de achtergevel van het kantoorgedeelte souterrainvensters met roedenverdeling en een uitkragende verdieping op betonnen latei. Grote vensters met samengestelde stalen kozijnen op begane grond en verdieping. In het schilddak van het hoge bouwvolume kleine puntvormige dakkapelletjes. In de voormalige bodewoning zijn de oorspronkelijke stalen vensters vervangen en resteert een oorspronkelijke houten deur links van de traptoren.
Interieur
Van het oorspronkelijke interieur zijn met name de entreehal met trappenhuis, de trouwzaal en de raadszaal redelijk gaaf en herkenbaar bewaard gebleven. De wandbetimmeringen in deze ruimten zijn in de loop der jaren in stijl gerestaureerd. Het tochtportaal en de entreehal zijn voorzien van een in geometrische patronen gelegde marmeren vloer (bruin/beige-zwart). De gepleisterde wanden en kolommen van de hal en het trappenhuis hebben een zwart marmeren plint en hoge lambrizering van geel-bruine tegels (Singirte) voorzien van accenten in fel blauw en rood geglazuurde baksteen. Tegenover de entree een zitje met wandbankjes. In de hal dubbele houten glasdeuren met glas-in-lood en houten kamerdeuren met kleine gekleurde glas-in-loodvenstertjes. Met marmer beklede dubbele trap naa r bordes ter hoogte van het balkon, boven de balkondeuren drie grote gebrandschilderde glas-in-loodramen. Het middelste raam verbeeldt de bedrijvigheid in Katwijk; de visserij en de tuinbouw. In het rechter raam een afbeelding van prinses Juliana en het jaartal 1932. Op het linker raam de vrouwe van Wassenaer, gravin de Ligne, dorpsvrouwe van Katwijk, het wapen van Wassenaar en het jaartal 1526. Vanaf het bordes gaat één centrale trap naar de hal op de verdieping met wandbetimmering en zitbank onder een tri ptiek waarop de voornaamste bronnen van bestaan (visserij en tuinbouw) in Katwijk staan afgebeeld. Op de vloer in patroon gelegd linoleum. In de trouwzaal onder meer een wandbetimmering, parketvloer en gepleisterd plafond met koof en spiegel. Op de gebrandschilderde glas-in-loodramen in de westgevel personificaties van Arbeid, Vertrouwen en Toewijding, de drie deugden van het huwelijk. De gebrandschilderde glas-in-loodramen in de raadszaal verbeelden personificaties van de zeven deugden die betrekking he bben op de overheidszorg: schoonheid (aestetica), wijsheid (salomo sapienta), gerechtigheid (justitia), onverschrokkenheid (intrepiditas), voorzichtigheid (prudentia), liefdadigheid (caritas) en grootmoedigheid (magnanimitas). In de hal, gangen, trouw- en raadszaal originele verchroomde wand- en plafondarmaturen. Op de begane grond van het kantoorgedeelte zijn de oorspronkelijke tegelvloer en de tegellambrizering met houten wandbanken bewaard gebleven. In de burgemeesterskamer een geschilderd fries waar op de belangrijkste ambachten en bedrijven in Katwijk staan afgebeeld. Een deel van het oorspronkelijke voor het gemeentehuis ontworpen meubilair is in de trouw- en raadszaal bewaard gebleven. Recht voor de hoofdingang van het gebouw een eenvoudig houten hek tussen gemetselde hekpijlers met daarop grote lantaarns met melkglas. Aan weerszijden lagere muurtjes bekleed met roodbruine tegels en afgedekt met zwart geglazuurde tegels.
Waardering
Uit 1932 daterend gemeentehuis van Katwijk met bijbehorende onderdelen in in- en exterieur in zakelijk-expresssionistische trant is van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde als voorbeeld van eigentijdse raadhuisbouw. Het gebouw is van algemeen architectuurhistorisch belang als kenmerkend en als representatief voorbeeld uit het late oeuvre van de architecten Hooijkaas en Lockhorst.
Het exterieur van het gemeentehuis is in hoge mate gaaf in hoofdvorm, detaillering en materiaalgebruik. Inwendig is een deel van het oorspronkelijke interieur bewaard gebleven. Het pand heeft voorts situationele waarde vanwege het beeldbepalende front met hoge toren op de hoek van de Zeeweg in Katwijk aan Zee.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The TOWN HALL of Katwijk in the style of functionalist Expressionism with associated ACCESS GATE built in 1932 to a prize-winning design from the Rotterdam architect partnership B. Hooykaas and M. Lockhorst. The same architects also designed the interior, including the furnishings for the representative spaces. The original interior has been partially well preserved and is still recognisable. The stained-glass windows, which were manufactured by Atelier De Lint from Delft, were designed by the artist Paul Blom who also created the wall paintings in the building. The Katwijk contractors A.J. and Abr. Ouwehand carried out the work.
NB In 1929 the municipal government of Katwijk organised a design competition for a new town hall. From the 121 entries, a jury of three architects (W. Verschoor, A.P. Smits and H. v.d. Kloot Meijburg) selected the design by Hooykaas and Lockhorst. The functionalist-expressionist architectural style is indirectly inspired by the architecture of the American architect F.L. Wright, which is characterised by protruding and recessed block-shaped building masses under overhanging roofs. Horizontality dominates in the window sequences, steps and balconies and the striking gutter lines painted in cream colour. The tower as a vertical element is a reference to the architecture of W.M. Dudok, as is the use of narrow brickwork and the recessed joint.
The composite building volume of the town hall reveals the different functions of the building. The raised protruding building body contains the representative spaces; the entrance hall with staircase, offices of the mayor and secretary and the council chamber. To the right of the entrance the single-storey wedding room and to the left the office section with counter function on the ground floor, flanked by the tower. On the Julianalaan side the former caretaker's residence which was converted in 1973 to office spaces. The L-shaped wing built at the rear in 1973 is of subordinate importance for protection purposes.
The town hall stands on landscaped grounds surrounded by low garden walls at the corner of the Zeeweg and the Julianalaan. The front facade with the main entrance borders the Zeeweg. Around the building a garden with lawn and a round pond with fountain, enclosed by a low brick wall with simple wooden access gates. The main entrance to the grounds is formed by a wooden gate between brick gate piers with lanterns. From this gate a straight lane flanked by brick planters leads to the main entrance of the building.
Description
The composite building body of the TOWN HALL has an irregular L-shaped ground plan and comprises two storeys and roof space above the basement. The composite hipped-gabled roof with overhangs is covered with black glazed small Romanesque tiles. The facades up to the drip mouldings of the ground floor windows are constructed in a purple-red brick of Hilversum format and above that in yellowish-brown brick of the same type in Flemish bond. Straight-edged facade openings with (partly composite) steel windows and glass doors under concrete lintels and canopies with a chamfered front. The day reveals of the facade openings in the front facade are faced with reddish-brown tiles and a decorative border of white and blue glazed tiles. In the wedding room, the council chamber and the staircase stained-glass windows with figurative representations. The front facade (north) is dominated by the tall projecting building volume with entrance projection under a steep roof. A flight of six steps leads to the double wooden glass door with decorative bronze railwork. The doors are flanked by two heraldic lions executed in terracotta. Above the entrance a far-overhanging broad brick balcony and three double steel balcony doors with stained glass under a continuous concrete lintel. In the three large stair lights above the lintel stained glass. On either side of the main entrance two steel door units under concrete canopies accessible via brick steps with planters. On the left step a (renewed) lantern. In the facade of the wedding room three windows with stained-glass fanlights under a continuous concrete lintel. The facade of the office section is articulated by horizontal sequences of eight steel windows, on the ground floor under continuous concrete lintel and on the upper floor under overhanging eaves. In the roof shield four small three-sided roof dormers. The tower has a rectangular ground plan under an overhanging hipped roof, on one side flanked by a tall chimney stack. In the tower four small staircase-arranged stained-glass windows and below the roof a composite corner window. On the northeast and southwest sides of the tower the clock mechanism is situated. The rear facade (south) of the town hall is also dominated by the raised building body, which contains the council chamber with balcony on the upper floor. Below the balcony a landing with two flights of steps on which two steel door units open. The facade of the council chamber contains five windows and two balcony doors with stained-glass windows. The rear facade of the wedding room contains three casement windows between piers in red brick. At the bottom of this facade an entrance to the basement. In the rear facade of the office section basement windows with glazing bars and a projecting upper floor on concrete lintels. Large windows with composite steel frames on ground floor and upper floor. In the hipped roof of the tall building volume small pointed roof dormer windows. In the former caretaker's residence the original steel windows have been replaced and an original wooden door remains to the left of the stair tower.
Interior
Of the original interior in particular the entrance hall with staircase, the wedding room and the council chamber have been reasonably well and recognisably preserved. The wall panelling in these rooms has been restored in style over the years. The draught porch and entrance hall are fitted with a marble floor laid in geometric patterns (brown/beige-black). The plastered walls and columns of the hall and staircase have a black marble plinth and high wainscoting of yellowish-brown tiles (Singirte) with accents in brightly glazed blue and red brick. Opposite the entrance a sitting nook with wall benches. In the hall double wooden glass doors with stained glass and wooden room doors with small coloured stained-glass window panes. Marble-faced double staircase to landing at the level of the balcony, above the balcony doors three large stained-glass windows. The middle window depicts the industry in Katwijk; fishing and horticulture. In the right window a representation of Princess Juliana and the date 1932. On the left window the Lady of Wassenaar, Countess de Ligne, village matron of Katwijk, the coat of arms of Wassenaar and the date 1526. From the landing a central staircase leads to the hall on the upper floor with wall panelling and seat bench under a triptych on which the main sources of livelihood (fishing and horticulture) in Katwijk are depicted. On the floor linoleum laid in pattern. In the wedding room, among other things, wall panelling, parquet floor and plastered ceiling with cove and mirror. On the stained-glass windows in the west facade personifications of Labour, Confidence and Devotion, the three virtues of marriage. The stained-glass windows in the council chamber depict personifications of the seven virtues relating to government care: beauty (aesthetica), wisdom (salomo sapienta), justice (justitia), intrepidity (intrepiditas), prudence (prudentia), charity (caritas) and magnanimity (magnanimitas). In the hall, corridors, wedding and council rooms original chrome-plated wall and ceiling fixtures. On the ground floor of the office section the original tile floor and tile wainscoting with wooden wall benches have been preserved. In the mayor's office a painted frieze on which the most important trades and industries in Katwijk are depicted. Part of the original furnishings designed for the town hall is preserved in the wedding and council rooms. Directly in front of the main entrance of the building a simple wooden gate between brick gate piers with large lanterns with opal glass. On either side lower walls faced with reddish-brown tiles and topped with black glazed tiles.
Valuation
The town hall of Katwijk dating from 1932 with associated components in interior and exterior in functionalist-expressionist style is of general interest for its architectural and cultural-historical value as an example of contemporary town hall construction. The building is of general architectural-historical importance as a characteristic and representative example from the late work of the architects Hooykaas and Lockhorst.
The exterior of the town hall is in a high degree intact in main form, detailing and material use. Internally a part of the original interior has been preserved. The building moreover has situational value because of its distinctive front facade with high tower at the corner of the Zeeweg in Katwijk aan Zee.
Nearby in the register
- NotabelenwoningWoonhuisunder 1 mi
- Begraafplaats en -onderdelen, Rijnstraat 151Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Sociale zorg, liefdadigheid, Kerkstraat 47 ASociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- Onderwijs en wetenschap, Kerklaan 8Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.