Rijksmonumentenregister · Netherlands
Tuinhuis, Burgemeester van Engelenweg 92 A
IJsselmuiden, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Tuinhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1885
- Address
- Burgemeester van Engelenweg 92 A, 8271 AV IJsselmuiden (Kampen 23)
- Place
- IJsselmuiden
- Municipality
- Kampen
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.56317, 5.93048
- Monument number
- 509332
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dit TUINHUIS is onderdeel van de oorspronkelijk bij het huis Meerburg behorende tuin. In de tuin, die naar de historische benaming van het gebied Westerdiep of Westerdorp heette, stonden een nu verdwenen oranjerie en koepel. Het tuinhuis staat aan de splitsing van de twee waterlopen Het Meer en De Beek, hoek Dorpsweg en Burg. van Engelenweg.
Het tuinhuis is in 1885 gebouwd in opdracht van Johan Heinrich van Hulst, sigarenfabrikant te Kampen. Een gevelsteen vermeldt "A.E. van Hulst, 1885". De sluitsteen in de rollaag boven de entree vermeldt dat het gebouwtje in 1980 gerestaureerd is:"renovatum anno 1980". Het tuinhuis heeft een zinnebeeldig decoratieprogramma. In de boogvulling boven het deurkozijn is de zonneachtster aangebracht, omstrengeld door een uitwaaierende levensboom in de vorm van de Germaanse odal-rune. Ook in de kapconstructie zijn dergelijke symbolen opgenomen:
-Het vierspakig zonnerad (in de vorm van een kruis, gerelateerd aan de vier seizoenen), samengevoegd met het maalkruis -waar dit rad 1/8 slag is gedraaid- levert het achtspakige rad of de zonneachtster.
-De levensboom is het zinneteken van het leven of de jaarlijkse wedergeboorte.
-De Odal-rune is een teken van het Germaanse alfabet en tevens het zinnebeeld van het erfgoed der vrije boerengeslachten. Het heeft veel varianten, hier bestaande uit twee door een lijn verbonden cirkels.
In het interieur twee kasten met rijk geprofileerd front eveneens met zonnesymboliek. De bekroning wordt gevormd dooreen gestileerde rijzende zon.
Omschrijving
Tuinhuis opgetrokken in baksteen vanaf rechthoekige grondslag onder een houten met bitumen bedekt zadeldak. Het huis, gefundeerd op spaarbogen, heeft een gepleisterde plint. De gevels zijn geleed met blokpilasters op de hoeken en rondom lopende speklagen, beide van pleisterwerk. Langs de dakrand loopt een rijk bewerkte houten lijst.
De hoofdgevel (O) heeft een forse luifel met sierspanten entrekstangen onder een steekkap, gedragen door twee dubbele gietijzeren kolommen. De kolommen, met basement, schacht metacanthusblad-motieven en kapiteel, staan op een terrazzovloer.
Onder de luifel bevindt zich in een risaliet een royale recht-gesloten porte brisée, bestaande uit twee zesruits glasdeuren die uiteen geschoven kunnen worden, onder een segmentboog met gepleisterde zonneachtster en levensboom in de boogtrommel. Inde rollaag een sluitsteen met "renovatum anno 1980". Rechts van de deur naam- en jaartalsteen. In de kopgevels een recht-gesloten zesruits schuifvenster onder een rondboog met een mozaïek van verblendsteen in de boogtrommel.
De blinde achtergevel heeft een steekkap in het verlengde van de luifel, echter niet verder overkragend dan de daklijst.
In het interieur twee rijkbewerkte kasten met zonnesymbolieken bekroning met een gestileerde rijzende zon.
Waardering
Tuinhuis van algemeen cultuur-, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang:
- als oorspronkelijk onderdeel van het landgoed Meerburg
- vanwege de kwaliteit van het ontwerp
- vanwege de typologie
- vanwege de beeldbepalende ligging aan de Burg. van Engelenweg
- vanwege de gaafheid van het exterieur en interieur-onderdelen
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This GARDEN HOUSE is part of the garden originally belonging to the house Meerburg. In the garden, which bore the historical name of the area Westerdiep or Westerdorp, stood a now vanished orangery and pavilion. The garden house stands at the junction of the two water courses Het Meer and De Beek, corner of Dorpsweg and Burg. van Engelenweg.
The garden house was built in 1885 on the orders of Johan Heinrich van Hulst, cigar manufacturer in Kampen. A stone plaque records "A.E. van Hulst, 1885". The keystone in the roll moulding above the entrance records that the little building was restored in 1980: "renovatum anno 1980". The garden house has a symbolic decoration programme. In the arch voussure above the door frame the sun-cross is displayed, entwined by a radiating tree of life in the form of the Germanic odal rune. Similar symbols are also incorporated in the roof truss structure:
- The four-armed sun wheel (in the form of a cross, related to the four seasons), combined with the swastika - where this wheel is rotated 1/8 turn - produces the eight-armed wheel or the sun-cross.
- The tree of life is the symbol of life or yearly rebirth.
- The Odal rune is a sign of the Germanic alphabet and also the symbol of the heritage of free peasant families. It has many variants, here consisting of two circles connected by a line.
In the interior two cabinets with richly profiled front also with solar symbolism. The crowning is formed by a stylized rising sun.
Description
Garden house constructed in brick from a rectangular ground plan beneath a wooden roof covered with bitumen. The house, founded on relieving arches, has a plastered plinth. The gables are articulated with block pilasters on the corners and running brick courses all around, both of plasterwork. Along the roof edge runs a richly worked wooden moulding.
The main gable (E) has a substantial canopy with decorative braces and tie-rods beneath a hipped cap, carried by two double cast-iron columns. The columns, with base, shaft with anthemion-leaf motifs and capital, stand on a terrazzo floor.
Beneath the canopy is situated in a projection a generous right-angled porte brisée, consisting of two six-light glass doors which can be slid apart, beneath a segmental arch with a plastered sun-cross and tree of life in the arch voussure. In the roll moulding a keystone with "renovatum anno 1980". To the right of the door a name and date stone. In the end gables a right-angled six-light sash window beneath a round arch with a mosaic of facing brick in the arch voussure.
The blind rear gable has a hipped cap in the line of the canopy, but not projecting further than the roofline.
In the interior two richly worked cabinets with solar symbolism crowned with a stylized rising sun.
Valuation
Garden house of general cultural-, architectural-historical and urban planning importance:
- as an original component of the estate Meerburg
- due to the quality of the design
- due to the typology
- due to the characteristic location on the Burg. van Engelenweg
- due to the integrity of the exterior and interior components
Nearby in the register
- Kerk, Dorpsweg 53Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerktoren, Dorpsweg 53Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Stationsgebouw, Stationsplein 1Transportunder 1 mi
- Kapel(F1), Rondeweg 9 KAKapelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.