Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Nicolaasplein 1
Denekamp, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912
- Address
- Nicolaasplein 1, 7591 MA Denekamp (Dinkelland 23)
- Place
- Denekamp
- Municipality
- Dinkelland
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.37480, 7.00594
- Part of complex
- 508940
- Monument number
- 508941
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 281. Bentheim." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
KERK bestaande uit een eenbeukig schip van twee traveeën, 13e-15e eeuw, en een oostelijke uitbreiding van architect Wolter te Riele uit 1912. De beide traveeën van het eenbeukige schip, gebouwd in Bentheimersteen, worden overkluisd door kruisribgewelven. De gordelboog en de ribben van de gewelven rusten op kolonnetten, voorzien van kapitelen. De noord- en zuidwand van dit deel van de kerk hebben in elke travee en spitsboogvenster. De triomfboog vormt de aansluiting met het jongere deel van de kerk.
De uitbreiding van de kerk is van buitenaf herkenbaar als een vierkant bouwvolume waarop een achtkantige tamboer met tentdak. Op de vier hoeken staan vierkante torentjes met eveneens tentdaken. De viering is in rode en roodbruine baksteen opgetrokken, onder een hoog opgaande koepel. Het koor is even hoog als het middeleeuwse schip, het transept is hoger en eindigt kort onder de aanzet van de kap over de koepel. In de oksels van het transept en het koor en van het transept en het nieuwe schip bevinden zich de zijbeuken. Aan de oostkant van het koor en de aangrenzende zijbeuken zijn een absis en twee absidiolen geplaatst. Door de verschillende richtingen en maten van de in maasdekking uitgevoerde schild-, tent- en zadeldaken van de bouwonderdelen, de diverse hoogtes en de viering met koepel en tentdak wordt dankzij het rijke silhouet de indruk van een centraalbouw gewekt. Het aanzien van de kerk wordt verder gekenmerkt door gedrukte spitsbogen boven de ramen en spaarvelden (bovendien beëindigd door rondboogfriezen) en zandstenen blokken op de hoeken. De dakvlakken worden onderbroken en opgesierd door dakkapelletjes, een dakruiter op het koor en kruisen op de absidiolen en viering(torentjes).
Hoewel zichtbaar aan de buitenkant zijn de gebrandschilderde ramen van Frans Nicolas en zonen Charles en Francois, van Joep Nicolas en van Jan Schoenaker vooral van belang voor het interieur. Dit interieur is uitgevoerd in schoon metselwerk, waaraan in de viering en het transept ingelegde gekleurde baksteen en schilderingen op muren en gewelven zijn toegevoegd. De ruimten zijn overkluisd met kruisgewelven, die ondersteund worden door gemetselde pijlers en granieten zuilen met zandstenen bladkapitelen. Pendentieven vormen de overgang van de koepel naar de kolommen en muren. Diverse details, zoals de beelden en het (doxaalachtig) hekwerk met tracering tussen het transept en de noordelijke zijbeuk van het schip, zijn in zandsteen uitgevoerd. De houten banken, het altaar in de absis, en de tegels in middenpad en de paden tussen en langs de banken zijn gave voorbeelden van de vooroorlogse inventaris van de kerk. In de sacristie, aan de zuid-oostkant van de kerk zijn de oorspronkelijke geprofileerde uit twee soorten hout vervaardigde deuren en kasten nog aanwezig.
Waardering
De St. Nicolaaskerk is van algemeen cultuur-, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang:
- als exponent van de bouwexplosie van katholieke kerken en pastorieën na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853, die vooral in Twente decennia lang merkbaar was.
- vanwege de hoge kwaliteit van het vakmanschap en de toepassing van de neogotiek
- vanwege de fraaie wijze waarop het jongere deel van de kerk samen met het middeleeuwse deel een geheel vormt
- vanwege het fraaie interieur met de ingelegde bakstenen en schilderingen
- vanwege de hoge mate van gaafheid waarin de kerk zich bevindt
- vanwege de beeldbepalende ligging van de kerk in de oude kern in relatie tot het voormalige gemeentehuis en het Kerkplein met achttiende en negentiende eeuwse bebouwing.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
CHURCH consisting of a single-aisle nave of two bays, 13th-15th century, and an eastern extension by architect Wolter te Riele from 1912. The two bays of the single-aisle nave, built in Bentheim stone, are covered by cross-ribbed vaults. The wall arch and the ribs of the vaults rest on colonettes, furnished with capitals. The north and south walls of this part of the church have in each bay a pointed arch window. The triumphal arch forms the connection with the newer part of the church.
The extension of the church is recognisable from outside as a square building volume on which an octagonal drum with pyramid roof. On the four corners stand square turrets with likewise pyramid roofs. The crossing is built in red and reddish-brown brick, under a high-rising dome. The choir is as high as the medieval nave, the transept is higher and ends shortly below the base of the roof over the dome. In the angles of the transept and choir and of the transept and the new nave are located the aisles. On the east side of the choir and the adjoining aisles an apse and two absidioles are placed. Through the different directions and dimensions of the hipped, pyramid and gabled roofs executed in Dutch bond of the building components, the diverse heights and the crossing with dome and pyramid roof the impression of a centrally-planned building is created thanks to the rich silhouette. The appearance of the church is further characterized by compressed pointed arches above the windows and spandrels (moreover terminated by semicircular friezes) and sandstone blocks on the corners. The roof surfaces are interrupted and adorned by small roof chapels, a roof turret on the choir and crosses on the absidioles and crossing (small turrets).
Although visible on the outside, the stained glass windows by Frans Nicolas and his sons Charles and Francois, by Joep Nicolas and by Jan Schoenmaker are of particular importance for the interior. This interior is executed in fair-faced brickwork, to which inlaid coloured brick and paintings on walls and vaults are added in the crossing and transept. The spaces are covered with cross vaults, which are supported by brick piers and granite columns with sandstone leaf capitals. Pendentives form the transition from the dome to the columns and walls. Various details, such as the sculptures and the (doxal-like) railwork with tracery between the transept and the northern aisle of the nave, are executed in sandstone. The wooden benches, the altar in the apse, and the tiles in the centre aisle and the passages between and along the benches are fine examples of the pre-war inventory of the church. In the sacristy, on the south-east side of the church, the original moulded doors and cupboards made of two types of wood are still present.
Valuation
The St. Nicolaaskerk is of general cultural, architectural historical and urban planning importance:
- as an exponent of the building explosion of Catholic churches and rectories after the restoration of the episcopal hierarchy in 1853, which was particularly noticeable in Twente for decades.
- because of the high quality of the craftsmanship and the application of Neo-Gothic style
- because of the fine way in which the newer part of the church forms a whole together with the medieval part
- because of the fine interior with the inlaid bricks and paintings
- because of the high degree of integrity in which the church is found
- because of the character-defining location of the church in the old town centre in relation to the former town hall and the Kerkplein with eighteenth and nineteenth century buildings.
Nearby in the register
- Pastorie(F), Nicolaasplein 2Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Kerk, Nicolaasplein bij 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Kerkplein 2Werk-woonhuisunder 1 mi
- Gemeentehuis, Grotestraat 1Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.