Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(F), Achterweg 11
Heemstede, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1868
- Address
- Achterweg 11, 2103 SW Heemstede
- Place
- Heemstede
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.34236, 4.62470
- Monument number
- 508449
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "Amsterdam" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding VILLA, in 1868 gebouwd als pastorie van de Nederlands Hervormde Gemeente, ter vervanging van de oude pastorie die in dat jaar werd gesloopt.
De villa heeft tot 1951 als pastorie gefungeerd. Het pand is opgetrokken in klassicistische-italianiserende bouwstijl. Met name de rondboogvensters in de middenrisaliet zijn ontleend aan Italiaanse quattrocento-architectuur, welke in de eerste helft van de 19de eeuw in Duitsland door K.F. Schinkel en in Engeland door J. Nash als inspiratiebron voor villabouw was geïntroduceerd.
De villa is gesitueerd in "het dorp", ten zuiden van de Nederlands hervormde kerk, op een perceel dat in de begin van de 17de eeuw in eigendom was van Hendrick Pietersz. Het pand wordt door een tuin omgeven en is aan de voorzijde (zuidoost) door een gietijzeren hek van de Achterweg gescheiden. Twee openingen in dit hek geven toegang tot een segmentvormige oprit welke naar de voordeur leidt. Deze openingen worden gemarkeerd door twee vierkante bakstenen kolommen, wit gepleisterd met horizontale groeven en grijsgeverfde pyramidevormige afsluiting. Aan de zuidwest zijde wordt de tuin van het naastgelegen perceel gescheiden door een bakstenen muur, welke gezien de vorm en het formaat van de baksteen waarschijnlijk uit de 17de eeuw dateert. Gietijzeren hek en bakstenen muur vallen eveneens onder de bescherming. In 1883 is ten westen van het huis (links-achter) een schuurtje toegevoegd en in 1983 is aan de noord-oostzijde een tennisbaan aangelegd.
Omschrijving
De villa is gebouwd op rechthoekige plattegrond met middenrisaliet aan voor- en achterzijde, later (onder meer in 1894) aan de achterzijde van uitbouwels voorzien waardoor de monumentale waarde van het pand evenwel niet wordt aangetast.
De villa is opgetrokken uit witgepleisterde baksteen met hoekpilasters, grijs geverfde plint en omlopende cordonlijst onder de verdieping vensters. Het pleisterwerk is voorzien van groeven ter imitatie van zandsteenblokken. Het pand bestaat uit twee bouwlagen onder zadeldak met overstek en nok evenwijdig aan de weg. Het dak heeft een omlopende gootlijst en wordt bedekt met grijze Hollandse pannen. De voorgevel van de villa (zuidoost) is symmetrisch ingedeeld. De middenrisaliet bevat op de begane grond een dubbele deur met stoep en bovenlicht. In beide deuren bevindt zich een venster met gietijzeren sierrooster, bekroond door een fronton. Ter weerszijden van de deuropening hangt een lantaarn.
De middenrisaliet, die op de verdieping een achtruits rondboogvenster bevat, doorsnijdt de kroonlijst en eindigt in een dakkapel onder zadeldak met windveren en drie acroteria. In de dakkapel bevindt zich een rondboogvenster met vierruitsraam en bovenlicht met roedenverdeling in de vorm van een driepas.
Onder dit venster is ter hoogte van de daklijst, over de gehele breedte van de middenrisaliet, in stuc een fries met tandlijst aangebracht. Ter weerszijden van de middenrisaliet bevinden zich twee traveeën, elk met een T-venster met licht gebogen bovendorpel op de begane grond, en een zesruits schuifraam op de verdieping. Alle vensters in de voorgevel zijn voorzien van blinden, welke evenals het raamhout donkerblauw zijn geschilderd.
De rechter zijgevel (noordoost) heeft drie gelijksoortige vensterassen, de middelste evenwel blind; de linker zijgevel (zuidwest) twee vensterassen, waarvan de westelijke op de begane grond in plaats van een T-venster een kleiner zesruitsraam bevat. Beide zijgevels hebben in de geveltop een negenruitsschuifraam.
De achtergevel (noordwest) heeft onder meer op de begane grond van links naar rechts: een rechthoekige serre onder plat dak met houten balustrade; een T-venster en een deur in de uitbouwels van één bouwlaag, geplaatst tegen de middenrisaliet; twee kleine raampjes en een keukendeur. Op de verdieping: drie kozijnen; de twee linker met zesruitsschuifraam, het rechter blind. In het dakschild boven de middenrisaliet bevindt zich een kleine dakkapel met vierruitsraam onder zadeldak. Langs het rechter deel van de achtergevel is een brandtrap geplaatst, waardoor de monumentale waarde van het pand evenwel niet in ernstige mate wordt geschaad. Eveneens onder de bescherming valt een gietijzeren lantaarnpaal in de voortuin uit het eind van de 19de eeuw, welke, gezien een ansichtkaart uit die periode, vroeger voor het huis langs de Achterweg heeft gestaan.
Waardering
De villa is van architectuurhistorische betekenis als representatief en tamelijk zeldzaam geworden voorbeeld van villabouw uit het derde kwart van de 19de eeuw in klassicistische-italianiserende stijl en vanwege de gave hoofdvorm en detaillering.
Het pand is van cultuurhistorische waarde als element uit de geschiedenis van het wonen in Nederland, in het bijzonder in Zuid-Kennemerland waar in de tweede helft van de 19de eeuw de villabouw intensief tot ontwikkeling kwam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction VILLA, built in 1868 as parsonage of the Dutch Reformed Church, replacing the old parsonage which was demolished that year.
The villa functioned as a parsonage until 1951. The building is constructed in classicistic-italianising architectural style. In particular the round arch windows in the central risalit are derived from Italian quattrocento architecture, which in the first half of the 19th century was introduced in Germany by K.F. Schinkel and in England by J. Nash as an inspiration for villa construction.
The villa is situated in "the village", south of the Dutch Reformed Church, on a plot that in the early 17th century was owned by Hendrick Pietersz. The building is surrounded by a garden and is separated on the front (south-east) from the Achterweg by a cast-iron fence. Two openings in this fence provide access to a segmental drive which leads to the front door. These openings are marked by two square brick columns, white plastered with horizontal grooves and grey painted pyramid-shaped tops. On the south-west side the garden of the adjacent plot is separated by a brick wall, which given the shape and format of the brick probably dates from the 17th century. Cast-iron fence and brick wall are likewise protected. In 1883 a small shed was added to the west of the house (left-rear) and in 1983 a tennis court was laid out on the north-east side.
Description
The villa is built on a rectangular floor plan with central risalit on front and rear, later (including in 1894) provided with extensions on the rear side, but this does not diminish the monumental value of the building.
The villa is constructed from white plastered brick with corner pilasters, grey painted plinth and continuous cordon moulding below the first floor windows. The plasterwork is provided with grooves to imitate sandstone blocks. The building consists of two storeys under a gabled roof with overhang and ridge parallel to the road. The roof has a continuous gutter moulding and is covered with grey Dutch tiles. The front facade of the villa (south-east) is symmetrically arranged. The central risalit contains on the ground floor a double door with step and fanlight. In both doors is a window with cast-iron decorative grille, surmounted by a pediment. On either side of the door opening hangs a lantern.
The central risalit, which on the first floor contains a four-pane round arch window, breaks through the cornice and ends in a dormer under a gabled roof with weather vanes and three acroteria. In the dormer is a round arch window with four-pane frame and fanlight with glazing bars in the form of a trefoil.
Below this window at roof level, across the full width of the central risalit, a frieze with dentil moulding is applied in stucco. On either side of the central risalit are two bays, each with a T-window with gently curved upper lintel on the ground floor, and a six-pane sash window on the first floor. All windows in the front facade are provided with shutters, which like the frame woodwork are painted dark blue.
The right side facade (north-east) has three similar window bays, the middle one however blind; the left side facade (south-west) has two window bays, of which the western one has on the ground floor instead of a T-window a smaller six-pane window. Both side facades have a nine-pane sash window in the gable top.
The rear facade (north-west) has among other things on the ground floor from left to right: a rectangular conservatory under flat roof with wooden balustrade; a T-window and a door in the extensions of one storey, placed against the central risalit; two small windows and a kitchen door. On the first floor: three windows; the two left with six-pane sash window, the right blind. In the roof panel above the central risalit is a small dormer with four-pane window under a gabled roof. Along the right part of the rear facade is a fire escape, though this does not seriously detract from the monumental value of the building. Also under protection is a cast-iron lantern post in the front garden from the end of the 19th century, which, judging from a postcard from that period, previously stood in front of the house along the Achterweg.
Valuation
The villa is of architectural-historical significance as a representative and rather rare surviving example of villa construction from the third quarter of the 19th century in classicistic-italianising style and because of its intact main form and detailing.
The building is of cultural-historical value as an element in the history of residential living in the Netherlands, in particular in South Kennemerland where villa construction developed intensively in the second half of the 19th century.
Nearby in the register
- Kerk, Achterweg 19 AKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Restaurant, Wilhelminaplein 4Horecaunder 1 mi
- Kasteel, buitenplaats, Achterweg 5Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- PinksterkerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.