Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Boatebuorren 1
Blije, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1872
- Address
- Boatebuorren 1, 9171 MH Blije (Noardeast-Fryslân 21)
- Place
- Blije
- Municipality
- Noardeast-Fryslân
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.35089, 5.85241
- Monument number
- 507144
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1863 map "Niederlande und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De BOERDERIJ uit 1872 met dwarsgeplaatst voorhuis, hals en schuur is gebouwd in baksteen-architectuur met Neo-Classicistische invloeden. De boerderij is aan de achtergevel van de schuur gedateerd door een gedenksteen met het opschrift: de eerste steen gelegd door REINDER JAKOBS BOERSMA den 18 juni1872. De boerderij vervangt een oudere boerderij ter plaatse en ligt op de hoek van een enigszins verhoogd perceel waarop volgens de kaart van Eekhoff (1853) de Scheltema-state stond. Het voorhuis van de boerderij is ten noorden van de oostwest-as van de schuur geplaatst. De boerderij is gedeeltelijk omgracht en omzoomd door singelbeplanting; een tuinaanleg is niet herkenbaar. De boerderij heeft aan de Vogelzangsterweg een oprit met betonnen hekstijlen. De achtergevel van de boerderij is karakteristiek voor een akkerbouwbedrijf; thans is het een woonboerderij. Het woonhuis is tijdens de Tweede Wereldoorlog gesplitst bewoond, waardoor een bedstedewand in een der woonkamers is gewijzigd in twee slaapkamers; deze wijziging is onveranderd. De boerderij ligt ten zuiden van en buiten de dorpskom van Blija.
Op het achtererf staat een tot boerderijtje verbouwde, vermoedelijk in aanleg 18de-eeuwse woning, die sedert lang in gebruik is als bijschuur. Deze is voor de bescherming van rijkswege van ondergeschikt belang.
Omschrijving
Het dwarsgeplaatste voorhuis heeft globaal een rechthoekige plattegrond en bestaat uit één bouwlaag onder schilddak belegd met zwart geglazuurde, platte friese pannen en heeft twee schoorstenen op de nokhoeken. De gevels zijn opgetrokken in bruine bakstenen met knipvoeg en een gepleisterde plint. De gevelwanden worden geleed door een omgaande, gepleisterde band ter hoogte van de onderdorpels van de vensters. De gevels worden aan de bovenzijde afgesloten door een eenvoudige gevellijst met rechthoekige lijstjes. Op de hoeken van het woonhuis zijn hoeklisenen met gepleisterde spiegelvlakken.
De symmetrisch ingedeelde voorgevel heeft een risalerende middenpartij, met aan weerszijden twee omlijste, getoogde H-vensters met een kuif. Op de hoeken van het middenrisaliet hoeklisenen met gepleisterde spiegelvlakken. De hoofdingang heeft een stoep en een verdiept portiek met een porte brisee met gietijzeren deurroosters. Het risaliet loopt door in een gemetselde dakkapel, waaraan een balkon op consoles en met een houten balustrade.
De dubbele balkondeur is getoogd en drieruits. De zuidgevel van het voorhuis heeft een getoogd H-venster onder streklaag en een kelderraam met diefijzers. In de noordgevel van het voorhuis zijn twee getoogde H-vensters onder een streklaag. De oostgevel van het woonhuis wordt oversneden door het tussenlid, onder afgeknot dak. Aan de zuidzijde is de zij-ingang en een getoogd zesruitsvenster met ijzeren roedeverdeling. Beide gevelwandopeningen zijn getoogd en onder een rollaag. In de noordzijde van het tussenlid zijn twee getoogde vensters onder een rollaag.
De schuur van de boerderij heeft een rechthoekige plattegrond. De langsgevels zijn laag en de korte gevels zijn hoger opgetrokken in bruine bakstenen met dagstreep in de voeg. Het westelijk dakschild is belegd met verbeterde Hollandse pannen; de overige met riet en aan de noordzijde liggen vier regels platte Friese dakpannen. De uileborden zijn niet streekgebonden, segmentvormig en met ajour figuurzaagwerk.
Aan de westzijde is een dubbele schuurdeur en een ijzeren stalraam; in de zuidgevel een zijdeur en drie getoogde, negenruits ijzeren ramen, genummerd '245', van de deel. Aan de oostzijde van links naar rechts: een getoogde dubbele schuurdeur, een groot ijzeren meerruitsvenster, een rond venster met een Davidster-tracering en daarboven de gedenksteen, een staldeur en een privaatraampje. In de noordgevel zeven ijzeren, getoogde zesruits stalruitjes.
Het 19de-eeuwse INTERIEUR van de boerderij is vrijwel geheel oorspronkelijk. Aan de achterzijde van de schuur zijn de paardestallen met ruif; in de stal is de knechtenbedstede aanwezig, aan de voorzijde is een inpandige wagenschuur. In de hal in het tussenlid is een regenwaterput, vensterblinden en een keuken, die is betegeld met witjes. De op de gang uitkomende deuren zijn alle gehout. In het voorhuis wordt de gang door een boog ter hoogte van de bedestedewanden in de kamers verdeeld in voor- en achtergedeelte. Tot de waardevolle INTERIEUR-onderdelen van het voorhuis behoren ondermeer de inrichting van de voorkamer met balkenplafond in originele kleurstelling, de houten schouw met een schoorsteenstuk vervaardigd door T. Terpstra (1891) voorstellend een rivierschap met een kapel op een rots, de kamerblinden in kasten en de houten bedstede- en diggelkastwand. In de andere voorkamer zijn ondermeer kamerblinden.
Waardering
De boerderij met dwarsgeplaatst voorhuis uit 1872 is van algemene cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde:
- vanwege de visuele gaafheid en de fraaie ligging ter plaatse van een cultuurhistorisch waardevol terrein,
- vanwege de hoge mate van esthetische kwaliteit van het ontwerp,
- vanwege de architectonische gaafheid van het interieur,
- vanwege de hoge mate van belang wegens de gaafheid van de detaillering, in het bijzonder van het 19de-eeuwse interieur van het voorhuis,
- vanwege de hoge mate van gaafheid van het exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The FARMHOUSE from 1872 with transversely placed front house, neck and barn is built in brick architecture with Neo-Classical influences. The farmhouse is dated on the rear gable of the barn by a commemorative stone with the inscription: the first stone laid by REINDER JAKOBS BOERSMA on 18 June 1872. The farmhouse replaces an earlier farmhouse on the site and lies on the corner of a somewhat elevated plot on which according to Eekhoff's map (1853) the Scheltema estate stood. The front house of the farmhouse is placed to the north of the east-west axis of the barn. The farmhouse is partially surrounded by a moat and bordered by single-row planting; no garden layout is discernible. The farmhouse has a drive with concrete gate posts on the Vogelzangsterweg. The rear gable of the farmhouse is characteristic of a cereal cultivation enterprise; currently it is a residential farmhouse. The dwelling house was occupied in divided fashion during the Second World War, whereby a built-in bed wall in one of the living rooms was converted into two bedrooms; this modification remains unchanged. The farmhouse lies to the south of and outside the village centre of Blija.
On the rear yard stands a dwelling, presumably originally from the 18th century in layout, converted into a small farmhouse, which has long been in use as an auxiliary barn. This is of subordinate importance for protection by national authorities.
Description
The transversely placed front house has broadly a rectangular plan and consists of one storey under a hipped roof covered with black glazed, flat Frisian tiles and has two chimneys at the ridge corners. The gables are constructed in brown brick with tuck pointing and a plastered plinth. The gable walls are articulated by a continuous, plastered band at the height of the window sills. The gables are closed at the top by a simple cornice-topped facade with rectangular mouldings. At the corners of the dwelling house are corner lisenes with plastered mirror surfaces.
The symmetrically arranged front gable has a projecting central section, with on either side two framed, arched H-windows with a hood. At the corners of the central projection are corner lisenes with plastered mirror surfaces. The main entrance has a stoop and a recessed porch with a folding door with cast-iron door grilles. The projection extends into a built-in roof dormer, to which a balcony on consoles and with a wooden balustrade.
The double glazed balcony door is arched and three-paned. The south gable of the front house has an arched H-window under a relieving course and a basement window with theft bars. In the north gable of the front house are two arched H-windows under a relieving course. The east gable of the dwelling house is intersected by the intermediate wing, under a truncated roof. On the south side is the side entrance and an arched six-paned window with iron glazing bars. Both gable wall openings are arched and under a roll moulding. On the north side of the intermediate wing are two arched windows under a roll moulding.
The barn of the farmhouse has a rectangular plan. The long gables are low and the short gables are built up higher in brown brick with tooling marks in the joint. The western roof plane is covered with improved Dutch tiles; the remainder with thatch and on the north side lie four courses of flat Frisian roof tiles. The bargeboards are not regional in type, segmental and with openwork decorative saw-work.
On the west side is a double barn door and an iron stable window; in the south gable a side door and three arched, nine-paned iron windows, numbered '245', of the threshing floor. On the east side from left to right: an arched double barn door, a large multi-paned iron window, a round window with a Star of David tracery and above it the commemorative stone, a stable door and a privy window. In the north gable seven iron, arched six-paned stable windows.
The 19th-century INTERIOR of the farmhouse is almost entirely original. At the rear of the barn are the horse stalls with hay-rack; in the stable is the servants' bed-alcove present; at the front is an integral wagon shed. In the hall in the intermediate wing is a rainwater well, window blinds and a kitchen, which is tiled with white tiles. The doors opening onto the passage are all wooden. In the front house the passage is divided by an arch at the height of the built-in bed walls in the rooms into front and rear section. Among the valuable INTERIOR components of the front house are the arrangement of the front room with beam ceiling in original colour scheme, the wooden mantelpiece with a chimneypiece made by T. Terpstra (1891) depicting a river ship with a chapel on a rock, the room blinds in cupboards and the wooden bed-alcove and cupboard wall. In the other front room are among others room blinds.
Valuation
The farmhouse with transversely placed front house from 1872 is of general cultural historical and architectural historical value:
- on account of the visual integrity and the fine location in place of a culturally historically valuable site,
- on account of the high degree of aesthetic quality of the design,
- on account of the architectural integrity of the interior,
- on account of the high degree of significance due to the integrity of the detailing, in particular of the 19th-century interior of the front house,
- on account of the high degree of integrity of the exterior.
Nearby in the register
- Woonhuis, Voorstraat 26Woonhuisunder 1 mi
- Archeologie, Unema-State Blije (Noardeast-Fryslân 21)Archeologieunder 1 mi
- Woonhuis, Voorstraat 14Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Voorstraat 3Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.