Rijksmonumentenregister · Netherlands
Café De Poort
Maastricht, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Horeca
- Function
- Café
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1927
- Address
- Oude Tweebergenpoort 8 B, Locatie: Kommelkwartier, 6211 TD Maastricht
- Place
- Maastricht
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.84985, 5.68655
- Monument number
- 506718
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1917 map "Bl. 35 Maastricht, 1917" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
CAFé-HOTEL De Poort, 1927, beeldbepalend gesitueerd op de locatie van de voormalige Tweebergenpoort, op het samensmeltingspunt van Grote Gracht, Brusselsestraat en Oude Tweebergenpoort. Gebouwd in expressionistische stijl, naar een ontwerp van architect A. van de Sandt voor de Firma F. Brand te Wijlre.
Omschrijving
Café De Poort is ingepast in de oude nederzettingsstructuur van de Maastrichtse binnenstad en vormt daar de beëindiging van de gesloten straatwanden van de Grote Staat en de Oude Tweebergenpoort. Café De Poort heeft om die reden een souterrain, drie bouwlagen en een zolderverdieping op een min of meer rechthoekige plattegrond, waarvan de zuidzijde aan de Oude Tweebergenpoort niet parallel loopt met de noordzijde aan de Grote Staat. De hoofdgevel is naar de Brusselsestraat gekeerd.
Het geheel wordt gedekt door een samengesteld schilddak met leien.
Luifelgoten op consoles, dakkapellen op de zijdakvlakken, topgevel met insteekkap, in de dakconstructie doorlopende volumes met platte dakdelen.
In het souterrain bevinden zich betonnen keldergewelven op stalen I-profielen. Bakstenen keldermuren. Met hardsteen beklede plint met souterrainvensters, in de hoofdgevel doorlopend tot aan de vensterbovenlichten, in de zijgevels tot aan de vensterdorpels. In de zijgevels is de optrek tot aan de vensterbovenlichten uitgevoerd in zandsteen. Geel genuanceerde bakstenen optrek in staand verband. In deze optrek zeer expressieve toepassing van hardsteen en baksteen: hardstenen topgevel- afdekking, venstertraceringen, vlakgehouden waterlijsten, raamdorpels, zaagtanddorpellijsten, waterspuwers in de noordelijke hoekpartij, etc. Gedeeltelijk geprofileerde strekken. Siermetselwerk in blokverband tussen de vensters van de tweede en derde laag, etc.
De hoofdgevel aan de Brusselsestraat telt drie vensterassen, is met uitzondering van de hoekerker symmetrisch ingedeeld en wordt in de tweede as bekroond door een topgevel onder ingestoken schilddak. In de eerste laag rondboogvormige houten kozijnen, waarvan de middelste toegang geeft tot de entreesluis, met aan weerszijden vier verzinkbare houten caféramen (één in elke zijgevel), waarvan het takelmechanisme in het souterrain is geplaatst. Glas-in-lood bovenlichten met H-vormige geleding. Glas-in-lood zijlichten op de gevelhoeken. In de tweede en derde bouwlaag rechthoekige, verticaal ingedeelde houten vensters met horizontaal ingedeelde glas-in-lood bovenlichten. In de middenas, tussen de tweede en derde laag, een stadsklok. In de topgevel twee rechthoekige, verticaal ingedeelde houten vensters, waartussen een baksteentracering met hardstenen aanzet en bekroning. Twee vlaggemasten tussen de vensterassen.
In de noordelijke zijgevel, boven het rondboogvormige cafévenster, twee vensterassen met rechthoekige houten T-vensters en horizontaal ingedeelde glas-in-lood bovenlichten.
De overgang naar de zuidelijke zijgevel wordt geaccentueerd door een in de tweede bouwlaag aangezette ronde erker op een expressief vormgegeven hardstenen console, hoog oplopend in de dakconstructie en voorzien van een plat. Deze erker heeft in elke laag drie rechthoekige houten vensters in hardstenen lijsten, met horizontaal ingedeelde, glas-in-lood bovenlichten. Onder het plat van de erker drie vierkante, ongelede houten vensters, met een geornamenteerde hardstenen dorpellijst op consoles.
De zuidelijke zijgevel is onregelmatig ingedeeld. In de eerste laag een rondboogvormig houten café-venster, een rechthoekig houten T-venster met horizontaal ingedeeld glas-in-lood bovenlicht en een rechthoekige houten paneeldeur. Deze deur is geplaatst voor het trappenhuis van het voormalige hotelgedeelte en maakt deel uit van een risaliet met drie lisenen, waartussen rechthoekige houten trappenhuisvensters met horizontaal ingedeeld bovenlicht en waarboven een houten luifelgoot. In de eerste en tweede as rechthoekige houten T-vensters met horizontaal ingedeelde glas-in-lood bovenlichten. Boven de eerste en tweede as een luifelgoot. De tweede en derde as lopen uit in een in het dak doorlopende topgevel onder plat, waarin twee rechthoekige, verticaal ingedeelde houten vensters, waartussen een baksteentracering met hardstenen aanzet cq. bekroning.
De INTERIEURindeling van het cafégedeelte is gewijzigd, de interieurindeling van de tweede en derde bouwlaag - met een centrale gang tegen de achtergevel - is intact. Hierin vormen onder meer de paneeldeuren in lijsten, het trappenhuis met geornamenteerde balustrade, de houten vloeren en de glas-in-lood bovenlichten belangrijke elementen.
Waardering
De architectuurhistorische waarden van Café De Poort worden bepaald door de bouwstijl, de betrokkenheid van architect A. van de Sandt, de zeer hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp, het deels streekgebonden materiaalgebruik, de ornamentiek en de bijzondere samenhang tussen exterieur en enkele interieuronderdelen.
Café De Poort is een belangrijk onderdeel van het beschermde stadsgezicht Maastricht, is vanwege de situering ten zeerste verbonden met de ontwikkeling van de binnenstad en is van zeer groot belang voor het aanzien van het Maastrichtse stadscentrum.
Café De Poort verkeert in een zeer gave staat en is zeer belangrijk in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke omgeving. Café De Poort beschikt bovendien over een aanzienlijke architectuurhistorische zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
CAFé-HOTEL De Poort, 1927, prominently situated on the location of the former Tweebergenpoort, at the confluence of Grote Gracht, Brusselsestraat and Oude Tweebergenpoort. Built in expressionist style, designed by architect A. van de Sandt for the Firma F. Brand te Wijlre.
Description
Café De Poort is fitted into the old settlement structure of Maastricht's city centre and forms the termination of the closed street facades of Grote Staat and Oude Tweebergenpoort. Café De Poort consequently has a basement, three storeys and an attic floor on a more or less rectangular plan, of which the south side at the Oude Tweebergenpoort is not parallel to the north side at Grote Staat. The main facade faces Brusselsestraat.
The whole is covered by a composite hipped roof with slates.
Awning gutters on consoles, roof dormers on the roof planes, gable with recessed hipped roof, roof truss structure with continuous volumes containing flat roof sections.
In the basement are concrete barrel vaults on steel I-beams. Brick basement walls. Plinth clad with hard stone with basement windows, in the main facade continuing to the window fanlights, in the side facades to the window sills. In the side facades the masonry up to the window fanlights is executed in sandstone. Yellow-toned brick masonry in running bond. In this masonry very expressive use of hard stone and brick: hard stone gable coping, window tracery, flat-kept drip moulding, window sills, sawtooth sill bands, water spouts in the northern corner section, etc. Partially profiled sections. Decorative masonry in block bond between the windows of the second and third storey, etc.
The main facade on Brusselsestraat has three window bays, is symmetrically arranged with the exception of the corner bay and is crowned in the second bay by a gable under recessed hipped roof. In the first storey semicircular wooden frames, of which the middle one provides access to the entrance vestibule, with on either side four retractable wooden café windows (one in each side facade), of which the hoisting mechanism is placed in the basement. Leaded glass fanlights with H-shaped glazing. Leaded glass side lights on the facade corners. In the second and third storey rectangular, vertically divided wooden windows with horizontally divided leaded glass fanlights. In the centre bay, between the second and third storey, a city clock. In the gable two rectangular, vertically divided wooden windows, between which brick tracery with hard stone base and coping. Two flagpoles between the window bays.
In the northern side facade, above the semicircular café window, two window bays with rectangular wooden T-windows and horizontally divided leaded glass fanlights.
The transition to the southern side facade is accentuated by a round bay set in the second storey on an expressively designed hard stone console, rising high into the roof truss structure and provided with a flat. This bay has in each storey three rectangular wooden windows in hard stone frames, with horizontally divided leaded glass fanlights. Below the flat of the bay three square, unleaded wooden windows, with an ornamented hard stone sill band on consoles.
The southern side facade is irregularly arranged. In the first storey a semicircular wooden café window, a rectangular wooden T-window with horizontally divided leaded glass fanlight and a rectangular wooden panel door. This door is placed before the stairwell of the former hotel section and is part of a risalit with three pilasters, between which are rectangular wooden stairwell windows with horizontally divided fanlight and above which is a wooden awning gutter. In the first and second bay rectangular wooden T-windows with horizontally divided leaded glass fanlights. Above the first and second bay an awning gutter. The second and third bay terminate in a gable running into the roof under flat, containing two rectangular, vertically divided wooden windows, between which brick tracery with hard stone base and coping.
The INTERIOR layout of the café section has been altered, the interior layout of the second and third storey - with a central corridor against the rear facade - is intact. This includes among others the panel doors in frames, the stairwell with ornamented balustrade, the wooden floors and the leaded glass fanlights as important elements.
Valuation
The architectural-historical values of Café De Poort are determined by the architectural style, the involvement of architect A. van de Sandt, the very high-quality aesthetic qualities of the design, the partly region-specific use of materials, the ornamentation and the particular relationship between exterior and some interior components.
Café De Poort is an important component of the protected city view Maastricht, is by virtue of its location intimately connected with the development of the city centre and is of very great significance for the appearance of Maastricht's city centre.
Café De Poort is in a very good state of preservation and is very important in relation to the structural and visual integrity of the urban environment. Café De Poort moreover possesses considerable architectural-historical rarity value.
Nearby in the register
- Woonhuis, Keizer Karelplein 16Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Keizer Karelplein 19Woonhuisunder 1 mi
- Grensafbakening, Julianaboom Kzr. Karelplein MaastrichtGrensafbakeningunder 1 mi
- Woonhuis, Grote Gracht 91Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.