Rijksmonumentenregister · Netherlands
Emmakerk
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Hugo de Vrieslaan 2, 1097 ED Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35056, 4.93426
- Monument number
- 506280
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity of Amsterdam LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1750 map "Composite: Sheets 1 to 40 Carte De Hollande Et D'utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1937 - 38 naar traditionalistisch ontwerp van Gijsbert Friedhoff gebouwde Emmakerk met bijbehorende klokkentoren en pastorie. Het kerkelijk ensemble is gesitueerd op een langgerekt kavel grenzend aan de vroegere buitenplaats Frankendael en op de hoek van de Middenweg en de Hugo de Vrieslaan. Bijzonderheden zijn onder meer de basilicale vorm gebruikt voor een protestantse kerk, de toren die het kruispunt accentueert en het gebruik van eenvoudige bouwvolumes.
Omschrijving
Het kerkelijk ensemble bestaat uit een sober vormgegeven basilicaal kerkgebouw op rechthoekig grondplan met bijbehorende vierkante klokkentoren en pastorie, opgetrokken in geel-grijze baksteen en beton onder een samenstel van zadel- en lessenaarsdaken, gedekt met donkergrijze pannen tussen puntgevels met vlechtingen. De rechte goten rusten op eenvoudige schoren en een muizetandlijst. In het verlengde van de driebeukige kerk bevindt zich een lager bouwvolume van twee verdiepingen en een kapverdieping waar zich vergaderzalen bevinden. Tegen dit bouwvolume aan ligt de pastorie. Opvallend is de positie van de pastorie en de toren, die zich onttrekken aan de axialiteit van het kerkelijk ensemble en zich dichter aan de straatkant bevinden.
Het hoge middenschip heeft een lengte van zeven traveeën met in het midden over vijf traveeën een tiental hoge rechthoekige verdiepte glas-in-loodvensters met afgeschuinde dagkanten. De lage zijbeuken, met één travee tot aan de pastorie doorgetrokken, worden per travee geleed door kleine dubbele glas-in-loodvensters, gescheiden door rechte steunberen. In de doorgetrokken travee aan de zo-zijde bevindt zich een toegangsdeur met diagonaal beschot waarboven een klein rondvenster, rechts hiervan een groot zesledig venster. Op de verdiepingen vierruitsvensters (in oorsprong met kleinere onderverdeling). De zuidwestelijke kopgevel wordt geleed door vensters van verschillende grootte, op de begane grond drie grote segmentboogvensters, op de eerste verdieping drie grote rechthoekige meerruitsvensters en een rond venster en op de tweede verdieping vijf kleine meerruitsvensters.
De hoofdingang gelegen aan de Middenweg bestaat uit drie identieke portalen met hardstenen hoekblokken, segmentboogvormige bovenzijden en dubbele houten deuren met een diagonaal motief en ruitvormige vensters onder drievoudige rollagen. De verdiepte entrees zijn toegankelijk via een brede gemetselde trappartij van zes treden. Boven de deuren bevinden zich drie vensters met glas-in-loodramen in houten kozijnen. Daarboven in de topgevel bevindt zich een hoog en smal verdiept glas-in-lood venster in een gemetselde rondboogomlijsting. Aan weerszijden van de portalen in de zijbeuken een klein verdiept venster.
Terzijde van de kerk aan de Hugo de Vrieslaan, bevindt zich, deels in het zijschip ingebouwd, de hoge toren met een verdiepte ceremoniële ingang met dubbele geprofileerde paneeldeuren en daarin een halfrond venster met glas-in-loodramen in een radiale onderverdeling. Op diverse hoogten in de toren zijn kleine verdiepte vensters zichtbaar en bovenin bevindt zich aan de vier zijden een met siermetselwerk gevulde cirkel met vergulde handwijzers en uurblokken. De toren wordt afgesloten met een houten kroonlijst en bekroond met een houten achthoekige klokkenstoel, een ijzeren omheining en, op de punt, een windwijzer in de vorm van een vergulde vis (Ichtus-symbool).
Het interieur van de kerk wordt gekenmerkt door simpele harmoniërende geometrische volumes en opvallende licht- en ruimtecontrasten. De kerkzaal bestaat uit een breed middenschip met een vlakke houten balken zoldering en wordt door slanke grindbetonnen kolommen gescheiden van de zijbeuken die overwelfd worden door halve gedrukte tongewelven en een lambrisering bevatten van staand beschot. In het oorspronkelijke ontwerp is voorzien in een naar de koorzijde aflopende houten kerkvloer met brede zijpaden tussen de kerkbanken en een verhoogd koor met houten kansel waarin ruitvormig en verticaal beschot is opgenomen. Aan weerszijden van het koor een houten deur met ruitvormig beschot. Aan de korte ingangszijde bevindt zich ter hoogte van de bovenkant van de zijbeuken een balkon. De gepleisterde wand van de tribune is gegolfd.
In het inwendige van de ingangspartij bevindt zich op een axiale plattegrond de grotendeels in baksteen uitgevoerde keizerlijke trap naar de tribune. De rondboog doorgangen worden geaccentueerd door een bakstenen rondboogomlijsting. De traptreden zijn op de hoeken afgerond. De bakstenen vloer heeft een visgraatmotief.
In de ruimte tussen kerk en pastorie bevinden zich vergaderzalen met onder meer ingebouwde kasten.
De twee bouwlagen tellende pastorie aan de zuidzijde is opgetrokken op een rechthoekig grondplan onder een zadeldak met dakkapellen. Aan de zijde van de Hugo de Vrieslaan een rechthoekige uitgebouwde erker waarboven een balkon met ijzeren hekwerk. Aan de noordzijde eveneens een uitbouw. De gevels worden geleed door houten meerruitsvensters. Zijgevel met entree bestaande uit een houten deur met ruitvormig beschot in een brede bakstenen sieromlijsting, waarboven een klein rondvenster. In de top een klein balkon met ijzeren hekwerk. Aan de zuidzijde van de pastorie bevindt zich een garage met segmentboogvormige dubbele houten deuren met diagonaal beschot.
Waardering
Het kerkelijk ensemble van de Emmakerk met bijbehorende toren en pastorie is van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarden als kenmerkend voorbeeld van de traditionalistische architectuur beïnvloed door de Scandinavische, vroeg-christelijke alsmede eigentijdse bouwkunst en gaaf voorbeeld van het vooroorlogse oeuvre van Friedhoff. De Emmakerk met markante hoog oprijzende toren is tevens van grote situationele waarde vanwege de beeldbepalende ligging op de hoek van de kruising Middenweg-Hugo de Vrieslaan, grenzend aan de voormalige buitenplaats Frankendael.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Emma Church built in 1937-38 to a traditionalist design by Gijsbert Friedhoff, with associated bell tower and rectory. The church complex is situated on an elongated plot adjoining the former country estate Frankendael and at the corner of the Middenweg and the Hugo de Vrieslaan. Particular features include the basilical form used for a Protestant church, the tower which accentuates the intersection, and the use of simple building volumes.
Description
The church complex consists of a soberly designed basilical church building on a rectangular ground plan with an associated square bell tower and rectory, built in yellow-grey brick and concrete under a combination of gabled and lean-to roofs, clad with dark grey tiles between pointed gables with basketweave bond. The straight gutters rest on simple corbels and a mouse-tooth moulding. In line with the three-aisled church is a lower building volume of two storeys and a roof storey where meeting rooms are located. Against this building volume lies the rectory. Striking is the position of the rectory and the tower, which deviate from the axiality of the church complex and are located closer to the street side.
The tall nave has a length of seven bays with in the middle over five bays some ten tall rectangular recessed leaded light windows with bevelled reveals. The low side aisles, with one bay extended through to the rectory, are articulated per bay by small double leaded light windows, separated by straight buttresses. In the extended bay on the south side is found an entrance door with diagonal boarding above which a small round window, to its right a large six-part window. On the storeys four-part windows (in origin with smaller subdivision). The south-western gable end is articulated by windows of various sizes, on the ground floor three large segmental arch windows, on the first floor three large rectangular multi-part windows and a round window and on the second floor five small multi-part windows.
The main entrance located on the Middenweg consists of three identical portals with ashlar corner blocks, segmental arch tops and double wooden doors with a diagonal motif and diamond-shaped windows under triple roll mouldings. The recessed entrances are accessible via a broad brick staircase of six steps. Above the doors are three windows with leaded light panes in wooden frames. Above this in the gable end is a tall and narrow recessed leaded light window in a brick circular arch surround. On either side of the portals in the side aisles a small recessed window.
Beside the church on the Hugo de Vrieslaan is located, partly built into the side aisle, the tall tower with a recessed ceremonial entrance with double moulded panel doors and within it a semi-circular window with leaded light panes in a radial subdivision. At various heights in the tower small recessed windows are visible and at the top on all four sides is a circle filled with ornamental brickwork with gilded hand pointers and hour blocks. The tower is closed with a wooden cornice and crowned with a wooden octagonal bell chamber, an iron railing and, at the apex, a weathervane in the form of a gilded fish (Ichthys symbol).
The interior of the church is characterized by simple harmonizing geometric volumes and striking light and space contrasts. The church hall consists of a broad nave with a flat wooden beam ceiling and is separated by slender aggregate concrete columns from the side aisles which are vaulted by half-depressed barrel vaults and contain wall panelling of vertical boarding. In the original design provision is made for a wooden church floor sloping towards the choir with broad side paths between the pews and an elevated choir with wooden pulpit in which diamond-shaped and vertical boarding is incorporated. On either side of the choir a wooden door with diamond-shaped boarding. At the short entrance side at the height of the top of the side aisles is a gallery. The plastered wall of the gallery is undulating.
In the interior of the entrance area on an axial ground plan is located largely brick-built ceremonial staircase to the gallery. The circular arch openings are accentuated by a brick circular arch surround. The stair treads are rounded at the corners. The brick floor has a herringbone motif.
In the space between church and rectory are meeting rooms with, among other things, built-in cupboards.
The two-storey rectory on the south side is built on a rectangular ground plan under a gabled roof with roof dormers. On the side of the Hugo de Vrieslaan a rectangular projecting bay window above which a balcony with iron railings. On the north side also a projection. The facades are articulated by wooden multi-part windows. Side facade with entrance consisting of a wooden door with diamond-shaped boarding in a broad brick ornamental surround, above which a small round window. In the apex a small balcony with iron railings. On the south side of the rectory is a garage with segmental arch shaped double wooden doors with diagonal boarding.
Valuation
The church complex of Emma Church with associated tower and rectory is of general importance on account of architectural and cultural-historical values as a characteristic example of traditionalist architecture influenced by Scandinavian, early-Christian as well as contemporary building art and as a well-preserved example of Friedhoff's pre-war oeuvre. Emma Church with its striking tall rising tower is moreover of great situational value on account of its visually defining location at the corner of the Middenweg-Hugo de Vrieslaan intersection, adjoining the former country estate Frankendael.
Nearby in the register
- Huis FrankendaelKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Poort, Middenweg bij 72Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fontein (L), Middenweg bij 72Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuinbeeld, Middenweg bij 72Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.