Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boezemmolen(TFU), Windmotor zuidzijde Brakeweg
Medemblik, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie- en poldermolen
- Function
- Boezemmolen(TFU)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1927
- Address
- Windmotor zuidzijde Brakeweg, Buitengebied Medemblik
- Place
- Medemblik
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.75530, 5.10320
- Monument number
- 502448
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "14 Medemblik" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Vermoedelijk ten behoeve van de polder De Brake in 1927 gebouwde WINDMOTOR, welke thans (1994) nog in gebruik is. De windmotor is gelegen ten zuiden van Medemblik, ten noorden van de polder en aan de zuidzijde van de Brakeweg. De motor is geleverd door de "Eerste Nederlandsche Windmotorfabriek" te Groningen.
Beschrijving
De windmotor bestaat uit een betonnen fundering met vijzelkom en vijzel, alsmede een stalen constructie die het motorlichaam en het windrad draagt. Het polderwater wordt vanuit het zuidwesten via een tocht naar de windmotor toegevoerd.
Het motorlichaam bestaat uit een windrad met een diameter van 7 m., met 4 bladen, gedragen door zes armen die op een naaf van het rad gemonteerd zijn. Deze naaf wordt aan de voorzijde door een oliedruppelaar gesmeerd. Behalve een windrad bestaat het motorlichaam uit een betrekkelijk smalle hoofdvaan, alsmede een zijvaan waarmee de stand van de molen door middel van spankettingen aan de windsnelheid wordt aangepast.
De toren die het motorlichaam draagt, is geconstrueerd uit vier stalen stijlen met hoek-profiel die in de top samenkomen. Zij zijn met horizontale en diagonale dwarsverbindingen gestijfd.
Halverwege de toren is een platform gemaakt dat via een ladder naar de top leidt.
Door het midden van de toren is de verticale motor-as gestoken, die met behulp van conische tandraderen de vijzel aandrijft. De tandraderen worden gesmeerd door oliedruppelaars.
De stalen vijzel rust in een vijzelkom die met een houten vlonder is afgedekt. De draaipunten van de vijzel en de kamwielen van de overbrenging worden met behulp van oliedruppelaars gesmeerd.
Het opgemalen water stort in de middenloop van de fundering, vanwaar het via een betonnen duiker naar de boezem vloeit. De uitmonding bestaat uit twee betonnen vleugelmuren.
Waardering
De windmotor is van algemeen belang vanwege cultuurhistorische en civiel-technische waarde als gaaf bewaard gebleven en zeldzaam geworden voorbeeld van een geïnnoveerde vorm van windbemaling, die na ca. 1910 vanuit Amerika in Nederland geïntroduceerd werd en vrij algemeen werd toegepast en als zodanig element is geworden uit de geschiedenis van de waterhuishouding in Nederland.
De windmotor is door ligging en hoofdvorm van beeldbepalende waarde in het open polderlandschap.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Probably built in 1927 for the polder De Brake, a WIND ENGINE, which is still in use (1994). The wind engine is situated south of Medemblik, north of the polder and on the south side of the Brakeweg. The engine was supplied by the "Eerste Nederlandsche Windmotorfabriek" in Groningen.
Description
The wind engine consists of a concrete foundation with pump chamber and pump, as well as a steel structure that carries the engine body and the wind wheel. The polder water is supplied to the wind engine from the southwest via a channel.
The engine body consists of a wind wheel with a diameter of 7 m., with 4 blades, carried by six arms which are mounted on a hub of the wheel. This hub is lubricated at the front by an oil dripper. Besides a wind wheel, the engine body consists of a relatively narrow main tail vane, as well as a side vane with which the position of the mill is adapted to the wind speed by means of tensioning chains.
The tower which carries the engine body is constructed from four steel stiles with angle profile which come together at the top. They are braced with horizontal and diagonal cross-connections.
Halfway up the tower is a platform which leads via a ladder to the top.
Through the middle of the tower runs the vertical motor shaft, which drives the pump by means of conical gears. The gears are lubricated by oil drippers.
The steel pump rests in a pump chamber which is covered with a wooden platform. The pivot points of the pump and the gear wheels of the transmission are lubricated by means of oil drippers.
The pumped water spills into the middle of the foundation, from where it flows via a concrete sluice to the boezem. The outlet consists of two concrete wing walls.
Valuation
The wind engine is of general importance because of its cultural-historical and civil-technical value as an intact preserved and rare example of an innovative form of wind pumping, which after ca. 1910 was introduced to the Netherlands from America and was applied fairly widely and as such became an element in the history of water management in the Netherlands.
The wind engine is of value in determining the image by its location and main form in the open polder landscape.
Nearby in the register
- Gemaal, Oosterdijk 5Gemaalunder 1 mi
- Militair verblijfsgebouw, Landswerf 2Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Kerk, Kerkebuurt 16Kerk en kerkonderdeel1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Kerkebuurt bij 16Kerk en kerkonderdeel1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.