Rijksmonumentenregister · Netherlands
Klokketoren(F), Torenplein 1 A
Surhuisterveen, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Klokketoren(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1934
- Address
- Torenplein 1 A, 9231 CG Surhuisterveen (Achtkarspelen 21)
- Place
- Surhuisterveen
- Municipality
- Achtkarspelen
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.18153, 6.16333
- Monument number
- 502218
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryStanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1937 map "North west Europe 1:250,000" (Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De solitaire KLOKKENTOREN op het plein in het centrum van Surhuisterveen is in 1934 in sobere baksteenarchitectuur door architect G.M. van Manen uit Drachten ontworpen. Het besluit om de toren op deze plaats te situeren werd genomen nadat hier een open plek was ontstaan door demping van de vaart. Aangezien géén van de kerktorens in Surhuisterveen een uurwerk met vier wijzerplaten bevatte, ontstond het idee om een uurwerk met wijzerplaten in de solitaire klokkentoren te plaatsen. De bouwopdracht kwam van de Vereniging 'Plaatselijk Belang', getuige de gevelsteen met opschrift: PLAATSELIJK / BELANG / 1934 /. De oorspronkelijke luidklok in de toren is in de Tweede Wereldoorlog door de bezetters gevorderd en keerde na de bezettingstijd niet terug. Na 1945 is een nieuwe luidklok geplaatst met het opschrift: 'Gyng d'earste klok ek ût de toer, de ienheit yn us doarp bleau oer. Sa lang die ienheit bliuwt bistean, lied ik hjir yn't Surhústerfean'. De markante toren wordt aan weerszijden en aan de achterzijde omgeven door een gemetselde rand waarop een later toegevoegde pergola. De entree is aan de noordzijde; aan de zuidzijde is een pad naar een gedenksteen ter herinnering aan oorlogsslachtoffers.
Het ijzeren wapenschildje van Surhuisterveen is na 1986 boven de entree aangebracht. Bij een wijziging in 1989 zijn in de dakvoet openingen gemaakt t.b.v. verlichting aan de buitenzijde van de toren. De latere toevoegingen (pergola, gedenksteen oorlogsslachtoffers, verlichting, wapenschild) zijn van ondergeschikt belang voor bescherming van rijkswege.
Omschrijving
De 16 meter hoge, zich verjongende klokkentoren is gebouwd op vierkante grondslag. Het uitkragende tentdakje met weerhaan is gedekt met leien in Maasdekking. De toren is opgetrokken in rood gevlamde bakstenen met terugliggende lintvoegen en platvolle stootvoegen op een basement van bruine gesinterde bakstenen. De houten rondboogdeur aan de Noordzijde met origineel hang- en sluitwerk heeft een drietreeds stoep van gevlamde bakstenen. Aan de noordzijde is een ijzeren drieruits lichtspleet; aan de west- en zuidzijde ventilatiespleten met schoepen. Aan de vier geveltoppen is een wijzerplaat aangebracht, waaronder galmgaten met borden. In de uitgemetselde dakvoet zijn openingen uitgekapt t.b.v. de verlichting.
Waardering
De beeldbepalende solitaire klokkentoren in het centrum van Surhuisterveen werd voor Dorpsbelang in 1934 gebouwd en is van cultuurhistorisch belang wegens:
- de oorspronkelijke functie,
- de bijzondere uitdrukking van een sociaaleconomische ontwikkeling,
- de bijzondere betekenis van het object voor de ruimtelijke ontwikkeling m.n. de centrumvorming van het dorp,
- de redelijke mate van esthetische kwaliteit van het ontwerp,
- de bijzondere betekenis voor het silhouet van het dorp,
- de zeer hoge mate van functionele en typologische uitzonderlijkheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The solitary BELL TOWER on the square in the centre of Surhuisterveen was designed in 1934 in austere brick architecture by architect G.M. van Manen from Drachten. The decision to situate the tower at this location was taken after an open space had been created here by the filling in of the waterway. Since none of the church towers in Surhuisterveen contained a clock mechanism with four clock faces, the idea arose to install a clock mechanism with clock faces in the solitary bell tower. The building commission came from the Association 'Plaatselijk Belang', as evidenced by the facade stone with the inscription: PLAATSELIJK / BELANG / 1934 /. The original bell in the tower was requisitioned by the occupiers during the Second World War and did not return after the occupation period. After 1945 a new bell was installed with the inscription: 'Gyng d'earste klok ek ût de toer, de ienheit yn us doarp bleau oer. Sa lang die ienheit bliuwt bistean, lied ik hjir yn't Surhústerfean'. The striking tower is surrounded on both sides and at the rear by a masoned border on which a later-added pergola. The entrance is on the north side; on the south side is a path to a memorial stone in remembrance of war victims.
The iron coat of arms shield of Surhuisterveen was affixed above the entrance after 1986. During a modification in 1989, openings were made in the roof edge for exterior lighting of the tower. The later additions (pergola, memorial stone for war victims, lighting, coat of arms) are of subordinate importance for protection by the state.
Description
The 16-metre-high, tapering bell tower was built on a square ground plan. The projecting tent roof with weather vane is covered with slate in Dutch bond. The tower is constructed of red flamed bricks with recessed mortar joints and flat full bed joints on a basement of brown sintered bricks. The wooden semicircular door on the north side with original hinges and fastenings has a three-step threshold of flamed bricks. On the north side is an iron three-light splayed opening; on the west and south sides are ventilation slits with louvers. Clock faces have been installed at the four gable tops, below which are belfry openings with boards. In the built-up roof edge openings have been cut out for the lighting.
Valuation
The image-determining solitary bell tower in the centre of Surhuisterveen was built for village welfare in 1934 and is of cultural-historical importance because of:
- the original function,
- the particular expression of a socio-economic development,
- the particular significance of the object for spatial development, namely the formation of the village centre,
- the reasonable degree of aesthetic quality of the design,
- the particular significance for the village silhouette,
- the very high degree of functional and typological exceptionality.
Nearby in the register
- Kerk, Gedempte Vaart 8Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Gedempte Vaart 23Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Pastorie(F), Gedempte Vaart 25Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Baarhuisje, Vierhuisterweg bij 32Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.