Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Drie Zwaantjes
Galder, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Galderseweg 115, 4855 AJ Galder (Alphen-Chaam 30)
- Place
- Galder
- Municipality
- Alphen-Chaam
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.52530, 4.76950
- Monument number
- 498136
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1570 map "(18) Zelandicarum Insvlarum." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Voormalige pachthoeve van het - na de brand van 27 november 1831 - in 1832 gesloopte Huis Daesdonck en gelegen aan het begin van de oprijlaan naar het Huis. Het complex bestaat uit een langgevelboerderij, karhuis, Vlaamse schuur en bakhuis. De hoeve dateert waarschijnlijk uit dezelfde periode als het nieuwe Huis Daesdonck, dat omstreeks 1680 werd gebouwd. Van de drie hoeven die tot het voormalige landgoed behoorden en alle drie nog bestaan, is dit `de tweede of achterste hoef'. De naam `De Drie Zwaantjes' komt voor het eerst voor op een topografische kaart uit 1840. Tot omstreeks 1965 is de hoeve steeds voor agrarische doeleinden gebruikt. In 1967 is de boerderij ingrijpend en deels historiserend gerestaureerd door ir. J. de Wilde, waarbij het staldeel geheel werd herbouwd.
A) Langgevelboerderij voorzien van een met pannen gedekt zadeldak (voorheen met riet). De voorgevel van het woongedeelte is gemetseld van kleine gele baksteen en dateert gezien de hoekbeeindiging van het metselverband (met drieklezoren) waarschijnlijk uit het begin van de negentiende eeuw (de topgevel werd bij de restauratie vernieuwd). Terplaatse van de kelder bevindt zich een klein venstertje met diefijzer en rechts een twintigruits-schuifvenster (1967). De linker, noordelijke langsgevel van het woongedeelte is voornamelijk gemetseld van rode steen en dateert uit de bouwtijd. Links bevindt zich eveneens een twintigruits-schuifvenster en ter plaatse van de opkamer een vierruits-venstertje. De zuidelijke langsgevel dateert uit 1967 evenals de kap (de twintigruits-schuifvensters van deze gevel waren voor de restauratie voorzien van een ruitvormige roedeverdeling). Aan de noordwestzijde bevindt zich de opkamer met daaronder een kelder voorzien van een tongewelf; tegen de brandmuur een grote schouw. Tegen de achtergevel bevestigd bevindt zich een aantal hardstenen bouw- fragmenten van het voormalig Huis Daesdonck, te weten een wapensteen zonder relief en de zwikken van de fraaie toegangspoort (de sluitsteen en de hardstenen bollen zijn ingemetseld bij Daesdonckseweg 3). Het staldeel valt verder buiten de bescherming.
B) Rechts van de boerderij staat een rechthoekig, vijf traveeen lang karhuis voorzien van een deels met riet, deels met pannen gedekt schilddak. De houten wanden zijn in belangrijke mate nog voorzien van de waarschijnlijk nog originele gepotdekselde, zwart geteerde, grenen delen. De grenen dekbalkgebinten met eiken korbeels zijn voorzien van een schaarspant met balk en samengesteld uit secundair gebruikt hout, dat naar wordt aangenomen afkomstig is van het sloopmateriaal van het Huis Daesdonck. Indien dit inderdaad het geval is, dan dateert het karhuis uit of van kort na 1832.
C) De Vlaamse schuur staat in het verlengde van de boerderij en is eveneens vijf traveeen lang en voorzien van een deels met riet, deels met Hollandse pannen gedekt schilddak. De langsdeel aan de rechterzijde is korter dan de tasruimten (inspringende hoeken). De eenzijdig overstekende ankerbalkgebinten zijn, uitgezonderd een enkele eiken windschoor, van grenen en voorzien van een schaarspant met balk. De wand van de langsdeel rust op een lage muur en is verder gepotdekseld. Ook hier bevindt zich op vele delen een dikke laag teer. De linker, voor- en achterwand zijn van baksteen. De schuur is in hoge mate authentiek en dateert waarschijnlijk uit het laatste kwart van de zeventiende eeuw.
D) Links van de boerderij staat een rechthoekig bakhuis met aan de straatzijde een uitgebouwde oven. De op balken rustende oven is smaller en lager dan het bakhuis. Beide zijn voorzien van een met pannen gedekt zadeldak. De zijwanden van het bakhuis zijn deels nog origineel en gemetseld van gele baksteen. Ook de oven is deels nog origineel, maar verder werd het geheel in 1967 ingrijpend vernieuwd.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Former tenant farm of the House Daesdonck which, after the fire of 27 November 1831, was demolished in 1832 and situated at the beginning of the driveway to the House. The complex consists of a long-façade farmhouse, cart shed, Flemish barn and bakehouse. The farm probably dates from the same period as the new House Daesdonck, which was built around 1680. Of the three farms that belonged to the former estate and all three of which still exist, this is 'the second or rear farm'. The name 'De Drie Zwaantjes' appears for the first time on a topographical map from 1840. Until around 1965 the farm was always used for agricultural purposes. In 1967 the farmhouse was extensively and partly historically restaured by ir. J. de Wilde, whereby the stable section was entirely rebuilt.
A) Long-façade farmhouse provided with a gabled roof tiled with pantiles (formerly with thatch). The front façade of the residential section is built of small yellow brick and, judging by the corner termination of the bonding pattern (with three-stretcher courses), probably dates from the early nineteenth century (the top gable was renewed during restoration). At the location of the cellar there is a small window with iron security bars and to the right a twenty-pane sash window (1967). The left, northern long façade of the residential section is mainly built of red brick and dates from the building period. To the left there is likewise a twenty-pane sash window and at the location of the upper chamber a four-pane small window. The southern long façade dates from 1967 as does the roof truss structure (the twenty-pane sash windows of this façade were fitted with a diamond-shaped glazing bars arrangement before restoration). On the north-west side is the upper chamber with below it a cellar provided with a barrel vault; against the party wall a large fireplace. Attached to the rear façade is a number of sandstone building fragments from the former House Daesdonck, namely a coat-of-arms stone without relief and the voussoirs of the fine entrance door (the keystone and the sandstone balls are mortared in at Daesdonckseweg 3). The stable section falls outside the protection.
B) To the right of the farmhouse stands a rectangular cart shed, five bays long, provided with a hipped roof partly tiled with thatch, partly with pantiles. The wooden walls are to a large extent still provided with the probably still original tarred greyish-brown pine parts. The greyish-brown timber binding beams with oak corbels are provided with a scissor truss with beam and composed of secondarily used timber, which is assumed to originate from the demolition material of House Daesdonck. If this is indeed the case, then the cart shed dates from or shortly after 1832.
C) The Flemish barn stands in line with the farmhouse and is likewise five bays long and provided with a hipped roof partly tiled with thatch, partly with Dutch pantiles. The side section on the right-hand side is shorter than the stacking spaces (recessed corners). The single-sided overhanging anchor beam bindings are, except for a single oak wind brace, of pine and provided with a scissor truss with beam. The wall of the side section rests on a low wall and is further tarred. Here too a thick layer of tar is found on many parts. The left, front and rear walls are of brick. The barn is highly authentic and probably dates from the last quarter of the seventeenth century.
D) To the left of the farmhouse stands a rectangular bakehouse with a built-out oven on the street side. The oven resting on beams is narrower and lower than the bakehouse. Both are provided with a gabled roof tiled with pantiles. The side walls of the bakehouse are partly still original and built of yellow brick. The oven too is partly still original, but otherwise the whole was extensively renewed in 1967.
Nearby in the register
- Boerderij, Daesdonckseweg 5Boerderijunder 1 mi
- Kerk, Sint Jacobsstraat 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij, Galderseweg 13Boerderijunder 1 mi
- Dokterswoning, Schoondonksedreef 18Dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.