Rijksmonumentenregister · Netherlands
Academiegebouw
Groningen, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Universiteitsgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1909
- Address
- Broerstraat 5, Locatie: Binnenstad, 9712 CP Groningen
- Place
- Groningen
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.21924, 6.56309
- Monument number
- 485446
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1908 map "Groningen / door R. Bos" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding UNIVERSITEITSGEBOUW, vrijstaand gesitueerd aan de noordkant van de pleinvormige ruimte van de Broerstraat, gebouwd in 1907-1909 in opdracht van de Rijksuniversiteit van Groningen als Academiegebouw naar ontwerp van de Haagse rijksbouwmeester J.A. Vrijman in een neo-renaissancistische bouwstijl. Het is gebouwd ter vervanging van het neo-classicistische gebouw uit 1857 dat in 1906 in vlammen opging. Het gebouw is thans nog steeds in gebruik als Academiegebouw van de Rijksuniversiteit van Groningen. De latere uitbreiding aan de achterzijde valt buiten de bescherming. Omschrijving Het zeer monumentale gebouw is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond, is onderkelderd en telt twee bouwlagen onder een steil opgaand schilddak, gedekt met leien. In het voordakschild aan weerszijden van het middenrisaliet is een reeks karakteristieke dakkappelletjes met houten luiken aangebracht. De opzet van het gebouw is strikt symmetrisch: een middenrisaliet van vijf traveeën breed met monumentale ingangspartij en twee hoekrisalieten, alle voorzien van rijk geornamenteerde topgevels. De gevels worden aan de bovenzijde afgesloten door een natuurstenen balustrade met obelisken. In de noordwesthoek van het gebouw is een slanke, ronde toren opgenomen. De uit roodbruine baksteen opgetrokken gevel is op tal van plaatsen verlevendigd met natuursteen zoals hoekblokken, dorpelbanden, topgevels, balustrades, speklagen, friezen, segmentvormige en driehoekige frontons, muurdammen in de erkers van de hoekrisalieten, de bekleding van het souterrain, de pijlerstelling met rondbogen en balustrade van de diepe en brede portiek en de borstwering van het balkon. Het middenrisaliet is aanzienlijk hoger opgetrokken dan de rest en heeft een hoog, steil schilddak en een uitbundig geornamenteerde geveltop met rolwerk en obelisken. In het midden van de top prijkt bovenaan de Nederlandse Leeuw, vervolgens een beeld van Minerva, daaronder het wapen van de Universiteit en helemaal onderaan in nissen geplaatste beelden, die Scientia en Historia voorstellen. Een hoge bordestrap leidt naar de ingangspartij, die in een portiek met rondboogstelling is geplaatst. Boven de middelste drie rondbogen bevindt zich op de verdieping een balkon net natuurstenen borstwering. In de bescheidener rolwerktopppen van de hoekrisalieten zijn allegorische voorstellingen van Prudentia (links) en Mathematica (rechts) verwerkt. De hoekrisalieten bevatten in het midden grote vijfzijdige erkers, die over twee bouwlagen doorlopen en bekroond zijn met een bolvormige, ingesnoerde koperen afdekking. De kruisvensters zijn bekroond met zowel driehoekige als segmentvormige frontons. De ronde toren is eveneens met speklagen, dorpelbanden, hoekblokken, een balustrade en tympanen van natuursteen verstevigd en versierd. De toren gaat op het niveau van de nok van het dak van het gebouw over in een achtzijdig systeem. De bekroning bestaat uit een dubbele verjongende lantaarn met balustrade en aedicula-nissen met uurwerken en in- en uitzwenkende dakvlakken. Interieur In het qua indeling en uitmonstering uitzonderlijk gaaf bewaarde interieur (onderdelen) zijn ondermeer van belang de ruime overwelfde hal met monumentaal trappenhuis met gebrandschilderde ramen, op de eerste verdieping de aula met rijk geornamenteerde plafonds, kroonluchters, houten lambrizering, meubilair, wandschilderingen en gebrandschilderde ramen van Johan Dijkstra uit 1937 evenals de rijk gemeubileerde en geornamenteerde senaatskamer, curatorenkamer en de faculteitskamers. Waardering Universiteitsgebouw, gebouwd in 1907-1909 in een rijk versierde neo-renaissancistische bouwstijl naar ontwerp van de Haagse rijksbouwmeester J.A. Vrijman, van algemeen belang vanwege zijn grote cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde vanwege zijn grote betekenis voor de geschiedenis van het wetenschappelijk onderwijs in Groningen, vanwege het unieke stilistische karakter van het ontwerp in neo-renaissancistische stijl en de buitengewone kwaliteit van zowel de ruimtelijke geleding als de ornamentiek en vanwege de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur (onderdelen). Bovendien vormt het gebouw door zijn situering een opvallend in de hoogwaardige stedelijke ruimte van de Broerstraat in het centrum van de stad Groningen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
UNIVERSITY BUILDING, freestanding situated on the north side of the plaza-like space of the Broerstraat, built in 1907-1909 on the instructions of the State University of Groningen as an Academy building to the design of The Hague state architect J.A. Vrijman in a neo-Renaissance architectural style. It was built as a replacement for the neo-classical building from 1857 which went up in flames in 1906. The building is still in use today as the Academy building of the State University of Groningen. The later extension at the rear falls outside the protection.
Description
The highly monumental building is constructed on a rectangular ground plan, is undercellared and has two storeys under a steeply rising hipped roof, covered with slate. In the front roof shield on either side of the central risalit is a series of characteristic roof cappels with wooden shutters. The layout of the building is strictly symmetrical: a central risalit of five bays wide with monumental entrance section and two corner risalits, all provided with richly ornamented gable tops. The facades are finished at the top with a natural stone balustrade with obelisks. In the northwest corner of the building a slender, round tower is incorporated. The facade, built of reddish-brown brick, is enlivened at many places with natural stone such as corner blocks, dorsal bands, gable tops, balustrades, coursed stone, friezes, segmental and triangular pediments, wall damns in the bays of the corner risalits, the cladding of the basement, the pilaster arrangement with semicircular arches and balustrade of the deep and broad porch and the parapet of the balcony. The central risalit is considerably higher than the rest and has a high, steep hipped roof and an exuberantly ornamented gable top with scrollwork and obelisks. In the middle of the top stands at the top the Dutch Lion, followed by a statue of Minerva, below it the coat of arms of the University and at the very bottom statues placed in niches, representing Scientia and Historia. A high flight of steps leads to the entrance section, which is placed in a porch with semicircular arch arrangement. Above the middle three semicircular arches is a balcony on the upper floor with natural stone parapet. In the more modest scrollwork gables of the corner risalits are allegorical representations of Prudentia (left) and Mathematica (right) incorporated. The corner risalits contain in the middle large five-sided bays, which run over two storeys and are crowned with a spherical, constricted copper cover. The cross windows are crowned with both triangular and segmental pediments. The round tower is likewise strengthened and decorated with coursed stone, dorsal bands, corner blocks, a balustrade and tympana of natural stone. The tower changes at the level of the roof ridge of the building into an eight-sided system. The crown consists of a double tapering lantern with balustrade and aedicula niches with clocks and retracting and extending roof surfaces.
Interior
In the interior (components), which are exceptionally well preserved in terms of layout and finish, of particular importance are the spacious vaulted hall with monumental staircase with stained-glass windows, on the first floor the hall with richly ornamented ceilings, chandeliers, wooden wainscoting, furniture, wall paintings and stained-glass windows by Johan Dijkstra from 1937 as well as the richly furnished and ornamented senate chamber, curator chamber and the faculty rooms.
Valuation
University building, built in 1907-1909 in a richly decorated neo-Renaissance architectural style to the design of The Hague state architect J.A. Vrijman, of general importance because of its great cultural-historical and architectural-historical value because of its great significance for the history of scientific education in Groningen, because of the unique stylistic character of the design in neo-Renaissance style and the extraordinary quality of both the spatial articulation and the ornamentation and because of the special coherence between exterior and interior (components). Moreover, the building, by its situation, forms a striking element in the high-quality urban space of the Broerstraat in the centre of the city of Groningen.
Nearby in the register
- Winkel (G2), Oude Kijk in 't Jatstraat 19Winkelunder 1 mi
- Woonhuis, Oude Boteringestraat 38Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Oude Kijk in 't Jatstraat 18Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Oude Boteringestraat 24Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.