Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Willemstraat 4
Groningen, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1865 - 1866
- Address
- Willemstraat 4, 9725 JC Groningen (and others)
- Place
- Groningen
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.20793, 6.57353
- Monument number
- 484373
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 16. Groningen. 17. Drenthe" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding WONINGBOUWCOMPLEX met houten gangpoortje, bestaande uit 36 zelfstandige arbeiderswoningen, deel uitmakend van de eerste planmatig opgezette bebouwingen buiten de zuidelijke vestingwerken van Groningen en gebouwd in 1865-1866 in opdracht van 'De Bouwvereniging' in twee, aan elkaar aansluitende bouwstroken, in drie fasen gebouwd, aan de noordzijde van de Willemstraat in een sobere, doch zeer karakteristieke ambachtelijk-traditionele bouwtrant. In de voorgevel tussen nrs. 12 en 14, tussen nrs. 32 en 34 en tussen nrs. 52 en 54 drie "eerste stenen" met de naam van 'De Bouwvereniging' en het bouwjaar (1865/1866). In 1919 zijn de woningen overgenomen door de Groninger rijwielfabriek Fongers die tegenover de Willemstraat aan de Hereweg een nieuwe fabriek had gebouwd. Bij sommige woningen zijn de goten en pannen vernieuwd. De indeling van de meeste achtergevels is gewijzigd in de vorm van nieuwe puien of aanbouwsels; ook zijn in de meeste achterdakvlakken nieuwe dakkapellen aangebracht. De achtergevels zijn deswege van ondergeschikt belang. Nr. 54 heeft als enige een nieuwe dakkapel in het voordakschild. Omschrijving De woningen op rechthoekige plattegronden zijn opgetrokken uit rode Groninger baksteen en hebben alle een achtererf. Er zijn typen woningen van twee, drie en vier traveeën breed; alle woningen tellen één bouwlaag onder schild- en zadeldaken, belegd met een zwarte oude Hollandse pan. De gevels worden afgesloten door een eenvoudige, geprofileerde houten bakgoot. De bouwstroken zijn visueel gescheiden in de woningen door de enkel of dubbel uitgevoerde schoorsteenkoppen met dekplaat. Elke woning heeft in de voorgevel een relatief smal deurkozijn met kalf, houten paneeldeur en bovenlicht. De meeste woningen hebben de oorspronkelijke 6-ruits (schuif)vensters met strekken. De woningen nrs. 4 t/m 10 hebben 6-ruits vensters met afgeronde bovenhoeken en rollagen. Nr. 4 heeft een gemetselde oorspronkelijke kajuit met aardige, ajour bewerkte houten daklijst met hangstijltje. Tussen nr. 10 en 12 een houten gangpoortje, bestaande uit dubbele opgeklampte deuren met verstevigingskruisen. Waardering Woningbouwcomplex met gangpoortje, bestaande uit 36 arbeiderswoningen, deel uitmakend van de eerste planmatig opgezette bebouwing buiten de zuidelijke vestingwerken van Groningen aan de Willemstraat, als geheel van algemeen belang vanwege zijn cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde, vanwege de ouderdom en gaafheid van de woningen in samenhang met het karakteristieke straatprofiel met oude bomen, en vanwege zijn grote betekenis voor de sociaal-economische geschiedenis van Groningen en voor de ontwikkeling van de volkshuisvesting in de 19de eeuw in het bijzonder.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction HOUSING COMPLEX with wooden passage gate, consisting of 36 self-contained workers' dwellings, forming part of the first systematically planned development outside the southern fortifications of Groningen and built in 1865-1866 on commission of 'De Bouwvereniging' in two adjacent building blocks, built in three phases, on the north side of Willemstraat in a sober yet highly characteristic craft-traditional building manner. In the front facade between nos. 12 and 14, between nos. 32 and 34 and between nos. 52 and 54 three "foundation stones" with the name of 'De Bouwvereniging' and the building year (1865/1866). In 1919 the dwellings were taken over by the Groningen bicycle factory Fongers which had built a new factory opposite Willemstraat at Hereweg. At some dwellings the gutters and tiles have been renewed. The layout of most rear facades has been altered in the form of new shop fronts or extensions; new roof dormers have also been added to most rear roof planes. The rear facades are therefore of secondary importance. No. 54 alone has a new roof dormer in the front roof slope. Description The dwellings on rectangular floor plans are constructed of red Groningen brick and all have a rear yard. There are types of dwellings of two, three and four bays wide; all dwellings comprise one storey under hipped and gabled roofs, covered with black old Dutch tiles. The facades are finished with a simple, profiled wooden rainwater gutter. The building blocks are visually separated in the dwellings by single or double executed chimney stacks with coping plate. Each dwelling has in the front facade a relatively narrow door frame with transom, wooden panelled door and fanlight. Most dwellings have the original 6-pane (sash) windows with stretchers. Dwellings nos. 4 to 10 have 6-pane windows with rounded top corners and rollers. No. 4 has a masonry original cabin with nice, pierced wooden roof edge with hanging stile. Between no. 10 and 12 a wooden passage gate, consisting of double clamped doors with reinforcement crosses. Appraisal Housing complex with passage gate, consisting of 36 workers' dwellings, forming part of the first systematically planned development outside the southern fortifications of Groningen at Willemstraat, as a whole of general importance because of its cultural-historical and architectural-historical value, because of the age and integrity of the dwellings in connection with the characteristic street profile with old trees, and because of its great significance for the social-economic history of Groningen and for the development of working-class housing in the 19th century in particular.
Nearby in the register
- Woonhuis, Willemstraat 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Willemstraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hereweg 75Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hereweg 73Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.