Rijksmonumentenregister · Netherlands
Holdinga State
Anjum, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1840 - 1925
- Address
- De Singel 4, 9133 NJ Anjum (Noardeast-Fryslân 21)
- Place
- Anjum
- Municipality
- Noardeast-Fryslân
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.37588, 6.12637
- Monument number
- 480513
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDigital Commonwealth, Boston Public LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 16. Groningen. 17. Drenthe" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De fraai gelegen imposante BOERDERIJ, genaamd Ny Holdinga, bestaat uit een blokvormig woonhuis met aangebouwd bedrijfsgedeelte en een grote losse bijschuur. Het complex ligt op een vrijwel geheel omgracht terrein dat vh. behoorde bij Holdingastate, de belangrijkste state te Anjum. De State en het bijbehorend goed werden in 1831 op afbraak verkocht. De geschiedenis tussen 1831 en 1887 is onduidelijk. Zeker is dat er in het laatst genoemde jaar een boerderijcomplex stond van de huidige omvang. Deze bestemming kan zijn voorafgegaan door de bouw van een vrijstaande villa op een duidelijk verhoogd terrein: thans het woonhuis van de boerderij. In de literatuur wordt een losse gedenksteen aangevoerd voor reconstructie van de bouwhistorie van de boerderij. Het opschrift van de steen luidt: SJOUKJE MARIA DIDERIKA KLAASSESZ geboren den 10 julij 1830 en NIESKE WORP van PEIJMA geboren den 14 junij 1835 hebben op den 22 julij 1842 aan dit gebouw de eerste steen gelegd. De steen zou vrijgekomen kunnen zijn bij vernieuwing van de schuur in 1849: dit jaartal staat op een loos anker in de achtergevel van de schuur.
Het woonhuis is rond de eeuwwisseling vernieuwd waarbij de vormtaal van de Jugendstil is toegepast. De serre is vermoedelijk later, ca. 1925, aangebouwd.
De bijschuur behoort tot het complex en is, hoewel van visueel belang, architectonisch van ondergeschikt belang en valt daarom buiten de bescherming van rijkswege.
Omschrijving
Het woonhuis van de boerderij is een blokvormig pand onder een afgeknot schilddak belegd met zwart geglazuurde Lucas IJsbrandtpannen; op de nokhoeken staan schoorstenen. Het muurwerk is gepleisterd, met uitzondering van de streklagen in rode Groninger bakstenen boven de vensters.
De façade is symmetrisch ingedeeld: een risalerende middenpartij met de ingang en aan weerszijden twee H-vensters en hoekrisalieten. De vensters hebben achtruits bovenlichten met geelgekleurd matglas.
De deuromlijsting bestaat uit houten gecanneleerde pilasters met (mogelijk uit de afgebroken state afkomstige) ionische kapitelen; deze omvatten een paneeldeur. Een houten dakkapel, oprijzend vanuit de dakvoet, heeft een plat dak en rondbogige dubbele balkondeuren met smalle rondboog zijlichten en pilasters met een console; ervoor is een balkon met een gietijzeren 'lisdodde'-balustrade.
In de noordgevel zijn drie H-vensters als voren en een zijingang: deze bestaat uit een stoep, een paneeldeur met geslepen glasruitjes en zij- en bovenlichten met gekleurd glas-in-lood van de fa. L. Joh. v.d. Meulen uit Leeuwarden, onder een niet gepleisterde streklaag.
De oostgevel heeft een gemene muur met de schuur van het woonhuis en een H-venster.
De zuidgevel is vijf traveeën breed en heeft drie H-vensters met achtruits bovenlichten als voren en een serre. De serre rust op een bakstenen en gepleisterde voet en bestaat uit een houten opbouw met meerruits bovenlichten. De serre heeft een afgeknot schilddakje, belegd met leien in maasdekking, waarop een balkon met een houten balustrade rust. Boven de serre is het dakschild doorbroken door een opgemetselde dakkapel met twee halfrond gesloten balkondeuren onder een niet gepleisterde getoogde streklaag, met een plat dak en een overstek op houten klampen.
De schuur is oorspronkelijk opgetrokken in bruine bakstenen onder een schilddak met uileborden; het keukengedeelte en voorschild is belegd met pannen, het overige is gedekt met riet. De zuidgevel is in bruine bakstenen opgetrokken en verlevendigd met een gele strengpersbakstenen band en met acht ijzeren getoogde stalraampjes onder een getoogde rollaag. Het muurwerk is van jongere datum als de overige gevels ten behoeve van de vergroting van de veestalling onder een plat dak: daardoor zijn de onderste regels van het dakschild aan de zuidzijde belegd met dakpannen.
De westgevel, vh. het woonkeukengedeelte, heeft een tweelichts zesruitsvenster en een opgeklampte houten deur met een gele bakstenen stoep ervoor.
In de lage noordgevel zijn verschillende soorten vensters van hout en van ijzer.
De achterzijde, de oostgevel, heeft een hoog opgetrokken muur, karakteristiek voor een akkerbouwbedrijf, waarin mendeuren, twee grote getoogde 24-ruits ijzeren vensters en voor het karngedeelte een klein roosvenster en een houten boven- en onderdeur. Bij het roosvenster zit een loos anker met het jaartal 1849.
Het interieur van het woonhuis dateert grotendeels van de verbouwing rond de eeuwwisseling. De oude symmetrische indeling is herkenbaar: een met marmer bevloerde gang met aan weerszijden twee kamers. Deze indeling is doorbroken door de zijingang met een granito vloer, die leidde naar een kantoorgedeelte. Tot de oorspronkelijke waardevolle interieuronderdelen behoren ondermeer: de marmeren schoorstenen, de vensterbanken en kamerblinden, de betegeling (van Duitse origine) met hulstbladmotief van de lambrizering in de gang, het zijportaal met de trap en de voormalige keukeninrichting. In de schuur boven de keuken is het bakstenen spekhok nog aanwezig.
Waardering
De boerderij Nij Holdinga te Anjum is van algemeen cultuurhistorisch en architectonisch belang vanwege:
- de herinneringswaarde aan de state Holdinga,
- de hoge mate van belang van de stedebouwkundige situering,
- de hoge mate van belang van de visuele gaafheid in het dorpsbeeld,
- de bijzondere detaillering waarin de vormtaal van de Jugenstil overheerst.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The beautifully situated imposing FARMHOUSE, named Ny Holdinga, consists of a blocky residential house with attached business section and a large separate outbuilding. The complex is situated on an almost entirely moated plot that formerly belonged to Holdingastate, the most important state at Anjum. The State and its associated property were sold for demolition in 1831. The history between 1831 and 1887 is unclear. What is certain is that in the latter mentioned year there stood a farmhouse complex of the current dimensions. This use may have been preceded by the construction of a detached villa on a clearly raised plot: now the residential part of the farmhouse. In the literature a loose commemorative stone is cited for reconstruction of the building history of the farmhouse. The inscription on the stone reads: SJOUKJE MARIA DIDERIKA KLAASSESZ born 10 July 1830 and NIESKE WORP van PEIJMA born 14 June 1835 laid the first stone of this building on 22 July 1842. The stone may have become available during renovation of the barn in 1849: this date appears on a loose anchor in the rear gable of the barn.
The residential house was renewed around the turn of the century applying the design language of Jugendstil. The conservatory was presumably built later, around 1925.
The outbuilding is part of the complex and, although visually significant, is architecturally of subordinate importance and therefore falls outside national protection.
Description
The residential house of the farmhouse is a blocky structure under a truncated hipped roof covered with black glazed Lucas IJsbrandtpannen tiles; chimneys stand on the ridge corners. The masonry is plastered, with the exception of the stretcher courses in red Groningen brick above the windows.
The façade is symmetrically arranged: a projecting central section with the entrance and on either side two H-windows and corner projections. The windows have back-pane fanlights with yellow-tinted frosted glass.
The door frame consists of wooden fluted pilasters with (possibly from the demolished state originating) Ionic capitals; these enclose a panelled door. A wooden roof dormer, rising from the eaves, has a flat roof and semicircular arched double balcony doors with narrow semicircular side lights and pilasters with a console; in front of it is a balcony with a cast-iron 'cattail' balustrade.
In the north gable are three H-windows as before and a side entrance: this consists of a stoep, a panelled door with cut glass panes and side and top lights with coloured stained glass by the firm L. Joh. v.d. Meulen from Leeuwarden, under an unplastered stretcher course.
The east gable has a party wall with the barn of the residence and an H-window.
The south gable is five bays wide and has three H-windows with back-pane fanlights as before and a conservatory. The conservatory rests on a brick and plastered base and consists of a wooden structure with multi-pane fanlights. The conservatory has a truncated hipped roof covered with slate in Maas bond, on which a balcony with a wooden balustrade rests. Above the conservatory the roof slope is broken by a built-up roof dormer with two semicircular closed balcony doors under an unplastered arched stretcher course, with a flat roof and overhang on wooden cramps.
The barn is originally built in brown brick under a hipped roof with owl boards; the kitchen section and front slope is covered with tiles, the remainder is covered with thatch. The south gable is built in brown brick and enlivened with a yellow pressed-clay brick band and with eight iron arched stable frames under an arched roll course. The masonry is of more recent date than the remaining gables for the purpose of enlarging the cattle shed under a flat roof: consequently the lower courses of the roof slope on the south side are covered with roof tiles.
The west gable, formerly the living-kitchen section, has a two-light six-pane window and a clamped wooden door with a yellow brick stoep in front.
In the low north gable are various types of wooden and iron windows.
The rear, the east gable, has a high-built wall, characteristic of a grain farm, in which are men's doors, two large arched 24-pane iron windows and for the dairy section a small rose window and a wooden upper and lower door. By the rose window is a loose anchor with the date 1849.
The interior of the residential house dates largely from the renovation around the turn of the century. The old symmetrical arrangement is recognizable: a marble-floored corridor with two rooms on either side. This arrangement is interrupted by the side entrance with a granito floor, which led to an office section. Among the original valuable interior components are: the marble fireplaces, the window sills and window blinds, the tiling (of German origin) with holly-leaf motif of the wainscoting in the corridor, the side portal with the stairs and the former kitchen fittings. In the barn above the kitchen the brick bacon loft is still present.
Valuation
The farmhouse Nij Holdinga at Anjum is of general cultural-historical and architectural significance because of:
- the commemorative value of the state Holdinga,
- the high degree of significance of the urban design situation,
- the high degree of significance of the visual integrity in the village image,
- the special detailing in which the design language of Jugendstil predominates.
Nearby in the register
- Woonhuis, Foarstrjitte 14Woonhuisunder 1 mi
- Industrie, Foarstrjitte 18Industrieunder 1 mi
- Kerk, Tsjerkepaad 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Pheiferbuorren 10Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.