Rijksmonumentenregister · Netherlands
Archiefbewaarplaats, Brink 4
Assen, Drenthe, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Archiefbewaarplaats
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1897 - 1901
- Address
- Brink 4, 9401 HS Assen
- Place
- Assen
- Province
- Drenthe
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.99336, 6.56457
- Monument number
- 469357
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 9 Assen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het onderkomen van het Rijksarchief is in de periode 1897-1901 gebouwd als Rijksarchief en Provinciaal Museum, naar een ontwerp van rijksbouwmeester C.H. Peters. Het RIJKSARCHIEF annex PROVINCIAAL MUSEUM staat op de plaats waar in een deel van het voormalige klooster Maria in Campis de pastorie van de toenmalige Nederlands Hervormde kerk stond. De pastorie is in 1897 afgebroken, maar een deel van de oude kloostergang is bewaard gebleven en nog te zien aan de westgevel van het archief. Het archiefgebouw heeft de vorm van een in de sobere stijl van de vroege Hollandse renaissance gebouwde kerk met een zware hoektoren. Het ligt ingeklemd tussen de voormalige Abdijkerk (R), het Ontvangershuis (R) en het Drents Museum. Naast Rijksarchief had het gebouw vanaf de oplevering van het gebouw tot 1973 tevens de functie van Provinciaal Museum. De bescherming omvat de van rond de eeuwwisseling daterende oorspronkelijke opzet van het gebouw en het bijbehorende interieur. Omschrijving
De oorspronkelijke hoofdvorm van het grotendeels onderkelderde gebouw is opgetrokken vanuit een langwerpige plattegrond met korte dwarsvleugels en heeft een verdieping onder een met leien (Rijndekking) gedekt zadel- /schilddak met houten dakkapelletjes met pironbekroning. De kap is voorzien van uit drie en twee gebundelde ronde rookkanalen bestaande bakstenen schoorsteenschachten op een rechthoekige basis met zandstenen kraagstukken. De in imitatie-kloostermoppen opgetrokken gevels zijn voorzien van rondboogvensters en getoogde vensters die met glas-in-lood zijn ingevuld. De voorzijde van het gebouw wordt gedomineerd door een ronde, twee geledingen tellende ingangstoren met een deur met beslag onder een latei van rode zandsteen en ontlastingsboogje, een gevelbeëindiging met tandlijst en een octogonale, met leien (Rijndekking) gedekte spits met kruisbloem. De uitgebouwde hoekpartij links van de toren heeft een hoog geplaatst venstertje en een gevelbeëindiging in de vorm van een halve trapgevel. De gevel links hiervan is een trapgevel met hoge, getoogde vensters met wisseldorpels van rode zandsteen op de begane grond en iets minder hoge vensters op de verdieping. De vensters zijn voorzien van holle neggen en hardstenen onderdorpels met doorgetrokken lekdorpels met afzaat. Het gedeelte links van de trapgevel heeft een rechte gevelbeëindiging met in de inspringende hoek een regenpijp met originele vergaarbak. De gevelpartij links in de hoek is voorzien van drie lagen getoogde vensters met decoratieve glas-in-lood invulling. Tegen de oostzijde van het gebouw gaat de rechter trapgevel grotendeels schuil achter een nieuwe aanbouw. Het nog zichtbare gedeelte van het "schip" telt vier trapgevels met steekkappen en tussen steunberen staande rondboog tripletten met glas- in-lood, doorgetrokken afzaat en holle neggen, onder een overspannende ontlastingsboog. Een van de traveeën echter bevat een diepliggende, niet originele deur in een entreepartij met zware latei van rode zandsteen onder een bifora met segmentboogvormige overspanningsboog. De kopgevel aan achterzijde is eveneens een trapgevel met rondboog drielicht onder overspanningsboog tussen steunberen. Achter tegen de rechter zijgevel staat een lagere uitbouw onder een met leien gedekt schilddak met afgeschuinde hoeken en pironbekroning boven de halfronde uitbouw. Tegen de rechter gevel staat tevens het overblijfsel van de oude kloostergang. De gevel hierboven is voorzien van kleine, getoogde vensters. Het INTERIEUR van het gebouw is ondanks enkele verbouwingen en aanpassingen voor een belangrijk deel in oorspronkelijke staat bewaard gebleven. Het vloerniveau van de eerste bouwlaag ligt ruim boven het maaiveld en de vloer van de aan de westzijde opgetrokken kloostergang. De gepleisterde wanden zijn voorzien van hardstenen plinten en worden geleed door op hardstenen poeren staande, ongepleisterde pilasters, die overgaan in rond- en segmentboogvormige boogdoorgangen en gewelfribben welke de plafonds in cellen verdelen. De toren is voorzien van een hardstenen wenteltrap met bordessen, in de muur verzonken trapleuningen van natuursteen en een balkenplafond met natuurstenen kraagstenen rustende zolderbalken, dat de torenspits afsluit. Het lange vertrek naast de aan de kloostergang grenzende gang bestaat uit vier delen met kruisgewelven en was oorspronkelijk in gebruik als tentoonstellingszaal van het Drents Museum. In het achterste deel bevinden zich nog kasten uit de bouwtijd. Ze zijn evenals enkele kasten elders in het gebouw voorzien van deuren die vergelijkbaar zijn met de deuren van diverse vertrekken. De oude studiezaal op de parterre is voorzien van een balkenplafond, gelambriseerde wanden, alsmede een schouw met een schoorsteenmantel van Bentheimer zandsteen en een boezem van gepleisterde baksteen. Op de verdieping bevindt zich een gang met spitsboogdoorgangen en een schuin plafond. De hieraan grenzende vertrekken zijn voorzien van lambriseringen en houten tussenwanden, waarvan de bovenkant bestaat uit een met geslepen glas ingevuld stelsel van stijlen en regels, die zijn bevestigd aan de houten plafondribben. De vertrekken bezitten een zeer fraai spitsboogvormig plafond (spits tongewelf) met geprofileerde gewelfribben, die steunen op korbelen die met elkaar zijn verbonden door trekbalken. In het midden ondersteunen deze de ronde houten kolommen, die zijn verbonden met de ontmoeting van de gewelfkappen. De vertrekken zijn voorzien van overhoekse schouwen met schoorsteenmantels van Bentheimer zandsteen. De vensterpartijen staan met steekgewelfjes in de trapgevels. Waardering
Het karakteristieke gebouw met waardevolle interieur-onderdelen is van architectuurhistorische waarde als een van de zeldzame nog bestaande panden die zijn gebouwd in deze sobere, op de Hollandse renaissance geïnspireerde bouwstijl. Het ook inwendig nog gave archiefgebouw staat op een historisch belangrijke plaats in het beschermde stadsgezicht en is bovendien voorzien van een lange uitbouw (kloostergang) die van groot belang is voor de vroegste historie en de ontwikkelingsgeschiedenis van Assen. Het gebouw heeft ook zeldzaamheidswaarde vanwege de oorspronkelijke functie, die het overigens nog steeds bezit. Omdat het gebouw een nauwe (stedenbouwkundige) relatie heeft met de omringende historische panden is tevens de ensemblewaarde groot.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The premises of the State Archives were built in the period 1897-1901 as State Archives and Provincial Museum, designed by government architect C.H. Peters. The STATE ARCHIVES together with PROVINCIAL MUSEUM stands on the site where part of the former monastery Maria in Campis housed the parsonage of the then Dutch Reformed Church. The parsonage was demolished in 1897, but part of the old monastic cloister was preserved and is still visible on the west facade of the archives. The archive building has the form of a church built in the sober style of the early Dutch renaissance with a heavy corner tower. It is wedged between the former Abbey Church (R), the Receiver's House (R) and the Drents Museum. In addition to State Archives, the building had, from its completion until 1973, the additional function of Provincial Museum. The protection encompasses the original layout of the building dating from around the turn of the century and its associated interior. Description
The original main form of the largely basement building is constructed on an elongated ground plan with short transverse wings and has one storey beneath a gabled roof/hipped roof covered with slate (Rhine slating) with wooden roof dormers with acorn finials. The roof is fitted with brick chimney shafts composed of three and two bundled round flues on a rectangular base with sandstone corbels. The facades, built in imitation-monastery bricks, are provided with round-arch windows and arched windows which are filled with leaded glass. The front of the building is dominated by a round, two-section entrance tower with a door with fittings under a lintel of red sandstone and a relieving arch, a facade termination with dentil moulding and an octagonal spire covered with slate (Rhine slating) with a cross-finial. The built-out corner section to the left of the tower has a high-placed small window and a facade termination in the form of a half stepped gable. The facade to the left of this is a stepped gable with tall, arched windows with alternating window sills of red sandstone on the ground floor and slightly lower windows on the first floor. The windows are provided with hollow reveals and hardstone window sills with continuous drip mouldings with weathering. The section to the left of the stepped gable has a straight facade termination with a rainpipe with original catch tank in the recessed corner. The facade section to the left in the corner is provided with three rows of arched windows with decorative leaded glass filling. On the east side of the building, the right stepped gable is largely hidden behind a new extension. The still visible section of the "nave" contains four stepped gables with relieving caps and round-arch triplets standing between buttresses with leaded glass, continuous weathering and hollow reveals, under a spanning relieving arch. One of the bays, however, contains a recessed, non-original door in an entrance section with heavy red sandstone lintel under a bifora with segmental arch spanning. The end facade at the rear is likewise a stepped gable with round-arch triple window under spanning arch between buttresses. Behind against the right side facade stands a lower extension under a hipped roof covered with slate with bevelled corners and acorn finials above the semi-circular extension. Against the right facade also stands the remnant of the old monastic cloister. The facade above this is provided with small, arched windows. The INTERIOR of the building, despite some alterations and adaptations, has been largely preserved in its original state. The floor level of the first storey is well above ground level and the floor of the monastic cloister constructed on the west side. The plastered walls are provided with hardstone plinths and are articulated by unpiastered pilasters standing on hardstone bases, which develop into round- and segmental arch-shaped arch openings and vault ribs which divide the ceilings into coffers. The tower is provided with a hardstone spiral staircase with landings, inset natural stone stair railings in the wall and a beam ceiling with natural stone corbels supporting attic beams, which closes off the tower spire. The long room adjoining the corridor bordering the cloister consists of four sections with cross vaults and was originally used as an exhibition room for the Drents Museum. In the rear section there are still cabinets from the period of construction. They are, like some cabinets elsewhere in the building, provided with doors comparable to the doors of various rooms. The old study room on the ground floor is provided with a beam ceiling, wainscoted walls, as well as a chimney-piece with a fireplace mantel of Bentheim sandstone and a smoke chamber of plastered brick. On the first floor there is a corridor with pointed-arch openings and a sloping ceiling. The adjoining rooms are provided with wainscoting and wooden partition walls, the upper part of which consists of a system of stiles and rails filled with cut glass, which are attached to the wooden ceiling ribs. The rooms have a very fine pointed-arch ceiling (pointed barrel vault) with moulded vault ribs, which rest on corbels connected to each other by tie beams. In the centre these support the round wooden columns, which are connected with the meeting of the vault caps. The rooms are provided with diagonal chimney-pieces with fireplace mantels of Bentheim sandstone. The window sections are set with relieving vaults in the stepped gables. Assessment
The characteristic building with valuable interior components is of architectural-historical value as one of the rare surviving properties built in this sober building style inspired by the Dutch renaissance. The internally still intact archive building stands on a historically important site in the protected townscape and is moreover provided with a long extension (monastic cloister) which is of great importance for the earliest history and the development history of Assen. The building also has rarity value because of its original function, which it still possesses. Because the building has a close (urban planning) relationship with the surrounding historic properties, its ensemble value is also considerable.
Nearby in the register
- Woonhuis, Kloosterstraat 3Woonhuisunder 1 mi
- Ambtswoning, Brink 7Dienstwoningunder 1 mi
- Provinciehuis, Brink 3Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Kloosterkerk, BY: Brink 3Klooster, kloosteronderdlunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.