TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Huis Akerendam

Beverwijk, Noord-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kasteel, buitenplaats
Category
onroerend gebouwd
Address
Velserweg 20, 1942 LD Beverwijk
Place
Beverwijk
Province
Noord-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.47971, 4.65298
Part of complex
409823
Monument number
409824

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1750 map "Composite: Sheets 1 to 40 Carte De Hollande Et D'utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

HOOFDGEBOUW: rechthoekig onderkelderd in rode baksteen opgetrokken hoofdgebouw op rechthoekige grondslag, overkapt door een met grijze pannen gedekt schilddak met twee monumentale gemetselde schoorstenen. Het classicistische huis is in ca. 1640 door de Amsterdamse regent Jan Bicker (1591-1653) naar ontwerp van een onbekend gebleven architect gebouwd. In ca. 1730, toen Akerendam werd bewoond door Jean Lucas Pels en zijn echtgenote Susanna de Wildt werd het huis van een nieuwe achtergevel voorzien, die iets meer naar achteren werd geplaatst en iets hoger werd opgetrokken. Centraal werd een monumentale met in Lodewijk XV-stijl gesneden omlijsting omgeven ingangspartij aangebracht. Aan de zijgevels werd het hoogteverschil ten aanzien van de achtergevel door een kwartcirkelvormige uitgemetselde boog overbrugd. De aan de achterzijde van het huis ontstane nieuwe ruimte werd door een met rode pannen gedekt schild overkapt. Uit deze tijd dateren voorts de rijke stuc-decoraties in Lodewijk XV-stijl in de hal, het trappehuis en de eetzaal. Omstreeks 1800, wellicht in de tijd, dat Akerendam in het bezit was van Mr. Gerrit Hooft, werden de vensters aan de voorzijde en ten dele aan de zijgevels door empire-vensters vervangen. De twee monumentale schoorstenen op de nokeinden van het schilddak dateren uit de 17e eeuw en bestaan uit een hoge cilindervormige pijp op een vierkant voetstuk met 8-zijdig overgangslid. De pijp wordt door twee stenen banden geleed en wordt door een peerspitsvormige smeedijzeren bekroning met windvaan afgesloten. Voor(NW-)gevel: in zeven traveeën gelede gevel met centraal de ingangspartij bestaande uit een dubbele houten deur met 2-ruits bovenlicht, die omlijst is door samengestelde houten pilasters met kapitelen met triglyfen en regula met guttae en door een uitspringende kroonlijst. Voor de ingang een 5-zijdig hardstenen bordes van zes treden met aan weerszijden een smeedijzeren balustrade. Aan de rechter zijde van de gevel een dubbel houten kelderluik. Ter weerszijden van de ingangspartij drie empire schuifvensters met 6-ruitsindeling. Op de eerste verdieping zeven empire schuifvensters met 4-ruitsindeling. De gevel wordt door een kroonlijst afgesloten, waarvan het fries naar boven boogsgewijs uitzwenkt. De kroonlijst gaat naar de zijgevels om. Tussen de venstertraveeen is in de gevel een slanke verticale verdieping uitgespaard, die zich beganegronds langs de gehele vensterhoogte uitstrekt en die op de eerste verdieping tot acht steenlagen onder de kroonlijst rijkt. Deze verdiepingen scheppen de suggestie, dat de vensters door pilasters worden geflankeerd, een indruk, die nog wordt versterkt door de natuurstenen cordonlijsten aangebracht ter hoogte van de onderzijden van de venster op de bel-etage en eerste verdieping en ter hoogte van de bovenzijden van de vensters op de beletage en door de kroonlijst. In de loodlijn van deze schijnpilasters zijn op het fries van de kroonlijst triglyfen aangebracht. Op de tweede verdieping centraal een dakkapel met tympaan en eenvoudige wangen met dubbel 6-ruits venster. Ter weerszijden een kapel met 4-ruitsindeling. Aan de zijkanten van de voorgevel een iets terugspringende door vier pilasters in drie vakken gelede bakstenen muur met een hardstenen afdekplaat. In het centrale vak een halfronde houten deur. Op een tekening van Jan de Beyer uit ca. 1740 is te zien, dat het centrale vak oorspronkelijk hoger opgetrokken was dan de vakken aan weerszijden. Linker gevel: in twee traveeen gelede gevelpartij met op de beganegrond links een 15-ruits schuifvenster en rechts een empire schuifvenster met 6-ruitsindeling. Op de eerste verdieping links een 9-ruits schuifvenster en rechts een blind venster. Rechter zijgevel: een dakkapel met dubbel 6-ruits venster. Centraal aan de gevel een aanbouw onder met grijze pannen gedekt half schilddak met aan voor(NO-)zijde een centraal gelegen kelderdeur met aan weerszijden twee luiken. Beganegronds twee 6-ruits vensters en op de eerste verdieping een dakkapel met 6-ruits venster waarboven een klok in houten hengsel. Linker zijgevel: op beganegrond twee 6-ruits vensters. Rechter zijgevel: twee luiken op kelder-niveau en op de beganegrond een dubbel 6-ruits venster. In de aanbouw was wellicht een dienstwoning gevestigd. Achtergevel: Een ten aanzien van de overige gevels iets hogere in zeven traveeen gelede gevel met middenrisaliet van drie traveeen, afgesloten door een monumentale kroonlijst. De centrale travee wordt door een rijk gesneden omlijsting in Lodewijk XV-stijl, waarin ingangspartij en venster op de eerste verdieping, benadrukt. De ingangspartij is samengesteld uit een deur met 12-ruitsindeling en met een 2-ruits bovenlicht en wordt omlijst door pilasters met Ionische kapitelen tegen geblokte lisenen en door een kroonlijst; hierboven een vak met gesneden krullen en een rocaille-ornament. Het venster op de eerste verdieping is van voluutvormige zijstukken en van een bekroning van een rocaille-ornament voorzien. Aan weerszijden van de ingangspartij drie 15-ruits schuifvensters en op de eerste verdieping zeven schuifvensters met 12-ruitsindeling. Op kelderniveau twee vensters met 6-ruitsindeling. Inwendig: centrale op de as van het huis gelegen hal met rijke stucdecoraties uit ca. 1730 in Lodewijk XV-stijl. Aan rechter zijde van de hal even voorbij het midden het trappenhuis met rijk gestucte wanden en plafond in Lodewijk XV-stijl. De balustrade van de bordestrap is van rijk gesneden spijlen in genoemde stijl voorzien. De fraaie betimmeringen van de in de NW-hoek van het huis gelegen eetzaal dateren uit dezelfde tijd; de behangsels in olieverf op doek, die door deze betimmeringen omlijst worden en die de vier door rococo cartouches omgeven jaargetijden voorstellen, zijn waarschijnlijk omstreeks 1740 vervaardigd. Boven de drie deuren laat 18e- of begin 19e-eeuwse dessus-de-portes met Italianiserende gezichten. Centraal aan de lange ZO-zijde van de zaal de schoorsteenpartij met 18e-eeuwse marmeren schouw en schoorsteenboezem in late Marot-stijl. Het plafond met guirlandes in stuc in Lodewijk XV-stijl dateert eveneens uit ca. 1730. Ten noordoosten van het trappehuis de huidige keuken met aan de ZO-zijde een 19e- of wellicht 17e-eeuwse fresco met architectuur-gezicht in de trant van Adriaan de Vries. Het huis staat vanouds centraal op een rechthoekig omgrachte plaats rondom met rode bakstenen keermuren, uitrijzend uit de omlopende gracht. De plaats is aan de voor(ZO-)zijde met gele klinkers bestraat, die aan de zijkanten en achterzijde als klinkerpad omgaan. De klinkers zijn aan de voorzijde in een patroon van twee rechthoeken gelegd.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

MAIN BUILDING: rectangular cellarage in red brick main building on a rectangular ground plan, covered by a hipped roof tiled with grey tiles and topped by two monumental brick chimneys. The classicist house was built around 1640 by the Amsterdam regent Jan Bicker (1591-1653) to the design of an architect whose name has not been preserved. Around 1730, when Akerendam was inhabited by Jean Lucas Pels and his wife Susanna de Wildt, the house was given a new rear facade, which was positioned somewhat further back and built somewhat higher. Centrally, a monumental entrance arrangement surrounded by a moulding carved in Louis XV style was added. At the side facades, the difference in height with respect to the rear facade was bridged by a quarter-circle-shaped brick arch. The new space created at the rear of the house was covered by a hipped roof tiled with red tiles. The rich stucco decorations in Louis XV style in the hall, staircase and dining room date from this period. Around 1800, possibly during the time when Akerendam was in the possession of Mr. Gerrit Hooft, the windows on the front and partly on the side facades were replaced by Empire windows. The two monumental chimneys on the ridge ends of the hipped roof date from the 17th century and consist of a tall cylindrical shaft on a square base with an eight-sided transitional element. The shaft is articulated by two stone bands and is terminated by a pear-shaped wrought-iron crown with weathervane. Front (NW) facade: a facade divided into seven bays with centrally the entrance arrangement consisting of a double wooden door with 2-pane fanlight, which is framed by composite wooden pilasters with capitals with triglyphs and regula with guttae and by a projecting cornice. Before the entrance a five-sided ashlar landing with six steps with wrought-iron balustrades on either side. On the right side of the facade a double wooden cellar hatch. On either side of the entrance arrangement three Empire sash windows with 6-pane glazing. On the first floor seven Empire sash windows with 4-pane glazing. The facade is terminated by a cornice, whose frieze curves upward in an arched manner. The cornice continues to the side facades. Between the window bays a slender vertical panel has been left out of the facade, which extends the full height of the windows at ground level and which on the first floor reaches to eight courses of brick below the cornice. These panels create the impression that the windows are flanked by pilasters, an impression which is further strengthened by the natural stone drip mouldings placed at the level of the undersides of the windows on the bel-etage and first floor and at the level of the topsides of the windows on the bel-etage and by the cornice. On the frieze of the cornice, triglyphs have been placed in line with these apparent pilasters. On the second floor centrally a dormer window with tympanum and simple cheeks with double 6-pane window. On either side a dormer with 4-pane glazing. At the sides of the front facade a brick wall set back slightly, divided by four pilasters into three bays, with an ashlar coping. In the central bay a semicircular wooden door. On a drawing by Jan de Beyer from around 1740, it can be seen that the central bay was originally built higher than the bays on either side. Left facade: a facade section divided into two bays with on the ground floor on the left a 15-pane sash window and on the right an Empire sash window with 6-pane glazing. On the first floor on the left a 9-pane sash window and on the right a blind window. Right side facade: a dormer window with double 6-pane window. Centrally at the facade an extension below with a half-hipped roof tiled with grey tiles with on the front (NE) side a centrally located cellar door with two shutters on either side. At ground level two 6-pane windows and on the first floor a dormer window with 6-pane window above which a clock in wooden hanger. Left side facade: on the ground floor two 6-pane windows. Right side facade: two shutters at cellar level and on the ground floor a double 6-pane window. In the extension there was probably a service dwelling. Rear facade: A facade slightly higher than the other facades, divided into seven bays with a central risalit of three bays, terminated by a monumental cornice. The central bay is emphasized by richly carved moulding in Louis XV style, containing the entrance arrangement and window on the first floor. The entrance arrangement is composed of a door with 12-pane glazing and a 2-pane fanlight and is framed by pilasters with Ionic capitals against rusticated bands and by a cornice; above it a panel with carved scrolls and a rocaille ornament. The window on the first floor is provided with volute-shaped side pieces and a crown of a rocaille ornament. On either side of the entrance arrangement three 15-pane sash windows and on the first floor seven sash windows with 12-pane glazing. At cellar level two windows with 6-pane glazing. Interior: a central hall located on the axis of the house with rich stucco decorations from around 1730 in Louis XV style. On the right side of the hall, just beyond the centre, the staircase with richly stuccoed walls and ceiling in Louis XV style. The balustrade of the main stairs is provided with richly carved spindles in the said style. The fine panelling of the dining room located in the NW corner of the house dates from the same period; the oil-on-canvas wall hangings, which are framed by this panelling and which depict the four seasons surrounded by rococo cartouches, were probably made around 1740. Above the three doors 18th- or early 19th-century overdoors with Italianate views. Centrally on the long SE side of the room the fireplace arrangement with an 18th-century marble fireplace and chimney breast in late Marot style. The ceiling with garlands in stucco in Louis XV style also dates from around 1730. To the northeast of the staircase the current kitchen with on the SE side a 19th- or possibly 17th-century fresco with an architectural view in the manner of Adriaan de Vries. The house has always stood centrally on a rectangular moated place surrounded by red brick retaining walls, rising from the surrounding moat. The place is paved on the front (SE) side with yellow brick, which continues as a brick path on the sides and rear. The bricks are laid on the front in a pattern of two rectangles.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map