Rijksmonumentenregister · Netherlands

Huis De Breul

Zeist, Utrecht, Netherlands

The record

Designation: National monument (rijksmonument)
Class: Kasteel, buitenplaats
Category: onroerend gebouwd
Address: Driebergseweg 17, 3708 JA Zeist
Place: Zeist
Province: Utrecht
Country: Netherlands
Coordinates: 52.06850, 5.25961
Part of complex: 405935
Monument number: 405944

TodayHistorical map

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Omschrijving

HOOFDGEBOUW. Ten dele onderkelderd huis op polyform grondplan, de op souterrain-niveau geplaatste ingang aan achterzijde (NO-zijde), met twee verdiepingen en verspringend plat dak. In zijn huidige aanzien dateert het huis uit de jaren 1926-1928 en is tot stand gekomen naar plannen van de architect J.W. Hanrath, die in opdracht van de toenmalige eigenaar S. May het huis verbouwde. Dit huis dateerde in oorsprong uit het tweede of derde decennium van de 19e eeuw en bestond uit een gepleisterd huis met aan de voorzijde (NW-zijde) een halfronde colonnade met bovenbouw, centraal in het verder rechthoekige een verdieping hoge bouwlichaam. Aan de achterzijde was een drie- of meerzijdig uitgebouwde ingangspartij gerealiseerd (vgl. Kadastraal Minuutplan Gemeente Zeist nr. E1832). In de tweede helft van de 19e eeuw werd dit huis met een verdieping verhoogd. De globale grondvorm van het 19e-eeuwse huis - een rechthoekig bouwlichaam met een centraal respectievelijk aan de voor- en achterzijde gelegen halfronde uitbouw en uitgebouwde veelzijdige ingangspartij - is tot op heden in huis De Breul herkenbaar gebleven. Onder leiding van Hanrath werd het gebouw van bakstenen gevelopstanden voorzien. De opengewerkte balustrade boven op het dak werd met baksteen dichtgemetseld tot een hoofdgestel met fries en geprofileerde kroonlijst en architraaf.

Hanrath verplaatste de achtergevel meer naar voren tot het niveau van de overdwars geplaatste zijkanten van de ingangspartij en voorzag de achtergevel aan weerszijden van een uitspringende travee, die omligt aan de zijgevels van het huis, waar deze aan beide zijgevels in een driezijdige uitbouw eindigt. De naar de voor(ZW-)zijde van het huis toe gerichte gevel van deze genoemde travee heeft bijna dezelfde breedte als de twee aan de voorzijde gelegen vensterassen ter weerszijden van de centraal gelegen halfronde uitbouw. Door deze ter weerszijden van de achtergevel geplaatste aan de zijgevels omliggende travee ten aanzien van de zijgevels zo ver naar voren uit te bouwen is niet alleen aan de achterzijde en zijkanten van het huis, maar ook aan de voorzijde ervan de indruk van massiviteit van het huis sterk vergroot en is, in plaats van het overzichtelijke blokvormige 19e-eeuwse bouwlichaam met voornamelijk recht op elkaar staande gevelopstanden een breed polyform ritmisch gelede bouwmassa met rechte en overdwars geplaatste gevelvlakken ontstaan. De indruk van massiviteit van het huis is verder nog versterkt door de ruime toepassing van natuur- en kunststenen kroonlijsten, architraven en cordonlijsten. Aan de vier uiterste hoeken van het huis zijn omliggende bakstenen pilasters met gemetseld blokmotief aangebracht.

Achter- en zijgevels van het huis zijn voorzien van een door een cordonlijst afgesloten bakstenen basement met terugliggende voeg, die in het verlengde ligt van de uitgespaarde ruimten tussen de blokken van de pilasters. De achtergevel bestaat uit vijf traveeën of vensterassen, waarvan de middelste driezijdige en de twee zij-traveeen naar voren liggen. Deze zijtraveeen worden bekroond door een op een hoofdgestel van architraaf, fries en kroonlijst rustende attiek, die wederom door een hoofdgestel wordt afgesloten. Attiek en dubbel hoofdgestel zijn omliggend aan de zijgevels en de voorgevel tot aan de centraal gelegen halfronde uitbouw geplaatst. In deze attiek zijn boven de vensterassen drie kleine naast elkaar gelegen vensters met 6-ruitsindeling gevat. In de attiek boven de vensteras van de travee ter weerszijden van de achtergevel hetzelfde type venster en ruitsindeling, maar dan vier in plaats van drie vensters. Ook de drie middelste traveeen aan de achterzijde en de halfronde uitbouw aan de voorzijde worden door een attiek bekroond; in deze attiek, die een niveau hoger ligt, zijn echter geen vensters gevat. In de zij-traveeen aan de achtergevel op beganegrond en eerste verdieping twee rechthoekige vensters met respectievelijk 28- en 24-ruitsindeling. Erboven de attiek. Centraal in de driezijdige uitbouw op souterrain-niveau ligt de ingangspartij, bestaande uit een beglaasde toegangsdeur, beveiligd met een ijzeren sierrooster en omlijst door twee hardstenen pilasters, waarboven hardstenen consoles, die een eenvoudig balkon met opengewerkt ijzeren hek dragen. De rechthoekige dubbele balkondeur, met 21-ruitsindeling, omlijst door twee hardstenen pilasters waarboven twee hardstenen consoles, wordt door een hardstenen fronton bekroond. Ter weerszijden van de toegangsdeur twee rechthoekige vensters, elk beveiligd met een ijzeren sierrooster. Ter weerszijden van de balkondeur twee rechthoekige vensters met 21-ruitsindeling. Hierboven in de drie gevelvlakken drie rechthoekige vensters met 18-ruitsindeling. Op de tweede verdieping drie rechthoekige vensters met 16-ruitsindeling. De twee vensterassen ter weerszijden van de middelste travee op beganegrond-, eerste- en tweede verdieping-niveau een rechthoekig venster met respectievelijk een 21-, 18-, en 12-ruitsindeling. De zijgevels zijn ingedeeld in de driezijdige uitbouw en drie vensterassen. Op beganegrond en eerste verdieping van de drie vensterassen een rechthoekig venster met respectievelijk een 28- en 24-ruitsindeling. Erboven de attiek. De driezijdige uitbouw bevat rechthoekige vensters met 12-, 18-, en 21-ruitsindeling. Centraal in de halfronde uitbouw aan de voorgevel een dubbele terrasdeur met 20-ruitsindeling waarboven een bovenlicht met 12-ruitsindeling. In de twee zij-traveeen van de voorgevel een identieke terrasdeur met bovenlicht.

Achter de zuidwestelijke terrasdeur bevindt zich de zogenaamde eikenzaal, een vermoedelijk door Hanrath ontworpen met eikenpanelen betimmerde wand met aan de terraszijde twee ingebouwde bibliotheken en aan de overzijde hiervan een fraaie eikehouten 18e-eeuwse, Lodewijk XV schoorsteenmantel met bovenstuk.

De centraal in de halfronde uitbouw gelegen terrasdeur wordt omlijst door hardstenen pilasters waarboven consoles, die een hardstenen driehoekig tympaan schragen. Ter weerszijden van deze centraal gelegen terrasdeur twee rechthoekige vensters met 28-ruitsindeling. Op het eerste verdieping-niveau in de halfronde uitbouw drie en in de zij-traveeen een rechthoekig venster met 24-ruitsindeling. Boven de zij-traveeen de attiek. Op het tweede verdieping-niveau van de halfronde uitbouw drie rechthoekige vensters met 16-ruitsindeling. Hierboven de attiek.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Description

MAIN BUILDING. Partly cellared house on polyform ground plan, with the entrance at basement level positioned at the rear (NE side), comprising two storeys and a stepped flat roof. In its present form the house dates from 1926-1928 and was created according to plans by architect J.W. Hanrath, who renovated the house on commission from the then-owner S. May. This house originally dated from the second or third decade of the 19th century and consisted of a plastered house with on the front (NW side) a semicircular colonnade with upper storey, centrally positioned in the otherwise rectangular single-storey building mass. At the rear an entrance section was realized with three or more sides (cf. Cadastral Minute Plan Municipality Zeist no. E1832). In the second half of the 19th century this house was raised by one storey. The overall ground form of the 19th-century house - a rectangular building mass with a semicircular extension centrally positioned and at the front and rear respectively, and a built-out multi-sided entrance section - remains recognizable in the house De Breul to this day. Under Hanrath's direction the building was provided with brick façade treatments. The open-worked balustrade on top of the roof was bricked up solidly into a main cornice with frieze and moulded cornice and architrave.

Hanrath moved the rear façade forward to the level of the entrance section's transversely placed sides and provided the rear façade on both sides with a projecting bay, which runs around the house's side façades, where it terminates on both side façades in a three-sided extension. The façade of this mentioned bay facing the front (SW) side of the house has almost the same width as the two window bays on the front positioned on either side of the centrally located semicircular extension. By extending these bays positioned on either side of the rear façade and running around the side façades so far forward, not only at the rear and sides of the house, but also at its front the impression of the house's massiveness has been greatly increased and, in place of the manageable block-shaped 19th-century building mass with mainly perpendicular façade treatments, a broad polyform rhythmically articulated building mass with straight and transversely placed façade surfaces has come into being. The impression of the house's massiveness has been further strengthened by the extensive use of natural and artificial stone cornices, architraves and cordon mouldings. At the four outermost corners of the house brick pilasters with moulded block motif have been applied.

Rear and side façades of the house are provided with a brick basement terminated by a cordon moulding with recessed mortar joint, which is aligned with the recessed spaces between the blocks of the pilasters. The rear façade consists of five bays or window axes, of which the middle three-sided and the two side bays project forward. These side bays are crowned by an attic resting on a main cornice of architrave, frieze and cornice, which is in turn terminated by a main cornice. Attic and double main cornice are positioned running around the side façades and front façade up to the centrally located semicircular extension. In this attic above the window axes three small windows positioned side by side with 6-pane glazing are set. In the attic above the window axis of the bay on either side of the rear façade the same type of window and pane division, but then four instead of three windows. The three middle bays on the rear side and the semicircular extension on the front are also crowned by an attic; in this attic, which is positioned one level higher, however, no windows are set. In the side bays on the rear façade on ground floor and first storey two rectangular windows with 28- and 24-pane glazing respectively. Above these the attic. Centrally in the three-sided extension at basement level lies the entrance section, consisting of a glazed entrance door, secured with an ornamental iron grille and framed by two hardstone pilasters, above which hardstone consoles, which carry a simple balcony with open-worked iron railing. The rectangular double balcony door, with 21-pane glazing, framed by two hardstone pilasters above which two hardstone consoles, is crowned by a hardstone pediment. On either side of the entrance door two rectangular windows, each secured with an ornamental iron grille. On either side of the balcony door two rectangular windows with 21-pane glazing. Above these in the three façade surfaces three rectangular windows with 18-pane glazing. On the second storey three rectangular windows with 16-pane glazing. The two window axes on either side of the middle bay on ground floor, first storey and second storey level a rectangular window with 21-, 18-, and 12-pane glazing respectively. The side façades are divided into the three-sided extension and three window axes. On ground floor and first storey of the three window axes a rectangular window with 28- and 24-pane glazing respectively. Above these the attic. The three-sided extension contains rectangular windows with 12-, 18-, and 21-pane glazing. Centrally in the semicircular extension on the front façade a double terrace door with 20-pane glazing above which a fanlight with 12-pane glazing. In the two side bays of the front façade an identical terrace door with fanlight.

Behind the south-western terrace door is located the so-called oak hall, a room presumably designed by Hanrath with oak-panelled walls with two built-in bookcases on the terrace side and on the opposite side thereof a fine 18th-century oak fireplace mantel in the Louis XV style with overmantel.

The terrace door centrally located in the semicircular extension is framed by hardstone pilasters above which consoles, which support a hardstone triangular tympanum. On either side of this centrally located terrace door two rectangular windows with 28-pane glazing. On the first storey level in the semicircular extension three and in the side bays a rectangular window with 24-pane glazing. Above the side bays the attic. On the second storey level of the semicircular extension three rectangular windows with 16-pane glazing. Above these the attic.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0

All Kasteel, buitenplaats in Utrecht All Province Utrecht records All Netherlands Heritage registers Historical markers (US)National Register of Historic Places (US)

See your own family's places on a living map