Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Herenstraat 49
Den Hoorn, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Herenstraat 49, 1797 AG Den Hoorn (Texel 27)
- Place
- Den Hoorn
- Municipality
- Texel
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.02443, 4.74969
- Monument number
- 35243
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1764 map "Carte du Comté de Hollande" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WOONHUIS met daarachter gelegen vrijstaande SCHUUR. Het woonhuis dateert van oorsprong waarschijnlijk uit de zestiende eeuw. Een aantal onderdelen van de voorgevel, waaronder deur, luiken en schotwerk, is in de jaren zestig van de twintigste eeuw vernieuwd. Het woonhuis is gelegen in de bocht van de Herenstraat, op een talud van de keileemopstuwing. Hoewel dit woonhuis in de volksmond vaak 'Loodsmanshuisje' wordt genoemd, gaat het hier waarschijnlijk om een woning van een voormalige commandeur van de walvisvaart. In 1962 is het pand inwendig gewijzigd, waarbij de structuur en historische interieuronderdelen grotendeels behouden zijn gebleven, behoudens de toevoeging van een natte cel op de begane grond. De vrijstaande SCHUUR is gelegen op het achtererf van het woonhuis, en grenst aan het Lage Achterom. De schuur is op onderdelen vernieuwd.
Omschrijving
Het WOONHUIS dateert van oorsprong waarschijnlijk uit de zestiende eeuw. Het pand bestaat feitelijk uit drie in verschillende bouwfases achter elkaar gebouwde volumes. De plattegrond van het pand is grotendeels rechthoekig, met een aan de achterzijde uitgebouwde woonkeuken. De aan de Herenstraat gelegen voorgevel is van recenter datum dan de rest van het pand, waarbij de historische gevelindeling grotendeels in stand is gebleven. De voorgevel is opgetrokken uit baksteen, de deur is even rechts van het midden gesitueerd. Hierboven bevindt zich een snijraam met eenvoudige vormgeving. Links in de gevel bevindt zich een negenruitsvenster. De topgevel is beschoten met een houten voorschot met verticaal geplaatste vlakke planken en wordt bekroond door een makelaar. In het midden van de topgevel bevindt zich een getoogd venster. Het interieur wordt gekenmerkt door de achter elkaar gelegen vertrekken met niveauverschillen als gevolg van de positionering van dit woonhuis op het dijktalud. De lange gang direct achter de voordeur leidt rechtstreeks naar de uitgebouwde woonkeuken. Deze gang, de verkeersader van het huis, geeft achtereenvolgens toegang tot de voorkamer, de later ingebrachte natte cel, de achterkamer en de daaronder gelegen kelders en ten slotte de woonkeuken. De vaste trap naar de kap bevindt zich direct naast de ingangsdeur van de woonkeuken. Karakteristiek is de rijke betegeling met blauw en mangaan gekleurde randen en bloemtegels en de zogeheten witjes: als plint in de voorkamer, lambrisering in de gang en achterkamer, en als volledig betegelde wanden in de woonkeuken waarin enkele tableautjes zijn verwerkt. Typerend zijn de houten elementen, waaronder de bedstedenwand in de voorkamer, de twee bedsteden in de achterkamer - waarvan er een deel uitmaakt van de bouwkundige constructie -, de ingebouwde keukenkast met daarachter de zoldertrap en het dubbele raamluik boven de keukendeur. Zeer bijzonder zijn de twee vrijgelegde decoratieve schilderingen aan weerszijden van de deur tot de voorkamer, zonder twijfel de restanten van een groter decoratieschema. De enige nog resterende stookplaats, fraai betegeld, bevindt zich tegen de achtergevel van de woonkeuken. Hierboven, op zolder, bevindt zich een uitzonderlijke grote rookkast. De lage kapconstructie is deels uit scheepshout samengesteld. De kelders met de oorspronkelijke stenen en betegelde vloeren hebben een rechtstreeks uitgang in de achtergevel. De achtergevel van het woonhuis bevat boven de kelderdeur een gereconstrueerd negenruitsvenster. De uitgebouwde woonkeuken beslaat ongeveer de helft van de totale breedte van de achtergevel. Door middel van een deur in de oostelijke gevel van deze uitbouw, wordt via een trapje het achterterrein bereikt.
Op dit achterterrein bevindt zich een vrijstaande SCHUUR, die met de zuidgevel grenst aan het Lage Achterom. De schuur dateert van oorsprong uit de 18e of 19e eeuw, maar is in de loop der jaren op onderdelen vernieuwd. Het bouwwerk heeft een rechthoekige plattegrond. De lange noord- c.q. tuinzijde van de schuur is geheel open, en wordt in het midden gesteund door een stijl met korbeel. De schuur wordt gedekt door een schilddak aan de westzijde, terwijl de oostzijde is voorzien van een groen geschilderde, houten topgevel en makelaar. Het dak is gedekt met rode pannen. De west- en zuidgevel zijn blind. De open dakconstructie telt vijf vakken en bestaat ten dele uit secundair verwerkt houtwerk. De vloer is met klinkers bestraat.
Waardering
Het WOONHUIS is van algemeen belang vanwege zijn in oorsprong grote ouderdom, en de architectuur- en bouwhistorische waarde van met name de zij- en achtergevel, en het inwendige van het pand. Bijzonder is de bewaard gebleven historische structuur van het pand met nagenoeg gave ruimtelijke indeling, karakteristieke kapconstructie en de diverse interieuronderdelen waaronder de betegelingen en bedsteden. De vrijstaande SCHUUR is van algemeen belang vanwege de betrekkelijke gave hoofdvorm, als gebouwde herinnering aan de traditionele verbondenheid van de historische bedrijfsvoering met de huishouding en vanwege de ligging op het talud van de keileemopstuwing waardoor de vroegere bebouwingsgrens wordt gemarkeerd.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RESIDENCE with a detached BARN located behind it. The residence probably dates originally from the sixteenth century. A number of components of the front facade, including door, shutters and framework, were renewed in the nineteen-sixties. The residence is located in the bend of the Herenstraat, on a slope of the boulder clay ridge. Although this residence is popularly known as the 'Loodsmanshuisje', it is probably a dwelling of a former commander of the whale fishery. In 1962 the property was modified internally, whereby the structure and historical interior components were largely preserved, except for the addition of a wet cell on the ground floor. The detached BARN is located on the rear property of the residence, and borders on the Lage Achterom. The barn has been renewed in parts.
Description
The RESIDENCE probably dates originally from the sixteenth century. The property in fact consists of three volumes built behind one another in different building phases. The floor plan of the property is largely rectangular, with an extended kitchen-living room built on at the rear. The front facade facing Herenstraat is of more recent date than the rest of the property, whereby the historical facade layout has largely been maintained. The front facade is constructed of brick, the door is positioned just to the right of centre. Above it is a cut-out window with simple design. On the left side of the facade is a nine-pane window. The top gable is covered with a wooden fascia with vertically placed flat planks and is crowned by a coping stone. In the middle of the top gable is a spout-shaped window. The interior is characterized by rooms arranged one behind the other with level differences as a result of the positioning of this residence on the dike slope. The long corridor immediately behind the front door leads directly to the extended kitchen-living room. This corridor, the circulation artery of the house, provides successive access to the front room, the later installed wet cell, the back room and the cellars below it and finally the kitchen-living room. The fixed staircase to the roof truss structure is located directly beside the entrance door of the kitchen-living room. Characteristic is the rich tilework with blue and manganese-coloured borders and flower tiles and the so-called white tiles: as skirting in the front room, wainscoting in the corridor and back room, and as completely tiled walls in the kitchen-living room in which some small scenes are incorporated. Typical are the wooden elements, including the bed alcove wall in the front room, the two bed alcoves in the back room - one of which forms part of the structural construction - the built-in kitchen cupboard with the attic staircase behind it and the double window shutter above the kitchen door. Particularly special are the two revealed decorative paintings on either side of the door to the front room, undoubtedly the remnants of a larger decorative scheme. The only remaining stove, beautifully tiled, is situated against the rear facade of the kitchen-living room. Above it, in the attic, there is an exceptionally large smoke chamber. The low roof truss structure is partly composed of ship's timber. The cellars with the original stone and tiled floors have direct access from the rear facade. The rear facade of the residence contains a reconstructed nine-pane window above the cellar door. The extended kitchen-living room covers approximately half of the total width of the rear facade. By means of a door in the eastern facade of this extension, the rear property is reached via a small staircase.
On this rear property is a detached BARN, which borders with its south facade on the Lage Achterom. The barn probably dates originally from the 18th or 19th century, but has been renewed in parts over the years. The building has a rectangular floor plan. The long north, or garden side of the barn is entirely open, and is supported in the middle by a post with a corbel. The barn is covered by a hipped roof on the west side, while the east side is provided with a green-painted, wooden top gable and coping stone. The roof is covered with red tiles. The west and south facades are blank. The open roof structure comprises five bays and consists in part of secondarily used timber. The floor is paved with bricks.
Valuation
The RESIDENCE is of general interest because of its considerable age in origin, and the architectural and building-historical value of in particular the side and rear facades, and the interior of the property. Particularly noteworthy is the preserved historical structure of the property with an almost intact spatial layout, characteristic roof truss structure and the various interior components including the tilework and bed alcoves. The detached BARN is of general interest because of its relatively intact main form, as a built reminder of the traditional connection of historical agricultural operation with the household, and because of its location on the slope of the boulder clay ridge whereby the former building boundary is marked.
Nearby in the register
- Woonhuis, Herenstraat 51Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Herenstraat 53Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Herenstraat 60Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Herenstraat 14Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.