Rijksmonumentenregister · Netherlands
Klooster, kloosteronderdl, Abdijgedeelte aan de zuidzijde grenzend aan de Balanspoort Middelburg
Middelburg, Zeeland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Klooster, kloosteronderdl
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Abdijgedeelte aan de zuidzijde grenzend aan de Balanspoort Middelburg
- Place
- Middelburg
- Province
- Zeeland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.50068, 3.61424
- Monument number
- 28658
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1570 map "(18) Zelandicarum Insvlarum." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
ABDIJGEDEELTE aan de zuidzijde grenzend aan de Balanspoort, midden zestiende eeuw, bevatte oorspronkelijk kanunnikenwoningen. Met de lange zijde aan het plein liggend bakstenen gebouw van twee verdiepingen met kruiskozijnen, onder hoog zadeldak; aan de pleinzijde geflankeerd door hoektorens en met een uit de gevel naar voren springende middentoren. Onversierde achtergevel. De linker toren is een achtkante traptoren van drie geledingen, baksteen met zandstenen waterlijsten en hoekblokken. De middeltoren is vierkant, van vier geledingen, overhoeks uit de gevel springend, baksteen met zandstenen hoekblokken en blindbogen. De rechter toren is een zeskantige traptoren van drie geledingen, baksteen met zandstenen hoekblokken. Dit gedeelte van de Abdijgebouwen heeft niet geleden door de brand van 1940, maar werd uitwendig sterk vernieuwd door de restauratie van rond 1900.
WANDTAPIJTEN:In het gebouw is sinds 1972 het Zeeuws Museum gevestigd. In de zogenaamde "Wandtapijtenzaal" hangt een reeks van zes wandtapijten (waarvan er een uit twee delen bestaat), geweven tussen 1593 en 1604. Op vijf tapijten staan verschillende Zeeuwse zeeslagen uit de jaren 1572- 1576 afgebeeld. Het zesde tapijt is het zogenaamde Wapentapijt. De Staten van Zeeland bestelden in 1591 het tapijt waarop de slag bij Bergen op Zoom werd weergegeven. Geweven door Francois Spierincx te Delft en afgeleverd in 1595. Vervolgens besloten de Staten tot het maken van een serie van zes. Deze opdracht ging naar de wever Jan de Maecht in Middelburg. Hendrick Vroom te Haarlem ontwierp de vier zeeslagen. Het laatste tapijt, het Wapentapijt, werd ontworpen door Carel van Mander.
De tapijten hingen bij bijzondere gelegenheden aan de wanden van de grote zaal van het Prinsenlogement in het Abdijcomplex. Van 1678 tot 1940 in de vergaderzaal van de Staten van Zeeland en sinds 1972 in het Zeeuws Museum; hangen nog steeds in hun oorspronkelijke historische omgeving van het Abdijcomplex. De tapijten zijn vervaardigd uit wol en zijde. Voorzien van een hoofdafbeelding met daar omheen een boord.
Het tapijt "Bergen op Zoom" werd in de periode 1593-voorjaar 1595 vervaardigd door de wever Francois Spierincx te Delft. Hij signeerde het rechtsonder in de zijrand met zijn meesterteken. Het tapijt is 3.91 meter hoog en 7.42 meter breed. Op het tapijt is de slag bij Bergen op Zoom op 29 januari 1574 afgebeeld.
Het tapijt "Rammekens" werd in de periode 1596-1598 vervaardigd door de wever Jan de Maecht (circa1530-1598) te Middelburg naar een ontwerp van Hendrick Vroom (circa1566-1640) te Haarlem. De wever signeerde het tapijt rechtsonder in de hoofdvoorstelling. Huybrecht Leyniers te Dordrecht was de patroonschilder. Het tapijt is 3.99 meter hoog en 7.26 meter breed. Op het tapijt is de slag bij Rammekens in april 1573 afgebeeld.
Het tapijt "Lillo" werd in de periode 1597-tweede helft 1598 geweven door Jan de Maecht. Het was ontworpen door Hendrick Vroom en de patroonschilder was Huybrecht Leyniers. Het tapijt is 3.99 meter hoog en 5.35 meter breed. Op het tapijt is de slag voor Lillo op 30 mei 1574 afgebeeld.
Het tapijt "Den Haak" werd in de periode 1600-1603 geweven door Hendrick de Maecht (?-1602) te Middelburg, zoon en opvolger van Jan de Maecht. De ontwerper was Hendrick Vroom en de patroonschilder Huybrecht Leyniers. Het tapijt bestaat uit twee delen, een breder en een smaller, die een geheel vormen. Het brede deel is 4.02 meter hoog en 3.19 meter breed en het smallere deel is 4.11 meter hoog en 2.14 meter breed. Op het brede tapijt is het beleg van Veere in mei 1572 afgebeeld en op het smallere deel de slag bij Den Haak in augustus 1573. De voorstelling loopt door over de twee delen, aangezien de beide slagen op dezelfde plek hebben plaatsgevonden.
Het tapijt "Zierikzee" werd in de periode 1599-1603 geweven door Hendrick de Maecht. De ontwerper was Hendrick Vroom en de patroonschilder Huybrecht Leyniers. Het is 3.90 meter hoog en 3.85 meter breed. Op het tapijt is het beleg van Zierikzee, najaar 1575-zomer 1576, afgebeeld.
Het laatste tapijt dat voor de reeks werd gemaakt is het "Wapentapijt, dat bedoeld was voor boven de schouw. Het werd ontworpen door Carel van Mander (ca,1548-1606) te Haarlem. De patroonschilder was Huybrecht Leyniers te Dordrecht. Het werd geweven in het atelier De Maecht te Middelburg, o.l.v. Francijntje Obry, weduwe van Hendrick de Maecht, in de periode 1603-1604. Het is 2.66 meter bij 2,67 meter groot.
Het rijk geornamenteerde schoorsteenstuk diende tot ere van Zeeland en zijn zes stemhebbende steden en de algemene leider Willem van Oranje. De voorstelling wordt gedomineerd door het wapenschild van Zeeland in het midden met links de god Neptunus en rechts de god Mars. Boven het wapen het portret van Willem van Oranje. In de boord onder meer de wapenschilden van de zes stemhebbende Zeeuwse steden.
Waardering (uitsluitend van de reeks tapijten, niet van gebouw):De reeks is van belang vanwege zeldzaamheid als enige bekende reeks wandtapijten van de Middelburgse tapijtweverij van de Maecht (nog een ander tapijt bekend van deze weverij). Van waarde vanwege zeldzaamheid als produkt van kunst en kunstnijverheid en van waarde vanwege gaafheid. Van cultuurhistorische waarde vanwege de geschiedenis die de tapijten uitbeelden en vanwege hun eigen geschiedenis. Voorts van documentaire waarde voor de maritieme cultuurhistorie en van ensemblewaarde als complete reeks, die zich bovendien nog in haar oorspronkelijke historische omgeving bevindt.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
ABBEY SECTION on the south side bordering the Balanspoort, mid-sixteenth century, originally contained canons' dwellings. A brick building of two storeys with cross windows, lying with its long side on the square, beneath a high gabled roof; flanked on the square side by corner towers and with a middle tower projecting from the façade. Undecorated rear façade. The left tower is an octagonal stair tower of three stages, brick with sandstone drip mouldings and corner blocks. The middle tower is square, of four stages, projecting diagonally from the façade, brick with sandstone corner blocks and blind arches. The right tower is a hexagonal stair tower of three stages, brick with sandstone corner blocks. This section of the Abbey buildings did not suffer from the fire of 1940, but was heavily renewed externally by restoration around 1900.
WALL TAPESTRIES: Since 1972 the Zeeland Museum has been housed in the building. In the so-called "Wall Tapestry Hall" hangs a series of six wall tapestries (one of which consists of two parts), woven between 1593 and 1604. Five tapestries depict different Zeeland naval battles from the years 1572-1576. The sixth tapestry is the so-called Coat of Arms Tapestry. The States of Zeeland commissioned in 1591 the tapestry depicting the battle of Bergen op Zoom. Woven by Francois Spierincx in Delft and delivered in 1595. Subsequently the States decided to commission a series of six. This commission went to weaver Jan de Maecht in Middelburg. Hendrick Vroom in Haarlem designed the four naval battles. The last tapestry, the Coat of Arms Tapestry, was designed by Carel van Mander.
The tapestries hung on the walls of the great hall of the Prince's Lodge in the Abbey complex on special occasions. From 1678 to 1940 in the assembly hall of the States of Zeeland and since 1972 in the Zeeland Museum; they still hang in their original historical setting within the Abbey complex. The tapestries are made of wool and silk. Provided with a main image with a border around it.
The tapestry "Bergen op Zoom" was made in the period 1593-spring 1595 by weaver Francois Spierincx in Delft. He signed it bottom right in the side border with his master's mark. The tapestry is 3.91 metres high and 7.42 metres wide. The tapestry depicts the battle of Bergen op Zoom on 29 January 1574.
The tapestry "Rammekens" was made in the period 1596-1598 by weaver Jan de Maecht (circa 1530-1598) in Middelburg after a design by Hendrick Vroom (circa 1566-1640) in Haarlem. The weaver signed the tapestry bottom right in the main image. Huybrecht Leyniers in Dordrecht was the pattern painter. The tapestry is 3.99 metres high and 7.26 metres wide. The tapestry depicts the battle of Rammekens in April 1573.
The tapestry "Lillo" was woven in the period 1597-second half of 1598 by Jan de Maecht. It was designed by Hendrick Vroom and the pattern painter was Huybrecht Leyniers. The tapestry is 3.99 metres high and 5.35 metres wide. The tapestry depicts the battle for Lillo on 30 May 1574.
The tapestry "Den Haak" was woven in the period 1600-1603 by Hendrick de Maecht (?-1602) in Middelburg, son and successor of Jan de Maecht. The designer was Hendrick Vroom and the pattern painter Huybrecht Leyniers. The tapestry consists of two parts, a wider and a narrower one, which form a whole. The wide part is 4.02 metres high and 3.19 metres wide and the narrower part is 4.11 metres high and 2.14 metres wide. The wide tapestry depicts the siege of Veere in May 1572 and the narrower part the battle at Den Haak in August 1573. The image extends across the two parts, since both battles took place at the same location.
The tapestry "Zierikzee" was woven in the period 1599-1603 by Hendrick de Maecht. The designer was Hendrick Vroom and the pattern painter Huybrecht Leyniers. It is 3.90 metres high and 3.85 metres wide. The tapestry depicts the siege of Zierikzee, autumn 1575-summer 1576.
The last tapestry made for the series is the "Coat of Arms Tapestry", which was intended for above the fireplace. It was designed by Carel van Mander (ca. 1548-1606) in Haarlem. The pattern painter was Huybrecht Leyniers in Dordrecht. It was woven in the de Maecht workshop in Middelburg, under the direction of Francijntje Obry, widow of Hendrick de Maecht, in the period 1603-1604. It is 2.66 by 2.67 metres in size.
The richly ornamented fireplace piece was made in honour of Zeeland and its six voting cities and the general leader William of Orange. The image is dominated by the coat of arms of Zeeland in the centre with the god Neptune on the left and the god Mars on the right. Above the coat of arms the portrait of William of Orange. In the border, among other things, the coats of arms of the six voting Zeeland cities.
Valuation (tapestries only, not of building): The series is of importance because of its rarity as the only known series of wall tapestries from the Middelburg tapestry weaving workshop of de Maecht (one other tapestry from this workshop is known). Of value because of its rarity as a product of art and artistic craftsmanship and of value because of its completeness. Of cultural-historical value because of the history depicted by the tapestries and because of their own history. Furthermore of documentary value for maritime cultural history and of ensemble value as a complete series, which moreover still stands in its original historical setting.
Nearby in the register
- Woonhuis, Bogardstraat 33Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Bogardstraat 31Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Balans 7Woonhuisunder 1 mi
- Klooster, kloosteronderdl, Balanspoort bij abdijKlooster, kloosteronderdlunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.