Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Hoofdweg 30
Echten, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Hoofdweg 30, 8537 SE Echten (De Fryske Marren 21)
- Place
- Echten
- Municipality
- De Fryske Marren
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.87338, 5.80450
- Monument number
- 25776
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1630 map "Frisia Occidentalis." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
NEDERLANDS HERVORMDE KERK (St. Laurentius) met interieuronderdelen, KERKHOF en TOEGANGSHEK. Markant op een gedeeltelijk door water, beukenhagen en bomen omzoomd iets verhoogd kerkhof gelegen traditionele driezijdig gesloten zaalkerk, die als gevolg van wijzigingen wat betreft de detaillering een overwegend vroeg-19de-eeuws karakter draagt. Het huidige gebouw zou staan ter plaatse van een in de 13de eeuw (1245) vermelde kerk. Het oorspronkelijk torenloze gebouw (met vrijstaande klokkestoel) is in de tweede helft van de 17de eeuw gewijzigd en geheel ommetseld, waarbij een pilasterstelling is aangebracht (vermoedelijk in navolging van vroegere lisenen); de raamdetaillering is vroeg-19de-eeuws. De toren dateert van 1879. Bij de restauratie in 1977 zijn restanten van oudere funderingen aangetroffen in de vorm van berkestammen en zwaar metselwerk. De oorspronkelijke klok, gegoten in 1597 door Cornelius van Ammeroy, hangt thans in de eveneens beschermde hervormde kerk van Blankenham (Ov.); de huidige - vanuit het oogpunt van monumentenzorg niet van waarde zijnde - klok dateert van 1957 en werd gegoten door de firma Van Bergen te Heiligerlee. De uitmonstering van het interieur, met Van Dam orgel uit 1871 en twee 17de-eeuwse grafzerken en een vroeg-19de-eeuwse exemplaar, dateert van omstreeks 1830. Het kerkhof rondom de kerk met tweede helft 19de- eeuwse giet- en smeedijzeren toegangshek wordt eveneens van rijkswege beschermd. De graftekens zijn van lokaal/regionaal belang.
Omschrijving
Eenvoudig,traditioneel uit bruinrode baksteen opgetrokken midden-17de-eeuws en ouder schip onder met geglazuurde blauwe platte Friese pannen belegd driezijdig schilddak met piron met koperen windvaan tegen rechte 19de-eeuwse (1879) voorgevel met toren met koperen windvaan; bakgoot op klossen, staafankers. Het zorgvuldig gemetselde muurwerk van het driezijdig gesloten schip is regelmatig ingedeeld door vlakke pilasters waartussen, om de andere travee, halfrond gesloten vensters met houten traceringen staan; voorts enkele ovale vensters. Voorgevel en torenopbouw hebben een kenmerkende tweede helft 19de-eeuwse (1879) detaillering: pilasters met verdiepte velden, halfrondgesloten vensters en (in noord- en westgevel) dubbele toegangsdeur met gietijzeren tracering in halfrondgesloten bovenlicht, zandstenen decoraties rond ingangspartij en galmgaten; hardstenen plint en vensterbanken; gietijzeren sierankers. In de achtkante toren, met leiengedekte lantaarn en ingesnoerde naaldspits met koperen haan, siersmeedwerk en uurwerk, een luidklok vervaardigd in 1879 bij Van Bergen in Heiligerlee. (De oude klok droeg het opschrift Verbum Domini manet in Eternum, het jaartal 1597 en de namen van de maker Cornelius van Ammeroy en van de schutspatroon de Hl. Laurentius). Boven de ingangspartij van de toren een gedenksteen met het opschrift: Gebouwd 1879/Kerkvoogden Sint A. Klijnsma/Cornelis Groenteboom/ Evert J. Schreur. In het sobere door een tongewelf met houten trekbalken en gietijzeren roosters overdekte INTERIEUR zijn onder meer van belang het vroeg-19de-eeuwse meubilair (XIXa- b), bestaande uit onder meer zeshoekige kansel, banken en kraak (galerij). Voorts twee 17de-eeuwse grafzerken en een vroeg-19de-eeuws exemplaar. Het eenklaviers- orgel met aangehangen pedaal, bijbehorende galerij en rijk gesneden kas, werd in 1871 gebouwd door L. van Dam en Zonen te Leeuwarden. De pijpvelden in het front volgen het grondvlak. Aan weerszijden van het middenveld bevinden zich gedeelde veldjes die in de kap van het middenveld zijn opgenomen. In plaats van door twee zijtorens, wordt het front begrensd door twee gewelfde zijvelden. Het instrument heeft 7 doorlopende registers 3 discant-registers en 1 bas-register. Het orgel verkeert in oorspronkelijke staat en is in 1981 gerestaureerd door Flentrop Orgelbouw B.V. te Zaandam. Mechanisch torenuurwerk Brunia, Exmorra, eerste kwart 20e eeuw.
Waardering
Kerkgebouw (XVII/XIX), gelegen op enigszins verhoogd kerkhof met tweede helft 19de-eeuws toegangshek, van algemeen belang wegens - ouderdom en bouwgeschiedenis -de sobere, maar verzorgde architectonische kwaliteit van ex- en interieur -de waardevolle interieur-onderdelen -de markante ligging op een enigszins verhoogd kerkhof
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
NETHERLANDS REFORMED CHURCH (St. Laurentius) with interior components, CHURCHYARD and ENTRANCE GATE. A traditional three-sided closed hall church, markedly located on a slightly raised churchyard bordered partly by water, beech hedges and trees, which owing to alterations in detailing carries a predominantly early 19th-century character. The present building is said to stand on the site of a church mentioned in the 13th century (1245). The original building without a tower (with a freestanding bell cote) was altered in the second half of the 17th century and completely rebuilt, whereby a pilaster arrangement was installed (presumably following earlier lesenes); the window detailing is early 19th-century. The tower dates from 1879. During the restoration in 1977, remains of older foundations were found in the form of birch trunks and heavy brickwork. The original bell, cast in 1597 by Cornelius van Ammeroy, now hangs in the likewise protected Netherlands Reformed Church of Blankenham (Ov.); the present bell - from the perspective of heritage care not of value - dates from 1957 and was cast by the firm Van Bergen at Heiligerlee. The furnishing of the interior, with Van Dam organ from 1871 and two 17th-century gravestones and an early 19th-century example, dates from around 1830. The churchyard surrounding the church with cast and wrought iron entrance gate from the second half of the 19th century is likewise protected by the national government. The grave markers are of local/regional importance.
Description
Simple, traditionally constructed from brown-red brickwork mid-17th-century and earlier nave under a three-sided hipped roof covered with glazed blue flat Frisian tiles with ridge tile with copper weathervane against the straight 19th-century (1879) front facade with tower with copper weathervane; gutter on brackets, rod wall anchors. The carefully laid brickwork of the three-sided closed nave is regularly divided by flat pilasters between which, every other bay, semicircles are closed with windows with wooden tracery; furthermore some oval windows. Front facade and tower structure have characteristic second half 19th-century (1879) detailing: pilasters with recessed fields, semicircles closed with windows and (in north and west facades) double entrance door with cast iron tracery in semicircular fanlight, stone decorative elements around entrance section and louvers; hardstone plinth and window sills; cast iron ornamental wall anchors. In the octagonal tower, with slate-covered lantern and constricted spire with copper weathercock, ornamental wrought ironwork and clockwork, a bell cast in 1879 at Van Bergen in Heiligerlee. (The old bell bore the inscription Verbum Domini manet in Eternum, the date 1597 and the names of the maker Cornelius van Ammeroy and of the patron saint St. Laurentius). Above the entrance section of the tower a commemorative stone with the inscription: Built 1879/Church Wardens Sint A. Klijnsma/Cornelis Groenteboom/Evert J. Schreur. In the austere INTERIOR covered by a barrel vault with wooden ties and cast iron grilles are among others of importance the early 19th-century furnishings (XIXa-b), consisting of among others a hexagonal pulpit, benches and rood screen (gallery). Furthermore two 17th-century gravestones and an early 19th-century example. The single-manual organ with attached pedal, accompanying gallery and richly carved case, was built in 1871 by L. van Dam and Sons at Leeuwarden. The pipe fields in the front follow the ground plan. On either side of the central field there are divided fieldlets which are incorporated in the roof of the central field. Instead of by two side towers, the front is bounded by two vaulted side fields. The instrument has 7 continuous stops 3 treble-stops and 1 bass-stop. The organ is in original condition and was restored in 1981 by Flentrop Orgelbouw B.V. at Zaandam. Mechanical tower clock Brunia, Exmorra, first quarter 20th century.
Valuation
Church building (XVII/XIX), located on a slightly raised churchyard with second half 19th-century entrance gate, of general importance because of - age and building history - the austere, yet carefully executed architectural quality of exterior and interior - the valuable interior components - the striking location on a slightly raised churchyard
Nearby in the register
- Poldergemaal, Hoofdweg 29Gemaalunder 1 mi
- Kerk, Buren 29Kerk en kerkonderdeel2 mi
- Boerderij, Buren 23Boerderij2 mi
- Woonhuis, Buren 14Woonhuis2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.