TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Open verdedigingswerk, Betonnen werken rond Fort Blauwkapel Utrecht

Utrecht, Utrecht, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Open verdedigingswerk
Category
onroerend gebouwd
Address
Betonnen werken rond Fort Blauwkapel Utrecht
Place
Utrecht
Province
Utrecht
Country
Netherlands
Coordinates
52.11680, 5.14281
Part of complex
532346
Monument number
532348

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 34. Betonnen gevechtsloopgraaf.

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

BETONNEN GEVECHTSLOOPGRAAF als relict van (semi-permanente) terreinversterkingen en daterend van de mobilisatieperiode van 1939-1940. Loopgraven zijn meestal in oorlogstijd of bij oorlogsdreiging gegraven geulen- of gangenstelsels die soldaten beschermen tegen vijandelijk vuur. Ze zijn veelvuldig tot stand gebracht in de Eerste Wereldoorlog, maar ook al veel eerder, zoals in de 16de tot en met de 19de eeuw toen ze in onze gebieden werden aangelegd bij belegeringen van steden. De uitgeworpen aarde ligt gewoonlijk als een wal aan de frontzijde en vormt zo een (extra)/dekking. In de aanloop tot de Tweede Wereldoorlog zijn op grote schaal loopgraven tot stand gebracht in samenhang met de betonnen werken (vnl. Groepsschuilplaatsen Type P en Gietstalen Koepelkazematten Type G) en kwamen ook zogenoemde 'groepsnesten' volgens dit patroon tot stand. De loopgraven uit deze tijd waren gegraven werken, vaak versterkt met houten en betonnen elementen. Loopgraven kennen gewoonlijk een min of meer zigzaggend of hoekig verloop om de dekking en schootsvelden te optimaliseren. Betonnen loopgraven binnen de Nieuwe Hollandse Waterlinie zijn uitsluitend ten noorden en ten oosten van de stad Utrecht gebouwd en werden ontwikkeld om op snelle wijze een semi-permanente gevechtsopstelling voor lichte mitrailleur met afwachtingsruimte te bewerkstelligen. Na de oorlog zijn vrijwel alle loopgraven en groepsnesten geëgaliseerd, maar hier en daar zijn nog zichtbare sporen en resten aanwezig, zoals dit zeldzame betonnen werk ten oosten van Fort Blauwkapel. De betonnen loopgraaf maakte deel uit van het systeem van veldversterkingen, dat door militairen deels zelf werd aangelegd in de aanloop tot de Tweede Wereldoorlog. De latere sloop en/of egalisering van het terrein en de betonnen werken is niet zeer grondig uitgevoerd, waardoor er ten oostnoordoosten een intussen bijzonder zeldzaam geworden voorbeeld van een betonnen loopgraaf herkenbaar bleef, in samenhang met een gewapend betonnen Groepsschuilplaats Type P. Het werk is door ontgraven weer goed in het terrein herkenbaar gemaakt.

Omschrijving

BETONNEN GEVECHTSLOOPGRAAF (1939-1940), gelegen ten oosten van Fort Blauwkapel. De gewapend betonnen gevechtsloopgraaf is gebouwd naar een gestandaardiseerd ontwerp met een 'gebroken' vorm (± Z-vorm), waarvan de doorgaande afmetingen ongeveer 11 x 3 x 2.50 m bedragen. De fundering bestaat uit standaard rioolbuizen. In het midden een kleine, overdekte gevechtsruimte met een schietgat voor een lichte mitrailleur en aan beide zijden van de loopgraaf een toegang.

Waardering

De BETONNEN GEVECHTSLOOPGRAAF bij Fort Blauwkapel is van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de en 20ste eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de en 20ste eeuw), c. het systeem van 'levende' veldversterking in de diepte (20ste eeuw).

Het betreft hier een onderdeel uit de periode 1939-1940. Dit onderdeel is een voorbeeld van een gewapend betonnen loopgraaf met gevechtsruimte.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en in het bijzonder met de nabijgelegen Groepsschuilplaats Type P.

* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het duidelijk herkenbaar als element is toegevoegd aan het bestaande defensiestelsel en het vertegenwoordigt grote zeldzaamheidwaarde omdat er slechts weinige exemplaren zijn gebouwd en er hiervan nog minder zijn bewaard.

* Het onderdeel is tamelijk gaaf bewaard en laat zich - mede dankzij ontgraven -nu goed als gebouwd element in het veld herkennen.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 34. Concrete fighting trench.

NEW HOLLAND WATER LINE

Introduction

CONCRETE FIGHTING TRENCH as a relic of (semi-permanent) field fortifications and dating from the mobilization period of 1939-1940. Trenches are usually ditches or gallery systems dug in wartime or when war threatens, to protect soldiers from enemy fire. They were created frequently in the First World War, but also much earlier, such as in the 16th through 19th centuries when they were constructed in our regions during sieges of cities. The excavated earth usually lies as a rampart on the front side and thus forms (additional) protection. In the approach to the Second World War, trenches were constructed on a large scale in connection with concrete works (primarily Group Shelters Type P and Steel Dome Casemates Type G) and so-called 'group nests' also came into being according to this pattern. The trenches from this period were dug works, often reinforced with wooden and concrete elements. Trenches usually have a more or less zigzagging or angular course to optimize protection and fields of fire. Concrete trenches within the New Holland Water Line were built exclusively north and east of the city of Utrecht and were developed to rapidly establish a semi-permanent combat position for a light machine gun with waiting space. After the war, virtually all trenches and group nests were levelled, but here and there visible traces and remains are still present, such as this rare concrete work east of Fort Blauwkapel. The concrete trench formed part of the system of field fortifications, which was partly constructed by military personnel themselves in the approach to the Second World War. The later demolition and/or levelling of the terrain and concrete works was not very thorough, as a result of which an example of a concrete trench, now become particularly rare, remained recognizable in the east-northeast, in connection with a reinforced concrete Group Shelter Type P. The work has been made clearly recognizable in the terrain again through excavation.

Description

CONCRETE FIGHTING TRENCH (1939-1940), located east of Fort Blauwkapel. The reinforced concrete fighting trench was built according to a standardized design with a 'broken' form (± Z-shape), the typical dimensions of which are approximately 11 x 3 x 2.50 m. The foundation consists of standard sewer pipes. In the middle a small, roofed combat space with an embrasure for a light machine gun and at both sides of the trench an entrance.

Evaluation

The CONCRETE FIGHTING TRENCH at Fort Blauwkapel is of general importance on account of:

* Cultural-historical values as part of the New Holland Water Line as designed by C.R.T. Kraijenhoff and first constructed from 1815 onwards by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently reinforced and improved by others for approximately 125 years.

* Architectural-historical values, in particular as an expression of military-strategic engineering, which is based on: a. the system of inundation and access defence (19th and 20th centuries), b. the race with increasingly powerful offensive weapons (19th and 20th centuries), c. the system of 'living' field fortifications in depth (20th century).

This concerns a component from the period 1939-1940. This component is an example of a reinforced concrete trench with combat space.

* Ensemble value and situational values as part of the New Holland Water Line. Also on account of the functional and physical relationship with the other components of the complex and in particular with the nearby Group Shelter Type P.

* The component is representative (characteristic) because it is clearly recognizable as an element added to the existing defence system and it represents considerable rarity value because only a few examples were built and even fewer have been preserved.

* The component is reasonably well preserved and can now—thanks to excavation—be clearly recognized as a constructed element in the field.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map