TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Bomvrij militair object, Fort Blauwkapel Utrecht

Utrecht, Utrecht, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Bomvrij militair object
Category
onroerend gebouwd
Address
Fort Blauwkapel Utrecht
Place
Utrecht
Province
Utrecht
Country
Netherlands
Coordinates
52.11678, 5.14045
Part of complex
532328
Monument number
532333

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 33. Bomvrij gebouw G / Schuilplaats.

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

BOMVRIJ GEBOUW G / SCHUILPLAATS, als meest westelijke van enkele in de wal van het noordoostelijke bastion gelegen, aardgedekte bouwwerken. Een schuilplaats is een gedekt onderkomen voor militairen tijdens een beschieting. Met de toename van de draagwijdte van het geschut, de kracht van de inslagen van projectielen en de explosieve kracht van (brisant)granaten werd het steeds moeilijker weerstand te bieden tegen beschietingen. Verzwaring van metselwerk, toepassing van schokabsorberende metselsystemen (onder meer door middel van bogen), flauwe hellingshoeken en gebogen of juist puntige vormen, gebruik van beton - en later van gewapend beton - in steeds zwaardere uitvoering, was een van de manieren om de vestingwerken bestand te houden tegen toenemende aanvalskracht. Bovendien was het aanbrengen van aarddekkingen een goed middel gebleken om de energie te absorberen of te dempen. Dit is de reden waarom vele gemetselde of betonnen werken van een aardlaag of een frontbescherming van zand of aarde zijn voorzien. Afhankelijk van de periode van ontstaan - en daarmee van de te verwachten inslagkracht van projectielen - werd van 'bomvrije gebouwen' gesproken, wanneer ze werden geacht bestand te zijn tegen een van tevoren bepaald aantal inslagen van zwaar kaliber.

Omschrijving

In baksteen opgetrokken, BOMVRIJ GEBOUW G / SCHUILPLAATS, daterend van de periode 1873-1875; grotendeels in de wal opgenomen en hierdoor aan drie zijden en bovenop met aarde gedekt. Alleen een gevel aan de keelzijde (zuid) en vrijwel haaks naar voren dalende vleugelmuren. Het relatief kleine bouwwerk is voorzien van een militaire aanduiding: letter G.

Waardering

Het BOMVRIJ GEBOUW G / SCHUILPLAATS van het Fort Blauwkapel is van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).

Het betreft hier een onderdeel dat dateert van omstreeks 1874 en dat geldt als een voorbeeld van een bomvrije schuilplaats voor manschappen.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.

* Het onderdeel is representatief omdat het een goed voorbeeld is van een klein bomvrij bouwwerk op een fort uit het laatste kwart van de 19e eeuw.

* Het onderdeel is goed bewaard omdat kenmerkende onderdelen behouden en herkenbaar zijn gebleven.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 33. Bomb-proof building G / Shelter.

NEW HOLLANDIC WATERLINE

Introduction

BOMB-PROOF BUILDING G / SHELTER, as the most westerly of several earth-covered structures situated in the wall of the northeastern bastion. A shelter is a covered refuge for military personnel during bombardment. With the increase in the range of artillery, the force of projectile impacts and the explosive force of (brisant) grenades, it became increasingly difficult to resist bombardment. Thickening of masonry, application of shock-absorbing masonry systems (including by means of arches), shallow angles of inclination and curved or pointed shapes, use of concrete - and later reinforced concrete - in increasingly heavy construction, was one of the ways to keep fortification works resistant to increasing assault force. Moreover, the application of earth coverings proved to be an effective means of absorbing or damping the energy. This is the reason why many masonry or concrete works were provided with a layer of earth or a front protection of sand or earth. Depending on the period of construction - and thus the expected impact force of projectiles - the term 'bomb-proof buildings' was used when they were considered capable of withstanding a predefined number of impacts from heavy calibre.

Description

Constructed in brick, BOMB-PROOF BUILDING G / SHELTER, dating from the period 1873-1875; largely incorporated into the wall and consequently covered with earth on three sides and on top. Only a facade on the gorge side (south) and almost perpendicular declining flank walls to the front. The relatively small building is provided with a military designation: letter G.

Valuation

The BOMB-PROOF BUILDING G / SHELTER of Fort Blauwkapel is of general importance because of:

* Cultural-historical values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially realized from 1815 by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others for approximately 125 years.

* Architectural-historical values, in particular as an expression of military-strategic building construction, which is based on: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the arms race with increasingly powerful offensive means (19th century).

This concerns a component dating from around 1874 and which is considered an example of a bomb-proof shelter for personnel.

* Ensemble value and situational values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.

* The component is representative because it is a good example of a small bomb-proof structure on a fort from the last quarter of the 19th century.

* The component is well preserved because characteristic elements have been retained and remain recognizable.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map