Rijksmonumentenregister · Netherlands
-
Valkenburg, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gracht
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Bij de overgang van Wassenaarseweg in Katwijkseweg Valkenburg (Katwijk 28)
- Place
- Valkenburg
- Municipality
- Katwijk
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.16813, 4.40486
- Part of complex
- 531155
- Monument number
- 531154
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesNationaal Archief, the NetherlandsDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Hollandiae meridionalis descriptio nova" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
TANKGRACHT tussen Katwijk en Wassenaar, gelegen ten zuiden van het voormalige vliegveld Valkenburg en vanaf de Valkenburgse Watering (bij Wassenaarseweg) in zuidoostelijke richting zigzaggend tot aan de Wassenaarse Watering (onderdeel Z11 van stelling Vliegbasis "Valkenburg" in het systeem van het Bureau Registratie Verdedigingswerken, Tekening 407 I). De tankgracht is door de Duitse bezetter aangelegd en te dateren vanaf herfst 1942. Hij maakt onderdeel uit van het zuidelijke landfront van de Stützpunktgruppe Katwijk dat in de duinen en aan het strand werd gevormd door een tankmuur, zogenoemde "asperges" en drakentandhindernissen.
De tankgracht hoorde bij de verdedigingsstructuur zoals die vanaf 1942 onder de naam "Atlantikwall" vorm kreeg. Vanaf 13 augustus 1942 zijn eerste plannen gedocumenteerd voor de versterking van de "Atlantikwall", die uiteindelijk van de Golf van Biskaje tot Noorwegen zou lopen.
Schakels in de Atlantikwall waren de zgn. Stützpunktgruppen. De tankgracht vormt de zuidelijke begrenzing van de Stützpunktgruppe Katwijk, één van aanvankelijk (1942) zeven Stützpunktgruppen in Nederland - een aantal dat in 1944 was opgelopen tot twaalf. De Stützpunktgruppe Katwijk bestond uit een zeefront, een landfront en luchtverdediging. Het terrein besloeg ongeveer 10 bij 5 kilometer en omvatte o.a. vliegveld Valkenburg, twee kustbatterijen en een zware luchtafweerbatterij. Aan de zeezijde waren boulevards van de dorpen Katwijk en Noordwijk afgeschermd met twee meter hoge tankmuren, terwijl aan de landzijde tal van hindernissen zijn gebouwd of gegraven. De vorm van de Stützpunktgruppe Katwijk werd mede bepaald door het enigszins landinwaarts gelegen vliegveld. Dit maakte een vrij lang landfront om onontbeerlijk. In de duingebieden vormden betonnen tankmuren en drakentandhindernissen de verdedigingslijn, terwijl in het polderland bestaande watergangen en de Oude Rijn werden ingericht als continue natte tankhindernis en als tankgracht.
Omschrijving
De TANKGRACHT wordt gevormd door een gekanaliseerde, brede waterloop die met een punt noordwaarts, een punt zuidwaarts en nogmaals een punt naar het noorden is geknikt. De tankgracht heeft een V-vormige doorsnede en een diepte van 8 m. Waar een naoorlogse verlenging van de hoofdstartbaan de gracht kruist, is de gracht gedempt.
Waardering
De TANKGRACHT is van algemeen belang - vanwege cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een voor de militairhistorie belangrijke ontwikkelingsfase van de Duitse kustverdediging en de uitbouw van de Atlantikwall, waarbij de landverdediging in toenemende mate van belang werd en waarbij aansluiting werd gezocht aan natuurlijke hindernissen, i.c. waterlopen; - vanwege ensemblewaarde als onderdeel van het grotere geheel van de Atlantikwall en de Stützpunktgruppe Katwijk, waarbinnen de tankgracht een deel is van het zuidelijk landfront - vanwege ensemblewaarde met de als Stelling C (BRV-nummering) aangeduide lichte Flak-stelling (RM); - vanwege de herkenbaarheid als tankgracht in zigzagvorm; - vanwege de situering ten opzichte van het open terrein ten zuiden van het landfront.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
TANKGRACHT between Katwijk and Wassenaar, located south of the former Valkenburg airfield and running from the Valkenburgse Watering (at Wassenaarseweg) in a south-easterly direction zigzagging to the Wassenaarse Watering (component Z11 of the fortification Vliegbasis "Valkenburg" in the system of the Bureau Registratie Verdedigingswerken, Drawing 407 I). The tankgracht was constructed by the German occupier and can be dated from autumn 1942. It forms part of the southern land front of the Stützpunktgruppe Katwijk that was formed in the dunes and on the beach by a tank wall, so-called "asperges" and dragon's teeth obstacles.
The tankgracht belonged to the defence structure that from 1942 took shape under the name "Atlantikwall". From 13 August 1942 the first documented plans for the strengthening of the "Atlantikwall", which would eventually run from the Bay of Biscay to Norway.
Links in the Atlantikwall were the so-called Stützpunktgruppen. The tankgracht forms the southern boundary of the Stützpunktgruppe Katwijk, one of initially (1942) seven Stützpunktgruppen in the Netherlands - a number that had risen to twelve by 1944. The Stützpunktgruppe Katwijk consisted of a sea front, a land front and air defence. The terrain covered approximately 10 by 5 kilometres and included among other things Valkenburg airfield, two coastal batteries and a heavy anti-aircraft battery. On the seaward side the boulevards of the villages of Katwijk and Noordwijk were screened with two-metre-high tank walls, while on the landward side numerous obstacles were constructed or dug. The form of the Stützpunktgruppe Katwijk was partly determined by the somewhat inland-situated airfield. This made a relatively long land front essential. In the dune areas concrete tank walls and dragon's teeth obstacles formed the defence line, while in the polder land existing watercourses and the Oude Rijn were adapted as a continuous wet tank obstacle and as a tankgracht.
Description
The TANKGRACHT is formed by a channelled, wide watercourse that is bent with a point northwards, a point southwards and once more a point towards the north. The tankgracht has a V-shaped cross-section and a depth of 8 m. Where a post-war extension of the main runway crosses the gracht, the gracht has been filled in.
Valuation
The TANKGRACHT is of general interest - on account of its cultural-historical value as an example of a development phase important for military history of German coastal defence and the expansion of the Atlantikwall, whereby land defence became increasingly important and connection was sought to natural obstacles, namely watercourses; - on account of its ensemble value as part of the larger whole of the Atlantikwall and the Stützpunktgruppe Katwijk, within which the tankgracht is part of the southern land front - on account of ensemble value with the light Flak position designated as Stelling C (BRV numbering) (RM); - on account of its recognisability as a tankgracht in zigzag form; - on account of its situation in relation to the open terrain south of the land front.
Nearby in the register
- Boerderij, Wassenaarseweg 85Boerderijunder 1 mi
- Gracht, Katwijkseweg bij 33Grachtunder 1 mi
- Boerderij, Oostdorperweg 201Boerderijunder 1 mi
- Bomvrij militair object, Wassenaarseweg KatwijkBomvrij militair objectunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.