Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bijgebouwen, Deelen/Klein-Heidekamp Arnhem
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1940 - 1941
- Address
- Deelen/Klein-Heidekamp Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.02729, 5.89866
- Part of complex
- 529661
- Monument number
- 529667
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Bl. 19 Arnhem, 1918" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Gebouw 1-5 c.a. ligt vrijstaand tegen een bosachtige achtergrond aan de westzijde van de huidige Clément van Maasdijklaan aan de noord(west)kant van het muur- en hekwerk in de oostelijke toegangsweg tot Klein-Heidekamp. Gebouw 1-5 c.a. is een in 1940/1941 als 'Sonderbau' tot stand gekomen poortwachtershuis met garage en muur- en hekwerk en is op macroniveau onderdeel van een grote militaire vliegveldstructuur uit de jaren 1940-1945 en op mesoniveau van een ijl complex van in brinkdorpachtig verband geplaatste gebouwen.
Omschrijving
Eenlaags, met ca. 50 cm dik buitenmuurwerk uitgevoerd bakstenen POORTWACHTERSHUIS op rechthoekige plattegrond, gedekt door een met riet belegd schilddak met daknok evenwijdig aan de Clément van Maasdijklaan. Centraal in de met grauwe nokvorsten belegde nok een bakstenen schoorsteen met schoorsteenplaat en in het oostelijke dakschild twee halfronde, onder halfcirkelvormige dwarskapjes geplaatste dakvensters met dubbele houten draairamen aan een centrale spil en met nokvorsten als onderdorpels. Op de hoek van de zuidelijke kopgevel / hoofdgevel en de linkergevel een van twee treden voorzien portiek, met in beide gevels een halfrond gesloten toegang onder dubbele rollaag, gescheiden door een vierkante hoekkolom. Portiek met bakstenen kruisgewelf, getoogde toegangsopening onder hanenkam, waarin lattendeur met drie boven elkaar geplaatste raampjes en rechts een klein getoogd venster onder hanenkam en met bakstenen dorpel, waarin een houten, met roeden in vieren gedeeld raam. Rechts in de zuidelijke kopgevel een onder rollaag en betonnen latei geplaatste en van bakstenen onderdorpels voorziene, relatief brede rechthoekige vensterstrook met vier geschakelde houten vierruits ramen. In de linker of westelijke langsgevel verder twee relatief kleine getoogde vensters onder rollaag, voorzien van vierruits draairamen en van in groen en wit diagonaal streepmotief geschilderde luiken. De noordelijke kopgevel van links naar rechts voorzien van een ongedeeld rechthoekig venster, getoogde toegang met vernieuwde getoogde deur en een getoogd venster met dubbele vierruits draairamen. Als tijdelijke voorziening een overkapping naar de garage. De oostelijke langsgevel heeft links een met een smalle muurdam op de vensterstrook aansluitend venster onder rollaag en betonnen latei en rechts een vergelijkbare, drie vierruits draairamen brede vensterstrook.
Waardering
POORTWACHTERSHUIS, deeluitmakend van een ensemble van poortwachtershuis, garage / stalling en muurwerk, van algemeen belang als goed herkenbaar en zeldzaam onderdeel van een uit de Tweede Wereldoorlog stammend en door de Duitse bezetter als onderdeel van een groot militair vliegveld opgezet legerkamp, vanwege hun: architectuurhistorische, stedenbouwkundige, krijgs- en cultuurhistorische, situationele en complex- en ensemblewaarden, die onder meer kunnen blijken uit de op locale vormen geïnspireerde traditionalistische bouwtrant, uit de voor de bouwtijd kenmerkende onderdelen en details, uit de kunstmatig opgezette brinkdorpstructuur en de tot in detaillering doorgevoerde camouflage - en met name de uiterst zeldzaam toegepaste rietdekking, uit de specifieke ligging aan de toegangsweg en met ruim uitzicht, uit de samenhang van en met het totale militaire vliegveldconcept en de ruimtelijke hoofdlijnen en onderdelen van het kampement, en uit de onderlinge verwantschap van de hierbij toegepaste vormen. Omschrijving
Bij gebouw 1-5 en ter weerszijden van de oostelijke toegang tot het terrein van Klein-Heidekamp uit twee afzonderlijke delen bestaand, enige tientallen meters lengte omvattend en circa twee meter hoog bakstenen MUURWERK. Tegenover wachthuis een vierkante hekpijler met dekplaat waarop een later aangebrachte, vierhoekige lantaarn op smeedijzeren voet, en aansluitend naar het zuiden een licht gebogen muur onder dekplaat. Het blijkens enige duimen ooit aanwezige draaihek ontbreekt thans. Een dergelijke, maar wat kortere gebogen muur bevindt zich ook aan de noordzijde van de toegang.
Waardering
MUURWERK, deeluitmakend van een ensemble van poortwachtershuis, garage / stalling en muurwerk, van algemeen belang als goed herkenbaar en zeldzaam onderdeel van een uit de Tweede Wereldoorlog stammend en door de Duitse bezetter als onderdeel van een groot militair vliegveld opgezet legerkamp, vanwege hun: architectuurhistorische, stedenbouwkundige, krijgs- en cultuurhistorische, situationele en complex- en ensemblewaarden, die onder meer kunnen blijken uit de op locale vormen geïnspireerde traditionalistische bouwtrant, uit de voor de bouwtijd kenmerkende onderdelen en details, uit de kunstmatig opgezette brinkdorpstructuur en de tot in detaillering doorgevoerde camouflage - en met name de uiterst zeldzaam toegepaste rietdekking, uit de specifieke ligging aan de toegangsweg en met ruim uitzicht, uit de samenhang van en met het totale militaire vliegveldconcept en de ruimtelijke hoofdlijnen en onderdelen van het kampement, en uit de onderlinge verwantschap van de hierbij toegepaste vormen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Building 1-5 c.a. stands free-standing against a wooded background on the west side of the current Clément van Maasdijklaan on the north(west) side of the wall and fence work in the eastern access road to Klein-Heidekamp. Building 1-5 c.a. is a gate lodge with garage and wall and fence work created in 1940/1941 as a 'Sonderbau' and at macro level forms part of a large military airfield structure from the years 1940-1945 and at meso level of a sparse complex of buildings arranged in village-green fashion.
Description
Single-storey brick GATE LODGE on rectangular plan, with approximately 50 cm thick external masonry, covered by a hipped roof laid with reed with roof ridge parallel to the Clément van Maasdijklaan. Centrally in the ridge laid with grey ridge tiles a brick chimney with chimney plaque and in the eastern roof slope two half-round roof windows placed under semi-circular transverse roof cappings with double wooden pivot frames on a central spindle and with ridge tiles as sills. On the corner of the southern gable / main facade and the side facade a porch with two steps, with in both facades a semi-circular closed access under double relieving arch, separated by a square corner column. Porch with brick cross vault, arched access opening under a cymaise, containing a lattice door with three window panes arranged one above the other and to the right a small arched window under a cymaise with brick sill, containing a wooden frame divided into four panes with glazing bars. To the right in the southern gable a relatively broad rectangular window strip placed under a relieving arch and concrete lintel and provided with brick sills, with four linked wooden four-pane frames. In the left or western long facade two further relatively small arched windows under a relieving arch, provided with four-pane pivot frames and shutters painted with a green and white diagonal stripe motif. The northern gable from left to right provided with an undivided rectangular window, arched access with renewed arched door and an arched window with double four-pane pivot frames. As a temporary provision a roof covering towards the garage. The eastern long facade has on the left a window under a relieving arch and concrete lintel adjoining with a narrow wall dam on the window strip and to the right a comparable window strip three four-pane pivot frames wide.
Valuation
GATE LODGE, forming part of an ensemble of gate lodge, garage / stalling and wall work, of general importance as a well-recognisable and rare component of an army camp dating from the Second World War and set up by the German occupier as part of a large military airfield, on account of their: architectural-historical, urban planning, military and cultural-historical, situational and complex and ensemble values, which can be evident inter alia from the traditionalist building style inspired by local forms, from the components and details characteristic of the building period, from the artificially created village-green structure and the camouflage carried through to detailing - and in particular the extremely rarely applied reed roofing, from the specific location at the access road and with extensive views, from the coherence with and within the total military airfield concept and the spatial main lines and components of the camp, and from the mutual relationship of the forms applied herein.
Description
Adjacent to building 1-5 and on either side of the eastern access to the Klein-Heidekamp site consisting of two separate parts, encompassing some tens of metres in length and approximately two metres high brick WALL WORK. Opposite the gate lodge a square gate pier with coping on which a later-applied rectangular lantern on wrought iron base, and adjoining towards the south a gently curved wall under coping. The swing gate that evidently once existed from some finger-widths of brick opening is now missing. A similar but somewhat shorter curved wall is also found on the north side of the access.
Valuation
WALL WORK, forming part of an ensemble of gate lodge, garage / stalling and wall work, of general importance as a well-recognisable and rare component of an army camp dating from the Second World War and set up by the German occupier as part of a large military airfield, on account of their: architectural-historical, urban planning, military and cultural-historical, situational and complex and ensemble values, which can be evident inter alia from the traditionalist building style inspired by local forms, from the components and details characteristic of the building period, from the artificially created village-green structure and the camouflage carried through to detailing - and in particular the extremely rarely applied reed roofing, from the specific location at the access road and with extensive views, from the coherence with and within the total military airfield concept and the spatial main lines and components of the camp, and from the mutual relationship of the forms applied herein.
Nearby in the register
- Bijgebouwen, Deelen/Klein-Heidekamp ArnhemBijgebouwenunder 1 mi
- Militair verblijfsgebouw, Deelen:Groot-Heidekamp ArnhemMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Bijgebouwen, Deelen/Klein-Heidekamp ArnhemBijgebouwenunder 1 mi
- Legeringsgebouw, Deelen:Groot-Heidekamp ArnhemMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.