TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Eerste-hulppost, Deelen:Groot-Heidekamp Arnhem

Arnhem, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Bomvrij militair object
Function
Eerste-hulppost
Category
onroerend gebouwd
Built
1940 - 1941
Address
Deelen:Groot-Heidekamp Arnhem
Place
Arnhem
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.02677, 5.90324
Part of complex
529576
Monument number
529578

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

3 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Bl. 19 Arnhem, 1918" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Gebouw 1 ligt vrijstaand tegen een bosachtige achtergrond, binnen de vorkvorm van de zuidelijkste splitsing op Groot-Heidekamp, in de directe nabijheid van de gebouwen 4 en 5. Gebouw 1 is een in 1940-1941 als 'Sonderbau' tot stand gekomen artsenpost, en het maakt als zodanig deel uit van het kamphospitaal. De daknok is ongeveer noord-zuid gericht, waarbij de hoofdgevel haaks op de zichtas vanaf de zuidelijke toegang tot het kamp staat. Is op macroniveau onderdeel van een grote militaire vliegveldstructuur uit de jaren 1940-1945, op mesoniveau van een ijl complex van in een min of meer lineair dorpsverband geplaatste gebouwen, en hierbinnen op microniveau van een aantal in een brinkachtige structuur gegroepeerde panden.

Omschrijving

Van een paviljoensgewijze opgezet hospitaal deel uitmakende eenlaagse bakstenen ARTSENPOST / ARTSENWONING, met ca. 50 cm dik buitenmuurwerk en onderkelderd, op rechthoekige plattegrond en gedekt door een met gegolfde brique / grauwe verbeterde holle (Hollandse) pannen belegd zadeldak, dat centraal wordt doorbroken door een bakstenen schoorsteen. De westelijke langsgevel / hoofdgevel met centraal een Vlaamse gevel met puntgevel, schouderstukken en klein rechthoekig omlijst venster met segmentboog, het geheel onder aangekapt zadeldak; centraal een toegangsopening met drie halfronde treden, imitatie-zandstenen (betonnen) omlijsting met segmentboogvormig door roeden verdeeld achtruits bovenlicht; links en rechts imitatie-natuurstenen (gewapend betonnen) kruisvensters onder hanenkam, met bovenin twee houten met roeden verdeelde vierruits valramen, en onderin twee naar binnen bewegende houten met roeden verdeelde vierruits draairamen met onder het kalf plaatstalen luiken met groen en wit geschilderd zandlopermotief. Oostelijke langsgevel gewijzigd, waardoor latere centraal dicht getimmerde toegangsopening met helling, geflankeerd door dicht getimmerde vensteropeningen; links en rechts vensteropeningen vergelijkbaar met die in hoofdgevel. De zuidelijke kopgevel is een tuitgevel met ojiefvormige schouderstukken en met centraal een overigens vergelijkbaar getoogd kruisvenster, en op zolderverdiepingniveau twee kleinere omlijste vensters. Noordelijke kopgevel is een tuitgevel met ojiefvormige schouderstukken en met een van rechts naar links neergaande bakstenen trap naar kelderniveau, voorzien van ijzeren balustrade. Op kelderniveau links twee toegangsopeningen, waarvan de linker met plaatstalen deur en de rechter dichtgetimmerd, en rechts hiervan twee naar binnen draaibare ijzeren roosters, alle onder rollaag. Daarboven drie onder segmentboog gebrachte vensteropeningen, overigens met die in de hoofdgevel vergelijkbaar, en op zolderverdiepingniveau twee kleinere omlijste vensteropeningen onder segmentboogjes. Kruisverband. Mastgoten. Interieur ten dele gemoderniseerd. Haardplaats in baksteen. Kelderplafond en plafond / zoldervloer in gewapend beton

Waardering

ARTSENPOST / ARTSENWONING, van algemeen belang als zeldzaam en goed herkenbaar onderdeel van een uit de Tweede Wereldoorlog stammend en door de Duitse bezetter als onderdeel van een groot militair vliegveld opgezet legerkamp, vanwege: architectuurhistorische, stedenbouwkundige, krijgs- en cultuurhistorische en complex- en ensemblewaarden, die onder meer kunnen blijken uit de deels op locale en deels op Rijnlands aandoende voorbeelden geïnspireerde traditionalistische bouwtrant, uit de voor de bouwtijd kenmerkende onderdelen en details, uit de kunstmatig opgezette brinkdorpstructuur en de tot in detaillering doorgevoerde camouflage, uit de samenhang van en met het totale militaire vliegveldconcept en de ruimtelijke hoofdlijnen en onderdelen van het kampement, en uit de onderlinge verwantschap van de hierbij toegepaste vormen.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Building 1 stands detached against a wooded background, within the fork-shaped form of the southernmost division on Groot-Heidekamp, in the immediate vicinity of buildings 4 and 5. Building 1 is a physicians' station ('Sonderbau') constructed in 1940-1941, and as such forms part of the camp hospital. The roof ridge runs approximately north-south, with the main facade perpendicular to the sight line from the southern entrance to the camp. At the macro level it forms part of a large military airfield structure from the years 1940-1945, at the meso level of a sparse complex of buildings arranged in a more or less linear village pattern, and within this at the micro level of a number of plots grouped in a village-green-like structure.

Description

A single-storey brick PHYSICIANS' STATION / PHYSICIANS' RESIDENCE forming part of a pavilion-type hospital layout, with approximately 50 cm thick outer masonry and provided with a basement, on a rectangular floor plan and covered by a gabled roof laid with corrugated brique / grey improved hollow (Dutch) tiles, which is centrally pierced by a brick chimney. The western long facade / main facade with centrally a Flemish gable with pointed gable, shoulder pieces and small rectangular framed window with segment arch, the whole under an attached gabled roof; centrally an access opening with three semicircular steps, imitation-sandstone (concrete) framing with segment-arch-shaped glazing bars divided attic light; left and right imitation-natural stone (reinforced concrete) cross windows under rooster comb, with in the upper part two wooden glazing-bar-divided four-pane sash windows, and in the lower part two inward-opening wooden glazing-bar-divided four-pane casement windows with sheet steel shutters below the transom painted with green and white hourglass motif. Eastern long facade modified, whereby a later centrally boarded-up access opening with ramp, flanked by boarded-up window openings; left and right window openings comparable to those in main facade. The southern gable end is a spout gable with ogee-shaped shoulder pieces and centrally with an otherwise similarly arched cross window, and at attic level two smaller framed windows. Northern gable end is a spout gable with ogee-shaped shoulder pieces and with a brick staircase descending from right to left to basement level, provided with iron balustrade. At basement level left two access openings, the left one with sheet steel door and the right one boarded up, and to the right of these two inward-opening iron grilles, all under roll moulding. Above these three window openings brought under segment arch, otherwise comparable to those in the main facade, and at attic level two smaller framed window openings under segment arch. English bond. Wall gutters. Interior partly modernised. Brick fireplace. Basement ceiling and ceiling / attic floor in reinforced concrete.

Valuation

PHYSICIANS' STATION / PHYSICIANS' RESIDENCE, of general importance as a rare and readily recognisable component of a military camp originating from the Second World War and established by the German occupier as part of a large military airfield, on account of: architectural-historical, urban-planning, military and cultural-historical and complex and ensemble values, which can among other things be evident from the traditional building style inspired by examples that are partly local and partly in the Rhenish manner, from the components and details characteristic of the construction period, from the artificially created village-green structure and the camouflage carried through to the finest details, from the coherence of and with the total military airfield concept and the spatial main lines and components of the camp layout, and from the mutual relationship of the forms applied herein.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map