Rijksmonumentenregister · Netherlands
Priëel, Dijk bij 36
Enkhuizen, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Priëel
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1890
- Address
- Dijk bij 36, 1601 GJ Enkhuizen
- Place
- Enkhuizen
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.70169, 5.29329
- Part of complex
- 507059
- Monument number
- 528080
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1892 map "Ontwerp tot afsluiting der Zuiderzee over Wieringen met gedeeltelijke indijking binnen die afsluiting" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het prieel werd in oktober 1892 geleverd, in aansluiting op de vernieuwing van de tuinaanleg. Het werd geleverd door de firma Moerkoert. Deze Utrechtse firma werkte veel samen met Copijn uit Groenekan, de vermoedelijke maker van het tuinontwerp voor het Snouck van Loosenhuis. Het bedrijf was gespecialiseerd in het - veelal seriematig - vervaardigen van kunstgrotten, -rotsen, sierwanden en schijnruïnes. Het prieel is vervaardigd in cementrustiek, een techniek van gewapende cementbouw. Het wekt de indruk uit boomstammen en takken te zijn samengesteld. Mogelijk is het prieel in prefab elementen aangevoerd en ter plaatse samengesteld en afgewerkt. Zeker is dat het geschilderd was toen het werd afgeleverd.
Omschrijving
Het PRIEEL betreft een vijfhoekig bouwsel uit een skelet van als boomstammen uitgevoerde stijlen. De twee achterwanden in de hoek zijn gesloten. De zijden aan de tuin zijn open gelaten. Aan twee tuinzijden zijn tussen de stijlen lage, boomtakvormige hekwerken aanwezig. De stijlen met schoren - uitgevoerd als gebogen takken - dragen een tentdak.
De stijlen, waarvan oorspronkelijk drie geïntegreerd waren in de gesloten wanden, bestaan uit ijzeren buizen met een witgrijze cementbedekking. Het cement is ruw bewerkt om een schorsachtige uitstraling te verkrijgen. De gesloten wanden bestaan uit gaas waarover de cementbedekking is aangebracht. Ze zijn verfraaid met druivenranken bovenaan. Thans is één van de twee gesloten wanden vervangen door een houten afscheiding. De dakrand is gewapend met cirkelvormige wapening die verbonden is met de stijlen. Het dak zelf bezit intern betonijzer en gaas. Plaatselijk zijn in de cementbedekking afdrukken van verdwenen consoles of bekroningen aanwezig. Sommige onderdelen, met name de knoppen op de stammetjes, lijken een lichtbruine, okergele kleur te bezitten.
Waardering
Het prieel is van algemeen belang:
- uit architectuur- en bouwhistorisch oogpunt vanwege de toegepaste constructiewijze, detaillering, ornamentiek en esthetische kwaliteiten;
- uit tuinhistorisch oogpunt als onderdeel van een aan het eind van de negentiende eeuw aangelegde tuin, waarin tevens en waterput gesitueerd is die stilistisch verwantschap vertoont;
- vanwege de ensemblewaarde als onderdeel van het complex;
- vanwege het belang voor het oeuvre van de firma Moerkoert;
- vanwege de uniciteit en zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The arbour was delivered in October 1892, in connection with the renewal of the garden layout. It was delivered by the firm Moerkoert. This Utrecht firm worked frequently with Copijn from Groenekan, the presumed creator of the garden design for the Snouck van Loosenhuis. The business was specialised in the - mostly serial - manufacture of artificial grottoes, artificial rocks, ornamental walls and sham ruins. The arbour was made in cement rustication, a technique of reinforced cement construction. It gives the impression of being composed of tree trunks and branches. It is possible that the arbour was delivered in prefabricated elements and assembled and finished on site. It is certain that it was painted when it was delivered.
Description
The ARBOUR is a pentagonal structure from a skeleton of posts executed as tree trunks. The two rear walls in the corner are closed. The sides facing the garden are left open. On two garden sides, between the posts are low, tree-branch-shaped railings present. The posts with bracing - executed as curved branches - carry a tent roof.
The posts, of which originally three were integrated into the closed walls, consist of iron tubes with a whitish-grey cement coating. The cement is roughly worked to obtain a bark-like appearance. The closed walls consist of mesh over which the cement coating has been applied. They are decorated with grape vines at the top. One of the two closed walls is now replaced by a wooden partition. The roof edge is reinforced with circular reinforcement that is connected to the posts. The roof itself has internal reinforcement and mesh. In places, impressions of disappeared consoles or crownings are present in the cement coating. Some components, in particular the knobs on the small trunks, appear to possess a light brown, ochre-yellow colour.
Valuation
The arbour is of general importance:
- from an architectural and construction-historical perspective because of the applied construction method, detailing, ornamental work and aesthetic qualities;
- from a garden-historical perspective as part of a garden laid out at the end of the nineteenth century, in which a water pump is also situated that displays stylistic affinity;
- because of its ensemble value as part of the complex;
- because of its significance for the oeuvre of the firm Moerkoert;
- because of its uniqueness and rarity.
Nearby in the register
- Tuinhuis, Dijk bij 36Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Woonhuis, Zuider Havendijk 86Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Zuider Havendijk 84Woonhuisunder 1 mi
- Tuinmuur, Dijk bij 36Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.