Rijksmonumentenregister · Netherlands
Het Nieuwe Huis
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1927 - 1928
- Address
- Roelof Hartplein 50, Locatie: Oudzuid, 1071 TT Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35235, 4.88222
- Monument number
- 527856
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity of Amsterdam LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "Polderkaart van de landen tusschen Maas en ij / door W.H. Hoekwater" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Een in 1927-1928 tot stand gekomen VOORZIENINGENGEBOUW, genaamd 'Het Nieuwe Huis' in oorsprong bestaande uit 188 appartementen van verschillende typen en verder een inpandige leeszaal, restaurant, winkels, postkantoor, rijwielstalling en toren. Het gebouw is aan het Roelof Hartplein gelegen met vleugels aan de Gerard Terborgstraat en de Roelof Hartstraat. Als tehuis voor ongehuwden gebouwd in opdracht van de 'Amsterdamsche Coöperatieve Woningvereeniging "De Samenwerking"' naar een ontwerp van de architect B. van den Nieuwen Amstel in de stijl van de verstrakte Amsterdamse School. Op de begane grond bevonden zich destijds de eetzaal voor de bewoners en die voor het publiek, de winkels met kantoor- en magazijnruimten en het postkantoor. De 'fietsenzaal' bevond zich in de kelder. Op de eerste verdieping bevond zich de leeszaal. Voor het overige werden deze en de volgende verdiepingen ingenomen door de appartementen. Op de zolder bevond zich destijds de keuken, diverse bergruimten en enkele ateliers. Reeds bij de verbouwing van 1937 onder leiding van Van den Nieuwen Amstel kwam de keuken naast de eetzalen op de begane grond te liggen.
Omschrijving
Op een grotendeels U-vormig grondplan met afgeschuinde zijden tot stand gekomen appartementengebouw met kelder, begane grond en ten dele zes verdiepingen van verschillende hoogten. Het bouwvolume is opgebouwd uit blok- en cilindervormen. Aan de achterzijde bevindt zich aan een open binnenhof een uitbouw. Het geheel wordt afgesloten door een samenstel van platte daken met licht uitkragende daklijst. In staand verband met bruine baksteen gemetselde en horizontaal en vertikaal gelede gevels op gefrijnde natuurstenen plint met gebosseerde blokken en smeedijzeren hekwerk bij de geknikte overgangen. De vensters boven de plint hebben een zandstenen kader. De symmetrisch opgezette NW-gevel met de markante ronde hoeken aan het Roelof Hartplein telt dertien traveeën. De noordelijke en een deel van de zuidelijke zijvleugel zijn ten opzichte van elkaar spiegelbeeldig. De langere zuidelijke vleugel - met postkantoor - is echter omvangrijker en strekt zich nog met twee gevelvlakken in de Gerard Terborgstraat verder uit. Aan de verschillende straatzijden bestaat het gebouw zo uit vijf gevelvlakken. Bij de noordelijke zijvleugel bevindt zich de hoge vierkante klokkentoren met smalle vensters in het muurwerk en met vier wijzerplaten en met natuurstenen bekleding. De noordelijke en zuidelijke zijvleugels sluiten uiteindelijk aan op de woonbebouwing aan respectievelijk de Roelof Hartstraat en de Gerard Terborgstraat. Aan de binnenzijde van het U-vormig bouwblok centraal achter het hoofdgebouw de serre-achtige verlenging van de voormalige eetzaal van de bewoners. Deze verlenging bestaat uit een rechthoekige aanbouw en een vijfzijdige abside. Achtergevels met eenvoudige vensters met schuif- of draairamen, enkele balkons met balkondeuren. De NO-gevel aan de zijde van de Roelof Hartstraat heeft een viertal winkelpuien op de begane grond. Het middendeel van de vleugel is hoger opgetrokken. Zowel aan de linker- als aan de rechterzijde afgeronde overgangen naar en afsluiting van lagere bouwdelen. Op de eerste en tweede verdieping een doorlopend balkon met gemetselde borstwering. Eenvoudige vensters met draairamen in per bouwdeel grotendeels symmetrische verdeling. De NW-gevel aan de zijde van het Roelof Hartplein heeft een symmetrische opbouw en vensterverdeling. Het middendeel is drie vensterassen breed en heeft op de begane grond en eerste verdieping erkerachtige vensterpartijen. Op de verdieping hebben deze een meerruits gelede raamvulling. De tweede verdieping heeft een balkon met gemetselde borstwering. De vijfde en zesde verdieping van het middendeel zijn teruggezet. Aan weerszijden wordt de gevel geflankeerd door ronde risalieten met elk twee smallere ronde zijrisalieten op hoge natuurstenen plint. Hierin de centrale toegangen waarachter de centrale hallen, gebogen vensterpartijen, natuurstenen accenten en een hoger opgetrokken en rond afgesloten middendeel met smalle vensters en vlaggenmast. De aansluitende gevel aan de zuidzijde heeft op de begane grond een tweetal winkelpuien met glas-in-lood raamvulling in de hoge bovenlichten. De verdere opbouw en verdeling zijn grotendeels gelijk aan die van de NO-gevel. De gevel van de zuidelijke vleugel zet zich na een plastische en in- en uitzwenkende hoekpartij verder uit in de Gerard Terborgstraat. De gemetselde borstweringen van de balkons op de eerste en tweede verdieping zijn doorlopend in het gevelvlak en strekken zich ook over de rest van de gevel van de vleugel uit. Op de begane grond de centrale toegang tot de fietsenstalling. Ter verlichting van de kelderruimten zijn beglaasde vloerplaten aangebracht met rechthoekige glazen bouwstenen. De bovenste verdieping is teruggezet en heeft een galerij. Het meest oostelijk bouwdeel van de zuidelijke vleugel heeft op de begane grond de brede vensterpartijen van het postkantoor. Op de natuurstenen benedendorpel rusten de in zandsteen uitgevoerde middenstijlen. De raamvulling wordt middels stalen roeden verder geleed. Aan de rechterzijde bevindt zich de toegang tot het postkantoor. Aan de bovenzijde van de vensters bevinden zich tuimelramen. De gevel wordt bij de eerste, derde en vijfde verdieping teruggezet. De gevel wordt met een plastisch, afgerond geveldeel aan de rechterzijde afgesloten. De eenvoudige vensters zijn in verschillende typen evenwichtig over de gevelvlakken verdeeld.
Het houten plafond in de eetzaal en de aangrenzende ruimten is oorspronkelijk, alsmede de deuren en scheidingswand tussen de respectievelijke eetzalen. De appartementen zijn gegroepeerd aan weerszijden van lange gangen. Trappenhuizen met expressionistisch hekwerk en vensters met glas-in-lood raamvulling vormen de verbinding tussen de verdiepingen. De centrale trappenhuizen gaan op vanuit een tweetal centrale hallen in het bouwdeel aan het Roelof Hartplein. In deze hallen verder marmeren vloeren en houten tochtdeuren en lambrisering.
In het interieur van Gerard Terborgstraat nr.46 zijn enkele onderdelen van het oorspronkelijke interieur van het aan die zijde gelegen postkantoor bewaard gebleven: de tegelvloer, de glas-in-lood raamvulling van de inwendige bovenlichten, de houten draaideursluis, alsmede enkele paneeldeuren.
Waardering
Uit 1927-1928 daterend voorzieningengebouw, 'Het Nieuwe Huis', met appartementen, voormalig restaurant en keuken, inpandige leeszaal, winkels, fietsenstalling en postkantoor van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische en typologische waarde als eerste project van collectief wonen in Amsterdam en kenmerkend voorbeeld van verstrakte Amsterdamse School. Tevens van belang wegens ensemblewaarde in relatie tot de omringende woonblokken van De Samenwerking en Huize Lydia, alsook van stedenbouwkundige waarde wegens de beeldbepalende situering aan het Roelof Hartplein en het markante torensilhouet.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
A FACILITIES BUILDING erected in 1927-1928, called 'Het Nieuwe Huis' originally comprising 188 apartments of various types and furthermore containing an in-house reading room, restaurant, shops, post office, bicycle storage and tower. The building is situated at the Roelof Hartplein with wings at the Gerard Terborgstraat and the Roelof Hartstraat. Built as a residence for unmarried persons on commission of the 'Amsterdamsche Coöperatieve Woningvereeniging "De Samenwerking"' after a design by architect B. van den Nieuwen Amstel in the style of the austere Amsterdam School. On the ground floor at that time were located the dining hall for residents and that for the public, the shops with office and storage spaces and the post office. The 'bicycle hall' was situated in the basement. On the first storey was the reading room. For the rest, these and the following storeys were occupied by the apartments. On the attic were formerly located the kitchen, various storage rooms and some studios. Already during the 1937 renovation under the direction of Van den Nieuwen Amstel the kitchen was moved to the ground floor next to the dining halls.
Description
Apartment building erected on a largely U-shaped ground plan with chamfered sides, comprising basement, ground floor and in part six storeys of varying heights. The building volume is composed of block and cylindrical forms. On the rear side, at an open inner courtyard, there is an extension. The whole is enclosed by a set of flat roofs with lightly projecting eave line. Facades laid in standing bond with brown brick and articulated horizontally and vertically on drafted natural stone plinth with bossed blocks and wrought-iron railings at the bent transitions. The windows above the plinth have a sandstone frame. The symmetrically arranged NW facade with the distinctive rounded corners at the Roelof Hartplein comprises thirteen bays. The northern and part of the southern side wing are mirror images of each other. However, the longer southern wing - with post office - is more extensive and extends further with two facade planes into the Gerard Terborgstraat. On the different street sides the building thus comprises five facade planes. At the northern side wing is the tall square clock tower with narrow windows in the masonry and with four clock faces and natural stone cladding. The northern and southern side wings ultimately connect to the residential buildings at respectively the Roelof Hartstraat and the Gerard Terborgstraat. On the inside of the U-shaped building block, centrally behind the main building, the conservatory-like extension of the former residents' dining hall. This extension consists of a rectangular extension and a five-sided apse. Rear facades with simple windows with sash or casement windows, some balconies with French doors. The NE facade on the side of the Roelof Hartstraat has a number of shop fronts on the ground floor. The central section of the wing is built higher. On both the left and right sides rounded transitions to and closure of lower building sections. On the first and second storeys a continuous balcony with masonry parapet. Simple windows with casement windows in distribution that is largely symmetrical per building section. The NW facade on the side of the Roelof Hartplein has a symmetrical arrangement and window distribution. The central section is three window axes wide and has on the ground floor and first storey bay-like window arrangements. On the storey these have a multi-pane glazed window fill. The second storey has a balcony with masonry parapet. The fifth and sixth storeys of the central section are set back. On either side the facade is flanked by round risalits, each with two narrower round side risalits on a tall natural stone plinth. Within these the central entrances behind which the central halls, curved window arrangements, natural stone accents and a higher built and round-closed central section with narrow windows and flagstaff. The connecting facade on the south side has on the ground floor two shop fronts with leaded glass window fill in the tall fanlights. The further arrangement and distribution are largely the same as that of the NE facade. The facade of the southern wing continues after a plastic and in- and out-swinging corner section further into the Gerard Terborgstraat. The masonry parapets of the balconies on the first and second storeys are continuous in the facade plane and extend also over the rest of the facade of the wing. On the ground floor the central entrance to the bicycle storage. For lighting of the basement spaces glazed floor slabs are installed with rectangular glass building blocks. The top storey is set back and has a gallery. The most easterly building section of the southern wing has on the ground floor the broad window arrangements of the post office. On the natural stone floor sill rest the middle mullions executed in sandstone. The window fill is further articulated by means of steel rods. On the right side is the entrance to the post office. Above the windows are transom windows. The facade is set back at the first, third and fifth storey. The facade is closed at the right side with a plastic, rounded facade section. The simple windows are evenly distributed in different types over the facade planes.
The wooden ceiling in the dining hall and the adjacent spaces is original, as are the doors and partition wall between the respective dining halls. The apartments are grouped on either side of long corridors. Stairwells with expressionist railings and windows with leaded glass window fill form the connection between the storeys. The central stairwells proceed from a pair of central halls in the building section at the Roelof Hartplein. In these halls further marble floors and wooden draught doors and wainscoting.
In the interior of Gerard Terborgstraat no. 46 some components of the original interior of the post office located on that side have been preserved: the tile floor, the leaded glass window fill of the internal fanlights, the wooden revolving door lock, as well as some panel doors.
Valuation
Facilities building dating from 1927-1928, 'Het Nieuwe Huis', with apartments, former restaurant and kitchen, in-house reading room, shops, bicycle storage and post office of general interest because of its architectural and cultural-historical and typological value as Amsterdam's first collective housing project and characteristic example of austere Amsterdam School. Also of significance because of ensemble value in relation to the surrounding residential blocks of De Samenwerking and Huize Lydia, as well as of urban planning value because of its characteristic situating at the Roelof Hartplein and the distinctive tower silhouette.
Nearby in the register
- HarmoniehofWoonhuisunder 1 mi
- Huize LydiaSociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- HarmoniehofWoonhuisunder 1 mi
- HarmoniehofWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.