Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Overschiese Dorpsstraat 95
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1899 - 1902
- Address
- Overschiese Dorpsstraat 95, 3043 CP Rotterdam
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.93914, 4.41991
- Monument number
- 527171
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1890 map "Rotterdam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Nederlands-hervormde KERK gebouwd in 1899-1902 in Neo-Gotische trant voorzien van een romaniserend interieur met Jugendstil-elementen naar ontwerp van B. Hooykaas, nadat de oude, in oorsprong Middeleeuwse, kerk door brand was verwoest. De bouw werd aangenomen door de aannemer H.J. Nederhorst te Gouda en J.J. Hornstra te Bergen op Zoom. Op verzoek van het kerkbestuur werd de voor de brand van 1899 aanwezige zeventiende-eeuwse houten bovenbouw van de aan de westzijde gesitueerde toren, een markante achtzijdige spits met dubbele ui (Welse Helm), gereconstrueerd. Het driebeukige schip van de vroegere hallenkerk werd gewijzigd en vervangen door de plattegrond van een Grieks kruis. De kerk wordt omzoomd door een landschappelijk aangelegde tuin met een smeedijzeren HEKWERK op een gemetselde bakstenen rand. In de tuin bevindt zich een, ter gelegenheid van de bouw van de kerk, in 1901 geplante rode beuk.
N.B. Tijdens de oorlog zijn de oorspronkelijke klokken uit de kerk verwijderd. Deze zijn na de oorlog vervangen.
Omschrijving
Nederlands-hervormde kerk gebouwd in de vorm van een langgerekt Grieks kruis met monumentale, in zijn hoofdvorm gereconstrueerde zeventiende-eeuwse toren. Aan de oostzijde, aan weerszijden van de toegangen aansluitend op de kerkruimte, bevindt zich links een rechthoekige kerkenraadkamer en rechts een dopelingenkamer. De kerk is boven een natuurstenen plint opgetrokken in rode baksteen met natuurstenen hoek- en sluitstenen, dak- en vensteromlijstingen, blokken en decoraties. De kerk heeft hoog opgaande, met leien gedekte, zadeldaken met dwarskappen. De galerijen, portalen en aanbouwen zijn overdekt met lessenaarsdaken. De vensters zijn deels gevat in houten kozijnen en deels gevat in stalen kozijnen en voorzien van gekleurd glas-in-lood vervaardigd door de firma 't Prinsenhof te Delft. De vensters worden door spitsvormige rollagen afgesloten en zijn voorzien van een vorktracering. Deze tracering is in de kerkvensters van baksteen en in de overige vensters van hout. De eenvoudige houten deuren hebben decoratief gesmeed hang- en sluitwerk en, boven een gebouchardeerde natuurstenen latei, eveneens spitsboogvormige bovenlichten. De toren, gesitueerd op de zuidwesthoek van de kerk, wordt in de onderbouw geaccentueerd door overhoekse, twee haaks op elkaar geplaatste, steunberen. De toren heeft een vierkante plattegrond. De verdiepingen worden geleed door waterlijsten aan de onderzijde en rondboogfriezen aan de bovenzijde. De onderbouw heeft op de begane grond aan de zuidzijde een spitsboogvormig portaal met een dubbele houten deur, die tevens als hoofdingang van de kerk dienst doet. De entree heeft een voorliggende trap van drie natuurstenen treden en wordt aan weerszijden van de deur geflankeerd door een lancetvensters. Aan de westzijde op de begane grond rechts een spitsboogvenster en links ter hoogte van het trappenhuis drie trapsgewijs aangebrachte lancetvensters. Boven een waterlijst twee door boogfriezen afgesloten muurvlakken met boven elkaar aan de westzijde twee lancetvensters en aan de zuidzijde geheel links de drie lancetvensters van het trappenhuis. De onderbouw wordt aan alle zijden van de toren afgesloten door een aan de bovenzijde door boogfriezen afgezet muurvlak met in het midden hoge spitsboogvensters geflankeerd door muurankers. Rondom de onderbouw loopt een balustrade met hoekpinakels. De eigenlijke achthoekige torenspits is geheel geconstrueerd uit hout, bedekt met koper en opgebouwd uit drie geledingen. Een onderbouw met aan de oost- en westzijde wijzerplaten en de noord en zuidgevel dwarskappen met boogvensters. Gevolgd door een dubbele ui met tussen de twee uien galmgaten en op de onderste ui aan vierzijden kleine erkers met pinakels. De tweede ui loopt door in een spits en wordt bekroond door een smeedijzeren kruis. De zuidgevel van de kerk heeft aan de voorzijde een galerij met lessenaarsdak en aan weerszijden van de ingang een lager uitspringend bouwvolume waarin een aantal ruimten met nevenfuncties. Deze lagere gevel is symmetrisch van opzet met in het midden een dubbele houten deur met aan weerszijden vier spitsboogvensters en aan de hoger opgetrokken uiteinden van de gevels grotere spitsboogvensters. De hierboven opgetrokken westelijke arm van het kruis wordt verlicht door een hoog drielichtvenster met vorktracering. In oostelijke richting loopt de kerk nog een travee door, waardoor het kruis van de kerk een langgerekte vorm heeft in oost-westrichting. In dit lagere uitgebouwde volume bevindt zich aan de zuidzijde onder een lessenaarsdak in het midden de deur die toegang verleent tot de kosterskamer links, verlicht door drie kleine geschakelde kruisvensters en rechts het trappenhuis naar de orgelverdieping met drie trapgewijs aangebrachte lancetvensters. In de achterliggende hoger opgetrokken kerkgevel een hoog spitsboogvenster. De oostelijke gevel heeft een middendeel met een vrijwel symmetrische opzet met in het midden een smalle houten deur met spitsboogvormig bovenlicht, geflankeerd door drie gekoppelde spitsboogvenster. Geheel rechts een dubbele deur en geheel links een lancetvenster en, iets hoger gelegen, drie trappenhuisvensters. Boven de ingang een spitboogvenster geflankeerd door lancetvensters en in de nok drie lancetvensters. De gevel van het hoger opgetrokken, bredere en iets terugliggende bouwvolume heeft rechts een spitsboogvenster en links een dubbele deur en rechts daarvan een spitsboogvenster. Hierboven aan weerszijden drie lancetvensters en in de nok elf lancetvensters. De noordelijke gevel heeft in het midden onder een zadeldak een spitsboogvormig portaal met op de begane grond onder een lessenaarsdak een dubbele houten deur met eveneens spitsboogvormig bovenlicht en aan weerszijden een smal venster. Links in de gevel een smalle deur met spitsboogvormig bovenlicht, rechts bevindt zich in de gevel een samengesteld spitsboogvenster. De noordgevel van de oostelijke uitbouw heeft onder een lessenaarsdak een spitsboogvenster en in de hoger opgetrokken gevel een groter spitsboogvenster met vorktracering. Meer westelijk bevindt zich ter hoogte van de kerkbalkons in het dak een galerij met spitsboogvensters. De westelijke zijde gaat rechts over in de toren. De gevel van de kerk heeft in het midden een kerkvenster en links op de begane grond een dubbele deur. Boven het kerkvenster aan weerszijden en in de nok klimmend aangebrachte lancetvensters.
Het interieur van de kerk is in al zijn details zeer goed bewaard gebleven. De kerk heeft, behalve de portalen die terrazzovloeren hebben, een houten vloer. De muurvelden zijn gepleisterd en licht groen geschilderd. De borstweringen, de schalken en de vensteromlijstingen zijn van schoon metselwerk. De borstwering is rondom afgezet met een bies witte en blauwe geglazuurde stenen. De armen van de kruisvormige kerk, waar zich op de verdieping balkons bevinden, worden overdekt door houten tongewelven, de zeer ruime kruising door een iets hoger houten kruisgewelf. De geprofileerde houten ribben en graten van de verder blankhouten gewelven zijn beschilderd met een rode en een blauwe bies. Boven het koor bevindt zich een, niet van rijkswege beschermenswaardig, vroeg twintigste-eeuws orgel vervaardigd door de firma J.& G. van der Kley, orgelfabrikanten te Rotterdam. Van bijzonder belang zijn in het interieur achtereenvolgens de in Jugendstil-trant gedecoreerde teakhouten preekstoel met natuurstenen onderstel, een ruime omheinde dooptuin met aan weerszijden een tribune met de banken van de kerkenraadsleden en de notabelen in stijl en materiaalvoering conform de preekstoel. Ook zijn van belang de eveneens in Jugendstil-trant uitgevoerde verwarmingsroosters, drie predikantenborden met vergulde lijsten, de houten gemarmerde aedicula-vormige gebodsborden en de kroonluchters. Voorts zijn van belang de kerkenraad- en dopelingenkamer, elk voorzien van houten lambriseringen en een schouw met tegeltableau in Jugendstil-trant naar ontwerp van de firma Holland te Utrecht.
Waardering
De Nederlands-hervormde kerk te Overschie, met in zijn hoofdvorm gereconstrueerde zeventiende-eeuwse kerktoren, een goed bewaard gebleven interieur en een bijbehorend hekwerk, is van algemeen belang uit architectuur- en cultuurhistorisch oogpunt. Tevens van belang wegens beeldbepalende situering aan de Delfse Schie en van belang vanwege de silhouetwaarde voor Overschie. De gereconstrueerde toren is met name van cultuurhistorisch belang als uiting van de destijds opkomende, maar toen nog niet als zodanig omschreven, 'Heemschut-gedachte'. Tenslotte is deze kerk waardevol als enige nog bestaande kerk uit het (kerken)oeuvre van architect B. Hooykaas
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Netherlands Reformed CHURCH built in 1899-1902 in Neo-Gothic style furnished with a Romanising interior containing Jugendstil elements designed by B. Hooykaas, after the old, originally Medieval, church was destroyed by fire. The construction was undertaken by contractor H.J. Nederhorst at Gouda and J.J. Hornstra at Bergen op Zoom. At the request of the church board, the seventeenth-century wooden upper structure of the tower situated on the west side, a striking eight-sided spire with double onion dome (Welsh Helm), was reconstructed as it had existed before the fire of 1899. The three-aisled nave of the former hall church was altered and replaced by the ground plan of a Greek cross. The church is bordered by a landscaped garden with wrought-iron RAILINGS on a mortared brick base. In the garden there is a red beech tree planted in 1901 on the occasion of the building of the church.
N.B. During the war the original bells from the church were removed. These were replaced after the war.
Description
Netherlands Reformed church built in the form of an elongated Greek cross with a monumental, in its main form reconstructed seventeenth-century tower. On the east side, on either side of the entrances adjoining the church space, there is on the left a rectangular church council room and on the right a baptism room. The church is erected above a natural stone plinth in red brick with natural stone corner and closing stones, roof and window mouldings, blocks and decorations. The church has high-rising roofs clad in slate, gabled roofs with cross gables. The galleries, portals and extensions are covered with shed roofs. The windows are partly set in wooden frames and partly set in steel frames and provided with coloured stained glass manufactured by the firm 't Prinsenhof at Delft. The windows are closed at the top by pointed roller mouldings and are provided with fork tracery. This tracery is in brick in the church windows and in wood in the other windows. The simple wooden doors have decoratively forged hinges and latches and, above a boasted natural stone lintel, likewise pointed arch fanlights. The tower, situated at the southwest corner of the church, is accentuated in its lower structure by diagonal buttresses placed at right angles to each other. The tower has a square ground plan. The storeys are articulated by drip mouldings on the underside and round arch friezes on the upper side. The lower structure has on the ground floor on the south side a pointed arch portal with a double wooden door, which also serves as the main entrance to the church. The entrance has a preceding stair of three natural stone steps and is flanked on either side of the door by a lancet window. On the west side on the ground floor on the right a pointed arch window and on the left at the height of the stairwell three lancet windows arranged in steps. Above a drip moulding two wall surfaces closed off by arch friezes with above each other on the west side two lancet windows and on the south side at the far left the three lancet windows of the stairwell. The lower structure is closed off on all sides of the tower by a wall surface set off at the top by arch friezes with in the centre high pointed arch windows flanked by ornamental wall anchors. Around the lower structure runs a balustrade with corner pinnacles. The actual octagonal tower spire is constructed entirely of wood, covered with copper and built up from three storeys. A lower structure with dial faces on the east and west sides and cross gables with arch windows on the north and south elevation. Followed by a double onion dome with sounding holes between the two domes and on the lower dome on four sides small corbels with pinnacles. The second dome continues into a spire and is crowned by a wrought-iron cross. The south elevation of the church has on the front a gallery with a shed roof and on either side of the entrance a lower projecting building volume containing a number of rooms with ancillary functions. This lower elevation is symmetrical in composition with in the centre a double wooden door with on either side four pointed arch windows and at the higher raised ends of the elevations larger pointed arch windows. The western arm of the cross erected above this is lit by a tall three-light window with fork tracery. In an easterly direction the church extends another bay, so that the cross of the church has an elongated form in the east-west direction. In this lower built-out volume there is on the south side under a shed roof in the centre the door providing access to the sacristan's room on the left, lit by three small linked cross windows and on the right the stairwell to the organ floor with three lancet windows arranged in steps. In the higher-raised church elevation behind an arched pointed arch window. The east elevation has a central section with an almost symmetrical composition with in the centre a narrow wooden door with pointed arch fanlight, flanked by three coupled pointed arch windows. At the far right a double door and at the far left a lancet window and, slightly higher situated, three stairwell windows. Above the entrance a pointed arch window flanked by lancet windows and in the ridge three lancet windows. The elevation of the higher-raised, wider and slightly recessed building volume has on the right a pointed arch window and on the left a double door and to its right a pointed arch window. Above this on either side three lancet windows and in the ridge eleven lancet windows. The north elevation has in the centre under a gabled roof a pointed arch portal with on the ground floor under a shed roof a double wooden door with likewise pointed arch fanlight and on either side a narrow window. On the left in the elevation a narrow door with pointed arch fanlight, on the right in the elevation there is a compound pointed arch window. The north elevation of the eastern extension has under a shed roof a pointed arch window and in the higher-raised elevation a larger pointed arch window with fork tracery. Further to the west, at the height of the church balconies in the roof, there is a gallery with pointed arch windows. The west side transitions on the right into the tower. The elevation of the church has in the centre a church window and on the left on the ground floor a double door. Above the church window on either side and in the ridge ascending lancet windows arranged climactically.
The interior of the church has been very well preserved in all its details. The church has, apart from the portals which have terrazzo floors, a wooden floor. The wall surfaces are plastered and painted light green. The cornices, corbels and window mouldings are of fair-faced brickwork. The cornice is set off all around with a border of white and blue glazed stone. The arms of the cross-shaped church, where balconies are situated on the floor, are covered by wooden barrel vaults, the very spacious crossing by a slightly higher wooden cross vault. The profiled wooden ribs and groins of the otherwise bare wood vaults are painted with a red and a blue border. Above the choir there is an early twentieth-century organ not subject to national protection, manufactured by the firm J. & G. van der Kley, organ builders at Rotterdam. Of particular importance in the interior are successively the teak wooden pulpit decorated in the Jugendstil style with a natural stone base, a spacious enclosed baptism area with on either side a gallery with the benches of the church council members and the notables in style and material execution conforming to the pulpit. Also of importance are the likewise Jugendstil-executed heating grilles, three minister's boards with gilt frames, the wooden marbled aedicula-shaped commandment boards and the chandeliers. Furthermore of importance are the church council and baptism rooms, each provided with wooden wainscoting and a fireplace with tile tableau in Jugendstil style designed by the firm Holland at Utrecht.
Valuation
The Netherlands Reformed church at Overschie, with its main form reconstructed seventeenth-century church tower, a well-preserved interior and associated railings, is of general importance from an architectural and cultural-historical point of view. Also of importance because of its landscape-determining situation on the Delft Schie and of importance because of its silhouette value for Overschie. The reconstructed tower is in particular of cultural-historical importance as an expression of the then emerging, but at that time not yet so designated, 'heritage conservation idea'. Finally, this church is valuable as the only still existing church from the church oeuvre of architect B. Hooykaas
Nearby in the register
- Woonhuis, Overschiese Dorpsstraat 134Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Overschiese Dorpsstraat 138Woonhuisunder 1 mi
- Dienstwoning, Oude Jaagpad 1Dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Delftweg 5Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.