Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij, Moleneind 35
Rijnsburg, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Moleneind 35, 2231 HB Rijnsburg (Katwijk 28)
- Place
- Rijnsburg
- Municipality
- Katwijk
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.19202, 4.44967
- Monument number
- 527054
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1574 map "Lugdunum Batavorum obsidione cinctum COLLBN 009-11-026" (Leiden University Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Van oorsprong zestiende-eeuwse BOERDERIJ met krukhuis en vrijstaande WAGENSCHUUR. Het voorhuis is recht op de Vliet georiënteerd, terwijl het stalgedeelte de historische diagonale verkavelingsrichting vertoont. Thans verbouwd ten behoeve van drie woningen. Rechts op het erf een vrijstaande kleine schuur.
Omschrijving
Boerderij bestaande uit voorhuis en krukhuis onder zadeldaken, en schuin op het voorhuis aansluitende stal, thans onder zadeldak, waarvan het wolfeind is weggevallen door een inkorting van de stal. Het woongedeelte telt een bouwlaag met kapverdieping en zolder. De daken van het woongedeelte zijn gedekt met gesmoorde Oud Hollandse pannen en het linker dakschild met rode kruispannen; het stalgedeelte eveneens met rode kruispannen.
De voorgevel is links een schoudergevel met tuit, voorzien van toppilaster en vier schouderstukken met natuursteen gedekt. De gevel is voorzien van een blokpleister, een bakstenen geprofileerde waterlijst boven de begane grond en verscheidene muurankers, deels uitgewerkt als sierankers. Op de begane grond een centrale deur met tweedelig bovenlicht en trekbel, geflankeerd door twee T-vensters geplaatst in oude kozijnen met duimen voor onderluiken; bij het rechter venster windwervels; op de kapverdieping twee twaalfruits schuifvensters met kleine roedenverdeling en vaste middendorpel, duimen voor onderluiken aan het kozijn, in pleisterwerk het opschrift "ANNO - 1906" tussen de vensters; ter hoogte van de zolder een luik. Rechts aansluitend aan de schoudergevel het gevelgedeelte van het krukhuis met twee schuifvensters met driedelig bovenraam behorende bij een opkamer; onderraam geen roedenverdeling. Daaronder links een keldervenster in halfronde nis.
De linkerzijgevel (nummer 35) eveneens met blokpleister en van links naar rechts twee schuifvensters met glas-in-lood bovenramen, duimen voor buitenluiken aan de kozijnen en een deur met glas-in-lood bovenlichten. Dit bevindt zich reeds onder de kap van het stalgedeelte.
De rechterzijgevel (nummer 37) is een sterk gewijzigde tuitgevel met vlechtingen en alleen links een schouder; rechts is de gevel lager doorgetrokken. Alleen rechts is de bakstenen gevel bepleisterd en voorzien van een houten aanbouw (klompenhok) onder lessenaardak. Verscheidene sporen van dichtgezette gevelopeningen ter hoogte van de opkamer en de zolder.
De stal is ingekort; daarop wijzen afgehakte muurgedeelten rechts en links aan de achtergevel. De huidige achtergevel van de stal is onderaan voorzien van (binnen)pleisterwerk, daarboven beschoten (moderne wijziging). De rechtergevel van de stal is voorzien van een venster, een raam met ijzeren roedenverdeling, een dubbele opgeklampte staldeur, een raam met ijzeren roeden en opnieuw een dubbele staldeur. Een hooiluik op het dakschild.
Het interieur is gaaf en bevat veel authentieke elementen. Het relatief ondiepe voorhuis heeft een balklaag met moer en kinderbinten en consoles, haaks op de voorgevel; een verhoogde houten vloer. Zeventiende-eeuwse doorgang naar de achterkamer. Tegen de achterwand van de achterkamer een schouw van Belgisch marmer, mogelijk rond 1750. De achttiende-eeuwse mangaantegels met onder andere vogelmotieven en schildpadtegels zijn vermoedelijk in de negentiende eeuw aangebracht. Tegen de schouwboezem een landschapsschildering op papier. Een afgetimmerde balklaag met consoles evenwijdig aan de voorgevel. Een kastenwand aan de binnenmuur tegen de voorkamer. Onder de kap vooraan een beschoten slaapkamer. Voor het overige onbeschoten kap. In totaal vijf spantvakken met grenenhouten spanten bestaande uit dekbalkjukken met driehoekspant, voorzien van gehakte merken. De balklaag met moer en kinderbinten van de opkamer ligt eveneens haaks op de straatgevel en is voorzien van consoles met peerkraal (vermoedelijk tweede helft zestiende eeuw). Daaronder de kelder met twee kruisgewelven, stenen trapje, rode plavuizen, rood geschilderde plint, twee kaarsnissen en pompbak. Achter de opkamer een bijkeuken/entree met oude plavuizen (nieuw gelegd). Onbeschoten kap met borstwering aan de straatzijde, twee eikenhouten spanten met getrokken merken en dunne sporen. Twee deuren met respectievelijk cannelures en panelen naar de zolder van het voorhuis. Stalgedeelte met vijf gebintvakken, delkbalkgebinten met overstek, daarop dakbalkjukken, voorzien van gehakte merken.
De kleine wagenschuur rechts op het erf is opgetrokken uit kalkzandsteen met rode bakstenen koppenlagen en alternerende rollagen boven de gevelopeningen. Hij heeft een bouwlaag en een zolder onder een zadeldak gedekt met Oud Hollandse pannen, tuitgevels met rollagen en schouders.
Waardering
De boerderij met bijbehorend interieur en wagenschuur is van algemeen belang:
- vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als boerderij langs de Vliet met een dubbele verkavelingsrichting, een knik in de plattegrond en een rijke historische gelaagdheid;
- vanwege de hoge ouderdom van de boerderij;
- vanwege de gaafheid van het interieur van de boerderij;
- vanwege de ensemblewaarde tussen boerderij en wagenschuur;
- vanwege de situationele waarde van het complex, gelegen aan de Vliet.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Originally a sixteenth-century FARMHOUSE with a crook house and detached WAGON SHED. The front house is oriented straight onto the Vliet, while the stable section shows the historical diagonal plot division direction. Now converted for three dwellings. On the right of the yard a detached small shed.
Description
Farmhouse consisting of front house and crook house under gabled roofs, and stable attached at an angle to the front house, now under a gabled roof, of which the half-hipped end has been lost through a shortening of the stable. The residential section comprises one storey with a roof space and attic. The roofs of the residential section are covered with smothered Old Dutch tiles and the left roof slope with red cross tiles; the stable section likewise with red cross tiles.
The front facade on the left is a shoulder gable with spout, furnished with corner pilaster and four shoulder pieces covered with natural stone. The facade is provided with rusticated plaster, a brick profiled drip moulding above the ground floor and various wall anchors, some worked out as ornamental anchors. On the ground floor a central door with two-part fanlight and bell pull, flanked by two T-windows placed in old frames with thumbs for interior shutters; at the right window wind scrolls; on the roof space two twelve-pane sash windows with small glazing bars and fixed centre mullion, thumbs for interior shutters on the frame, inscribed in plaster work "ANNO - 1906" between the windows; at attic level a hatch. To the right adjoining the shoulder gable the facade section of the crook house with two sash windows with three-part upper sash belonging to an upper chamber; lower sash without glazing bars. Below on the left a cellar window in a semicircular niche.
The left side facade (number 35) likewise with rusticated plaster and from left to right two sash windows with leaded upper panes, thumbs for exterior shutters on the frames and a door with leaded fanlights. This is already located under the eaves of the stable section.
The right side facade (number 37) is a heavily altered spout gable with brick patterns and only on the left a shoulder; on the right the facade continues lower. Only on the right is the brick facade plastered and furnished with a wooden outbuilding (clog shed) under a sloping roof. Various traces of bricked-up openings at the level of the upper chamber and attic.
The stable has been shortened; this is evidenced by truncated wall sections on the right and left of the rear facade. The current rear facade of the stable is provided with (interior) plasterwork at the bottom, rendered above (modern alteration). The right facade of the stable is furnished with a window, a frame with iron glazing bars, a double clamped stable door, a frame with iron bars and again a double stable door. A hay door on the roof slope.
The interior is intact and contains many authentic elements. The relatively shallow front house has a beam layer with main beam and secondary beams and brackets, perpendicular to the front facade; a raised wooden floor. A seventeenth-century passage to the back room. Against the rear wall of the back room a mantelpiece of Belgian marble, possibly around 1750. The eighteenth-century manganese tiles with amongst other bird motifs and tortoiseshell tiles are presumed to have been installed in the nineteenth century. Against the chimney breast a landscape painting on paper. A boarded-over beam layer with brackets parallel to the front facade. A cupboard wall at the inner wall against the front room. Under the roof at the front a boarded-over bedroom. Otherwise unboarded roof. In total five roof truss bays with pine roof trusches consisting of collar-beam couples with triangular braces, provided with hacked carpenters' marks. The beam layer with main beam and secondary beams of the upper chamber likewise lies perpendicular to the street facade and is furnished with brackets with pear-shaped moulding (presumed second half sixteenth century). Below it the cellar with two cross vaults, stone steps, red tiles, red-painted skirting, two candle niches and pump basin. Behind the upper chamber a scullery/entrance with old tiles (newly laid). Unboarded roof with breastwork on the street side, two oak roof trusses with drawn marks and thin timbers. Two doors with respectively fluted and panel work to the attic of the front house. Stable section with five roof truss bays, collar-beam couples with overhang, thereon roof-beam couples, provided with hacked carpenters' marks.
The small wagon shed on the right of the yard is constructed of calciferous sandstone with red brick header courses and alternating roll courses above the openings. It has one storey and an attic under a gabled roof covered with Old Dutch tiles, spout gables with roll courses and shoulders.
Valuation
The farmhouse with its associated interior and wagon shed is of general interest:
- by reason of its cultural and architectural historical value as a farmhouse along the Vliet with a double plot division direction, a bend in the ground plan and a rich historical layering;
- by reason of the high age of the farmhouse;
- by reason of the intactness of the interior of the farmhouse;
- by reason of the ensemble value between farmhouse and wagon shed;
- by reason of the situational value of the complex, located on the Vliet.
Nearby in the register
- Boerderij, Moleneind 17Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Moleneind 12Boerderijunder 1 mi
- Archeologie, Oesgtgeesterkanaal Rijnsburg (Katwijk 28)Archeologieunder 1 mi
- Kerk, Kerkstraat 32Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.