Rijksmonumentenregister · Netherlands
Voormalige pastorie
Nederweert, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1883
- Address
- Schoolstraat 5, 6031 CV Nederweert (and others)
- Place
- Nederweert
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.28617, 5.75050
- Monument number
- 526503
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige PASTORIE in het centrum van Nederweert, vrij gesitueerd op een nagenoeg rechthoekig perceel op de hoek van de Schoolstraat en Pastoriestraat. Aan de voor-, linker en achterzijde een siertuin, deels met gazon. Op het voorerf een decoratief tegelpad, op het achtererf een terras over de gehele breedte van het huis.
Nadat de oudere pastorie van de Sint Lambertusparochie was overgegaan in handen van de Sint-Josephvereniging -een liefdadigheidsinstelling- werd onder bouwpastoor Lambertus van den Winkel in 1883 de opdracht gegeven voor de bouw van een nieuwe pastorie. Deze pastorie werd opgetrokken naar een ontwerp van architect Johannes Kayser in ambachtelijk-traditionele stijl waaraan op onderdelen diverse contemporaine stijlelementen zijn toegevoegd.
De voormalige pastorie is in de loop der jaren op enkele onderdelen gewijzigd en gemoderniseerd. Ze is thans in gebruik als woonhuis met bedrijfsruimte. In de linker uitbouw, de voormalige bloemenserre, bevindt zich nu de keuken met bijkeuken. In de gemoderniseerde rechteruitbouw bevindt zich het bedrijfsgedeelte dat thans inwendig met het hoofdvolume verbonden is.
Omschrijving
Het bakstenen pand beslaat een onregelmatige plattegrond. Het hoofdvolume is grotendeels onderkelderd en telt twee bouwlagen en een kapverdieping onder een samengesteld dak, bestaande uit twee haaks geplaatste, met leien in Maasdekking gedekte zadeldaken met licht overstek op decoratief gesneden klossen (vroeger afgezet met decoratief gesneden windveren). Getrapte natuurstenen consoles ondervangen de overstekende dakvoet. Op de nokeinden sierobelisken. Op de dakschilden enkele expressieve, stervormig opgemetselde schoorstenen. In het rechter dakschild een dakkapel onder een aankappend, eveneens met Maasleien gedekt zadeldakje met wolfeind. Oorspronkelijke dakkapel op het linker dakschild thans vervangen door een dakvenster.
Aan de linker gevel bevindt zich een eenlaags uitbouw op T-vormige plattegrond onder samengestelde, eveneens met Maasleien gedekte daken. Het middendeel bezit een extra kapverdieping onder een overstekend zadeldak op eveneens natuurstenen consoles. Aan de rechter gevel grenst een volledig eenlaagse uitbouw op eveneens T-vormige plattegrond onder een omlopend, aankappend schilddak met dekking als voornoemd en een in het midden doorschietend dakschild.
De gevels van het met geknipte voeg in kruisverband gemetselde pand worden geleed en verlevendigd door witgepleisterde geveltoppen (oorspronkelijk sierplaatwerk) en door de toepassing van rode keramische tegels voor diverse cordonlijsten, ter afdekking van de onderlangs lopende plint en voor de afzaten der vensters. Voor de oorspronkelijke gevelopeningen is veelal profielsteen gebruikt. Diepgelegen rechtgesloten kozijnen, meestal onder segmentbogen met boogvelden voorzien van siermetselwerk, waarin dubbele zesruitsvensters.
De asymmetrische voorgevel telt vijf traveeën. De rechtse twee traveeën risaleren en eindigen in een topgevel. Vensters op begane grond en verdieping als voornoemd. In de topgevel gekoppelde tweelichten. Centraal de entree met licht gebogen hardstenen trap en smeedijzeren leuning. Dubbele paneeldeur met driedelig bovenlicht voorzien van gekleurd glas-in-lood met florale motieven, beide gevat in een natuurstenen omlijsting en bekroond door een boogfronton met schelpmotief.
Van de achtergevel, eveneens vijf traveeën breed, risaleren de linkse twee traveeën. Vensters en detaillering als voornoemd. Secundaire achterdeur met hardstenen trap en smeedijzeren leuning. Gecementeerde plint.
Ook in de uitbouwen zitten grotendeels vensters als voornoemd. Top linker uitbouw met hardstenen gevelplaat.
De indeling van het interieur is herkenbaar bewaard gebleven. Op de begane grond leidt een middengang naar het achtererf. Ter linkerzijde het hoofdwoonvertrek, ter rechterzijde het trappenhuis. Op de verdieping een middengang in langsrichting waaraan diverse vertrekken grenzen.
Van de bewaard gebleven interieurelementen zijn onder andere vermeldenswaard: de driedelige kelder met toogbogen, originele trap, beglaasde deuren en diverse voorraadvakken; de hal met zwart-witte tegelvloer, haakse bogen met overhoekse schampstukken en originele trap met decoratief gesneden beginbaluster; een grote tochtpui in de gang op de verdieping bestaande uit een geprofileerd stijl- en regelwerk met panelen en ingevuld met gekleurd glas-in-lood; vouwblinden met panelen voor de vensters aan de achterzijde op de verdieping; Philibertspanten in de dakconstructie boven de linker uitbouw; verder diverse ruimten met paneeldeuren voorzien van geprofileerd lijstwerk en gedeeltelijk met gekleurd glas-in-lood, stuc(lijst-)werk en een marmeren schouw.
Waardering
De voormalige pastorie is van algemeen belang.
Het object heeft cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van de rooms-katholieke kerk in de late negentiende eeuw voor wat betreft bestemming en verschijningsvorm. Door de opmerkelijke grootte is het object van belang voor de typologische ontwikkeling van dorpspastorieën.
Het object heeft architectuurhistorische waarden vanwege de esthetische kwaliteiten van het architectonisch ontwerp in combinatie met enkele opmerkelijke details -zoals de expressieve schoorstenen, de dakconsoles en de entreepartij- en diverse bewaard gebleven elementen in het interieur.
Het heeft ensemblewaarde als karakteristiek onderdeel van de historische bebouwing aan de Schoolstraat.
Het object is van belang wegens de gaafheid van het exterieur en vele bewaard gebleven elementen van het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former PARSONAGE in the centre of Nederweert, freely situated on an approximately rectangular plot at the corner of Schoolstraat and Pastoriestraat. On the front, left and rear sides an ornamental garden, partly with lawn. On the front courtyard a decorative tile path, on the rear courtyard a terrace extending the full width of the house.
After the older parsonage of the Sint Lambertusparochie had passed into the hands of the Sint-Josephvereniging—a charitable institution—building pastor Lambertus van den Winkel commissioned in 1883 the construction of a new parsonage. This parsonage was built to a design by architect Johannes Kayser in a traditional craftsman style to which various contemporary style elements were added in parts.
The former parsonage has been modified and modernised in several respects over the years. It is now in use as a residential house with business premises. In the left extension, the former flower conservatory, the kitchen with scullery is now located. In the modernised right extension are the business premises which are now internally connected to the main volume.
Description
The brick building occupies an irregular footprint. The main volume is largely cellared and comprises two storeys and a storey in the roof under a composite roof consisting of two gabled roofs set at right angles, covered with slates in Maas bond with slight overhang on decoratively carved brackets (formerly finished with decoratively carved wind braces). Stepped natural stone corbels support the overhanging roof edge. Ornamental obelisks on the roof ridge ends. On the roof slopes several expressive star-shaped mortared chimneys. In the right roof slope a roof dormer under an abutting gabled roof, likewise covered with Maas slates, with half-hipped end. Original roof dormer on the left roof slope now replaced by a roof window.
On the left façade there is a single-storey extension on a T-shaped footprint under composite roofs, likewise covered with Maas slates. The centre section possesses an additional storey in the roof under an overhanging gabled roof on likewise natural stone corbels. On the right façade adjoins a completely single-storey extension on likewise T-shaped footprint under a continuous abutting hipped roof with covering as aforesaid and a roof slope running through in the middle.
The façades of the building, laid with cut joints in alternating bond, are articulated and enlivened by whitewashed gable tops (originally ornamental plasterwork) and by the application of red ceramic tiles for various cordon mouldings, for covering the plinth running along the bottom and for the window sills. Profiled stone was largely used for the original facade openings. Deeply recessed rectangular sash windows, mostly under segment arches with arch fields fitted with ornamental brickwork, containing double six-pane windows.
The asymmetrical front façade comprises five bays. The two right bays project forward and terminate in a stepped gable. Windows on the ground floor and first floor as aforesaid. In the stepped gable coupled twin-lights. Centrally the entrance with slightly curved hardstone steps and wrought-iron handrail. Double panelled door with three-part fanlight fitted with coloured leaded glass with floral motifs, both set in a natural stone frame and crowned by an arch pediment with shell motif.
Of the rear façade, likewise five bays wide, the two left bays project forward. Windows and detailing as aforesaid. Secondary rear door with hardstone steps and wrought-iron handrail. Cemented plinth.
The extensions likewise largely contain windows as aforesaid. Top left extension with hardstone façade panel.
The interior layout has been largely preserved and is recognisable. On the ground floor a central corridor leads to the rear courtyard. On the left side the main living room, on the right side the stairwell. On the first floor a central corridor in the longitudinal direction to which various rooms adjoin.
Among the preserved interior elements worthy of mention are: the three-part cellar with barrel vaults, original staircase, glazed doors and various storage compartments; the hall with black and white tile floor, skew arches with off-corner spandrels and original staircase with decoratively carved newel; a large draught lobby in the corridor on the first floor consisting of a profiled stile and rail framework with panels and filled with coloured leaded glass; panelled folding blinds for the windows on the rear on the first floor; Philibert roof trusses in the roof structure above the left extension; furthermore various rooms with panelled doors fitted with profiled moulding and partially with coloured leaded glass, stucco(mould) work and a marble fireplace.
Valuation
The former parsonage is of general importance.
The object has cultural-historical values as a distinctive expression of the development of the Roman Catholic Church in the late nineteenth century as regards function and appearance. By its remarkable size the object is important for the typological development of village parsonages.
The object has architectural-historical values on account of the aesthetic qualities of the architectural design in combination with several remarkable details—such as the expressive chimneys, the roof corbels and the entrance section—and various preserved elements in the interior.
It has ensemble value as a characteristic component of the historic building fabric on Schoolstraat.
The object is important by reason of the integrity of its exterior and many preserved interior elements.
Nearby in the register
- Kapelunder 1 mi
- Kerk, Kerkstraat 58Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- SiemWerk-woonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Kerkstraat 29Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.